Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ile Türkiye Bankalar Birliği (TBB) arasında Finansal Okuryazarlığın Yaygınlaştırılmasına Yönelik İşbirliği Protokolü imzalandığı bildirildi.
İstanbul Finans Merkezi Ziraat Kuleleri'nde yapılan törende konuşan SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül, finansal okuryazarlığın yaygınlaştırılmasına yönelik imzaladıkları işbirliği protokolünün çok önemli olduğunu belirtti.
Türkiye'nin finansal istikrarının güçlenmesinde, yatırımcı güveninin perçinlenmesinde ve en nihayetinde toplumsal refaha katkı sağlamada bu protokolü önemli bir adım olarak gördüklerini kaydeden Gönül, şu açıklamalarda bulundu:
"Finansal okuryazarlığı yüksek ve bilinçli yatırımcının finansal sistemin sağlıklı işlemesinde kilit rolü var. Aslında finansal okuryazarlığı bugüne kadar görece dar bir çerçevede ele aldık. En temel anlamda bireylerin gelir gider dengesi kurması üzerine kurgulanan bu kavram tasarruf, yatırım, kredi kullanımı ve yatırım gibi başlıklardan ibaret görüldü. Fakat geldiğimiz noktada özellikle dijitalleşmenin hız kazanması ve yatırımcı sayısındaki ivmeli artışın da itici gücüyle artık finansal okuryazarlık sadece gelir gider dengesini kurmak değil aynı zamanda bireyin finansal güvenliğini sürdürebilir biçimde koruma yetkinliğini de içine almaktadır."
"Bu protokol finansal mimarinin şekillenmesinde çok önemli"
İbrahim Ömer Gönül, böyle bir ortamda birbirlerinin tamamlayıcısı olan sermaye piyasaları ile bankacılık sektörü arasında yapılan bu protokolün finansal mimarinin şekillenmesinde çok önemli olduğunun altını çizdi.
Tasarrufların ekonomiye kazandırılmasında bankaların kritik bir rol üstlendiğini ve sermaye piyasalarının bu tasarrufların uzun vadeli yatırımlara dönüşmesinde sürdürülebilir büyümeyi desteklediğini anlatan Gönül, protokol çerçevesinde üç temel alanda yakın işbirliğini önemsediklerini bildirdi.
"Kiralık IBAN vakaları ciddi bir risk alanı oluşturmaktadır"
SPK Başkanı Gönül, işbirliklerinin birinci aşamasının "finansal okuryazarlığın tabana yayılması" olduğunu belirterek, gençlere, yeni yatırımcılara ve dijital bankacılık kullanıcılarına yönelik ortak eğitim programları, bilgilendirme kampanyaları ve dijital içerikler geliştirmeyi hedeflediklerini aktardı.
Risk-getiri dengesini anlayan, bilinçli yatırım kararları alan ve finansal ürünleri doğru değerlendirebilen bir toplum yapısı oluşturmayı amaçladıklarını vurgulayan Gönül, şu ifadeleri kullandı:
"İkinci aşama, finansal güvenliğin artırılmasıdır. Son dönemde özellikle kiralık IBAN, dijital kanallar üzerinden gerçekleştirilen dolandırıcılık (fraud) vakaları ciddi bir risk alanı oluşturmaktadır. Bu tür yapılar yalnızca bireyleri mağdur etmekle kalmamakta, finansal sistemin güvenilirliğine de zarar vermektedir. Son bir yıldır bu konuda verdiğimiz eğitimlere Türkiye Bankalar Birliğinin desteğiyle yeni bir boyut kazandırmayı umuyor, bir nevi eğitim müfredatını bu sayede teoriden pratiğe taşımayı hedefliyoruz. Üçüncü safha ise, dijital finansal ekosistemde ortak risk yönetimidir. Mobil bankacılık, açık bankacılık ve anlık para transfer sistemleri finansal erişimi artırırken, aynı zamanda yeni risk alanları da doğurmaktadır. Bu noktada bankalar, aracı kurumlar ve düzenleyici otoriteler arasında koordinasyonun güçlendirilmesi, hem yatırımcının korunması hem de piyasanın sağlıklı işlemesi açısından kritik bir gerekliliktir."
İbrahim Ömer Gönül, "teachable moment" kavramına finansal okuryazarlık seferberliğine başladıkları ilk günden bu yana çok önem verdiklerine değinerek, "Buranın başkahramanı şüphesiz ki bankalar. En iyi öğrenme zamanı örneğin bir hesap açılışında kişiyi kiralık IBAN'a karşı uyarmak, emekli aylığı bağlanma aşamasında dolandırıcılıklara karşı uyarmak, belki el broşürü vermek. Bu ve daha birçok konuda Türkiye Bankalar Birliği ile yaptığımız bu protokol finansal okuryazarlığın seyrini değiştirecek." ifadeleri kullandı.
"Gençlerimizin finansal farkındalığı erken yaşta kazanmasını destekliyoruz"
Türkiye Bankalar Birliği (TBB) Yönetim Kurulu Başkanı Alpaslan Çakar da finansal okuryazarlığa verilen önem doğrultusunda konunun 2024–2028 Kalkınma Planına dahil edildiğini ve Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'nda yer alan tedbir maddeleri arasında bulunduğunu anımsatarak, SPK'nin koordinatör kurum olarak belirlendiğini hatırlattı.
Bilinçli finansal kararlar almanın, kaynakların etkin yönetimiyle doğrudan ilişkili olduğunu ve ekonomik refah ile istikrarın sağlanmasına katkı sağladığını belirten Çakar, TBB bünyesinde finans ve bankacılık alanında çok sayıda çalışma yürüttüklerini, finans sektörünün ihtiyaçları doğrultusunda her yıl sundukları ortalama 450 eğitim programıyla yaklaşık 10 bin sektör çalışanına ulaştıklarını anlattı.
Çakar, dijital eğitim platformlarında yer alan içerikleri yalnızca bankacılarla ve finans çalışanlarıyla değil, toplumun farklı kesimleriyle paylaştıklarını kaydederek, lise ve üniversite öğrencilerinden 55 yaş üzeri bireylere, KOBİ'lerden girişimcilere kadar geniş bir kesime yönelik hayata geçirdikleri eğitim içeriklerinden ve programlardan bahsetti.
Ülke genelinde 13–15 yaş grubu için finansal okuryazarlık yarışması düzenlediklerini belirten Çakar, şu açıklamalarda bulundu.
"Gençlerimizin finansal farkındalığı erken yaşta kazanmasını destekliyoruz. TBB Eğitim Merkezi bünyesindeki geniş eğitmen portföyümüz, üye bankaların eğitim birimleri ve akademisyenlerle oluşturduğumuz güçlü bilgi ağını SPK ile başlatacağımız çalışmaların hizmetine sunacağız. Sağlayacağımız finansal bilgilerin, faydalananların finansal davranışlarına olumlu katkılar yapmasını temenni ediyorum."
