ŞEBNEM TURHAN
Yerli ve yabancı yatırımcının 19 Mart’ta İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınıp tutuklanmasıyla başlayan finansal sarsıntıda hızlı çıkış yaptığı TL varlıklara dönüş sinyali mayısta geldi. Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği mayıs verilerine göre yurtiçi yerleşiklerin finansal varlıkları içinde TL mevduat ve devlet tahvilinin payı mayısta yükselirken, yabancı da sert satış yaptığı devlet tahvillerine yeniden ısınmaya başladı. Henüz marttaki seviyelerin altında bulunsa da Merkez Bankası’nın parasal sıkılaşmasıyla yükselen faizler TL’ye cazibe sağlamış görünüyor.
Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB) finansal varlıklar mayıs verileri yayımlandı. Buna göre yurtiçi yerleşiklerin ve yabancının toplam finansal varlıkları bir ayda yaklaşık 964 milyar lira arttı ve 38 trilyon 532 milyar 815 milyon liraya yükseldi. Yurtiçi yerleşiklerin finansal varlıkları ise 879.3 milyar lira artışla 34 trilyon 755 milyar 785 milyon liraya çıktı. Yurtiçi yerleşiklerin finansal varlıklarındaki artışta en büyük katkı TL mevduat ve devlet tahvillerinde yerlinin payını artırmasından kaynaklandı.
TL mevduat ve tahvil payı yükseldi
Mayısta yurtiçi yerleşiklerin TL mevduatı 394.8 milyar lira artarak 12 trilyon 781 milyar liraya çıkarken, devlet tahvili varlığı ise 276.2 milyar lira artarak 7 trilyon 99,6 milyar liraya yükseldi. Yerlinin toplam finansal varlıkları içinde TL mevduatın payı mayısta yüzde 36,77'ye geldi ve nisana göre 0.21 puan yükseldi. Buna karşılık 19 Mart sarsıntısının yaşandığı mart ayına göre yerlinin finansal varlıklarında TL mevduatın payı halen daha 0.97 puan daha düşük seviyede kalmaya devam etti. Yurtiçi yerleşiklerin finansal varlıklarında devlet tahvillerinin payı da yüzde 20,43'e çıktı. Devlet tahvillerinde mayısta nisana göre 0.29 puanlık marta göre ise 1.05 puanlık artış gözlendi.
Mayısta yerlinin hem döviz hem de altın mevduatı nisan ayına geriledi. TSPB verilerine göre yurtiçi yerleşiklerin döviz mevduatı mayısta 18 milyar 515 milyon lira azalırken finansal varlıklar içindeki payı yüzde 15,58'e indi. Nisanda bu pay yüzde 16,04, martta ise yüzde 15,63 idi. Mayısta nisana göre yerlinin döviz mevduatının toplam finansal varlıkları içindeki payında 0.46 puanlık düşüş sağlandı. Altın mevduatı ise 36.3 milyar lira artsa da toplam içindeki payı yüzde 5,98 oldu ve nisana göre 0.05 puan da olsa geriledi. Yabancı yatırımcılar da sert çıkışlarının ardından TL varlıklara yeniden ilgi göstermeye başladıklarının sinyalini mayısta verdi. TSPB verilerine göre yabancı yatırımcının Türkiye'deki finansal varlıkları mayısta nisana göre 84 milyar 714 milyon lira arttı. TL mevduatı 4.66 milyar lira azalarak toplam içindeki payı yüzde 11,75'e indi. Nisanda bu oran yüzde 12,15 seviyesindeydi. Döviz mevduat hesabı 18.5 milyar lira arzsa da toplam içindeki payında büyük bir değişiklik olmadı yüzde 22,73 seviyesinde kaldı. Yabancı yatırımcının finansal varlıklarında en büyük değişiklik devlet tahvillerinde yaşandı. Devlet tahvillerinde finansal varlığı yabancının mayısta 69 milyar 403 milyon lira arttı ve toplam içindeki payı da yüzde 12,3'e yükseldi. Bu pay nisanda yüzde 10,7 seviyesindeydi bir ayda 1.60 puanlık yükseliş oldu. Ama yabancının devlet tahvilleri varlığının toplam finansal varlığı içindeki payı martta yüzde 14,85 seviyesinde bulunuyordu. Yani mayısta halen daha 2.55 puan aşağıda kalmaya devam etti.
Hisse senedinden çıkış devam etti
Hem yerli hem de yabancının TL varlıklar içinde payını azaltmaya devam ettiği yatırım, hisse senedi oldu. TSPB verilerine göre yurtiçi yerleşiklerin hisse senedi varlığı mayısta nisana göre 13.9 milyar lira azaldı toplam varlıkları içindeki payı da yüzde 10,23'e geldi. Nisana göre payda 0.31 puan, marta göre ise 0.92 puanlık düşüş gerçekleşti. Yabancı yatırımcının hisse senedi varlığı mayısta 7 milyar lira azaldı, toplam varlıkları içinde hisse senedinin payı da yüzde 51,01'e indi. Mart ayındaki yüzde 53,73 seviyesinden 2.72 puan, nisandaki yüzde 52.73 seviyesine göre ise 1.36 puan gerileme gerçekleşti.
■ Mevduatta dolarizasyon mayısta geriledi
Mevduatta TL’ye dönüşün mayısta başladığı Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun haftalık verilerinden de görülüyor. 19 Mart sarsıntısı sonrası yükselen dolarizasyon mayıs sonu itibariyle durdu. BDDK verilerine göre 14 Mart haftasında standart TL mevduat 12 trilyon 204 milyar lira, yabancı para mevduatın TL karşılığı 7.42 trilyon lira, kur korumalı mevduat ise 798.8 milyar lira idi. Böylece TL mevduatın toplam mevduat içindeki payı yüzde 59,25 iken KKM ile yabancı para mevduatın toplam mevduat içindeki payı yani dolarizasyon oranı ise yüzde 40,25 seviyesinde bulunuyordu. 30 Mayıs ile biten hafta itibariyle standart TL mevduat 12 trilyon 975 milyar liraya yükseldi, yabancı para mevduatın TL karşılığı 8 trilyon 544,3 milyar lira, kur korumalı mevduat ise 576.22 milyar liraya geldi. Böylece standart TL mevduatın toplam mevduat içindeki payı yüzde 58,72'ye yükselerek yeniden yüzde 59 seviyelerine yaklaşırken dolarizasyon oranı da yüzde 41,28'e geriledi. 14 Mart haftasına göre halen daha aşağıda olsa da yüzde 42,5’e kadar yükselen dolarizasyon eğiliminin durması dikkat çekti.
