Mehmet KAYA
Türkiye’de, düzensiz göçün ardından, düzenli göç ve yetenek ithaline yönelik konu da gündemdeki yerini koruyor. Son dönemde Türkiye’den yurt dışına eğitimli genç işgöçü olduğu yönünde bilgiler gelmeye devam ediyor. Diğer yandan göç edenlerin meslek ve eğitim seviyesine yönelik resmi bir istatistik bulunmuyor. Buna karşılık, gençlerin işgücündeki durumunun negatif yönünü gösteren eğitim çağı olan 15-24 yaş arasındaki; kapsayan ve eğitim çağında olmasına rağmen hali hazırda eğitim almayan ve buna karşılık çalışmayan kişileri kapsayan “ne eğitimde ne de istihdamda olan gençler (uluslararası kısaltması NEET)” istatistiklerinde Türkiye OECD içindeki en yüksek ülkelerden biri oluyor. OECD içinde Türkiye 15-19 yaş grubunda yüzde 16,7 ile üçüncü en yüksek orana sahip ülke. 20-24 yaş grubunda ise yüzde 33,3 ile birinci sırada bulunuyor.
Türkiye’de yetenekli gençlerin yurt dışına çıkışı ve bunu karşılamak için “yetenek ithali” belirtilirken, iyi eğitilemeyen ve planlanamayan Türk gençleri “boşta geziyor.” Türkiye’de genel ne eğitimde, ne de istihdamda olan gençler oranı yüzde TÜİK verilerine göre okuryazar olmayan gençlerin NEET oranı yüzde 20,8 oranında ölçüldü. En yüksek oran yüzde 82 ile okur-yazar olmayanlarda görünüyor ancak bu kapsamdaki kişi sayısı oldukça az. Bu gruptan sonra NEET oranı en yüksek genç grubu yüzde 26,4 ile yükseköğretimli gençlerde görünüyor. Mesleki lise mezunlarında oran yüzde 22,7, lise mezunlarında yüzde 23,5, lise altı eğitimlilerde yüzde 16,3 oranı gözleniyor. Türkiye’de son dönemde yurt dışına göç tartışma konusu oluyor. Özellikle nitelikli eğitim almış ve hali hazırda meslek sahibi olmuş gençlerin yurt dışına gidişine yönelik endişeler dile getiriliyor. TÜİK, Türk vatandaşları ve Türk vatandaşı olmayanların Türkiye’den yurt dışına göçünü detay olarak veriyor. Buna göre 2021’de bir önceki yıla göre Türkiye’den göç edenlerin oranı yüzde 31 azaldı. Ancak azalış toplamda gerçekleşti. Türk vatandaşı olup da yurt dışına gidenlerin oranı yüzde 26,35 oranında artarak 124 bin 269 kişi oldu. Türk vatandaşlarının göçü 2022’de önceki yıla göre yüzde 24 azaldı ve yine de 94 bin 409 kişi oldu. Gidenlerin yaş grubuna bakıldığında da hem 2021, hem de 2022’de sırasıyla yüzde 14,4 ve 15,8 ile 25-29 yaş grubunda olması dikkat çekti. Türk vatandaşlarının 2022’de göç oranı azalsa da buna yakın seviyede yetişmiş insan gücü anlamına gelen yaş grubundaki oranın artması dikkat çekti.
