ŞEBNEM TURHAN
ABD ve İsrail’in İran’a savaşında iki hafta geride kaldı. Yıla oldukça güçlü başlayan ve zirve seviyelerini test eden Borsa İstanbul endeksleri savaş geriliminden olumsuz etkilendi. BİST100 endeksi savaşın başlamasından bu yana yüzde 4,56 gerileyerek 13 bin 93 puanda tutunmayı başardı. Ancak bu dönemde BİST100 endeksinin piyasa değeri 13.76 trilyon liradan 12.79 trilyon liraya gerileyerek 970 milyar liralık kayba uğradı. BİST100’ün dolar bazlı piyasa değeri ise 314.4 milyar dolardan 295.5 milyar dolara indi ve yaklaşık kayıp 20 milyar dolara dayandı. Bu dönemde endeksler içinde en büyük hasarı yüzde 18,31 ile likit bankacılık yüzde 17,86 ile bankacılık endeksi yaşadı.
Yabancının çıkışı bankaları vurdu
Borsa İstanbul endeksleri savaş öncesi şubat ortasında zirve seviyelerini gördü. Yabancı yatırımcıların da ilgisi ve hızlanan halka arzların etkisiyle hem yatırımcı sayısı hem de getiriler yönünü yukarıya çevirirken şubat sonuna doğru başlayan savaş endişeleri ilk düşüşleri başlattı. 28 Şubat’ta başlayan ilk saldırı öncesi 27 Şubat kapanışa göre ise endekslerin çoğunda ilk iki hafta sert düşüşler yaşandı. Yabancı yatırımcılar da savaşın ilk haftasında hisse senedi piyasasından çıkış yaptı.
BİST100 endeksi savaşın devam ettiği bu iki haftada yüzde 4,56 geriledi ve endeksin piyasa değeri TL bazlı 970 milyar lira, dolar bazlı ise 18.9 milyar dolar azaldı. Bu dönemde yabancının sert satışının yanı sıra belirsizliklerin ve petrol fiyatlarının artmasının etkisiyle sıkı para politikasının daha uzun süre devam edeceğine yönelik beklentilerle bankacılık hisseleri büyük kayıp yaşadı. Bankacılık endeksi iki haftada yüzde 17,86 gerilerken likit bankacılık endeksi ise yüzde 18,31 değer kaybetti. Madencilik hisseleri de bu dönemde yüzde 11,2 düşerken, metal ana endeksi yüzde 10,19 kayıp yaşadı. İletişim endeksi yüzde 6,98, holdingler endeksi yüzde 6,69, mali endeks yüzde 6,57 düştü, ulaştırma endeksi yüzde 5,5, inşaat endeksi ise yüzde 4,19 kaybettirdi yatırımcısına.
Yeni halka arz şirketleri etkili oldu
İki haftası geride kalan savaş boyunca yükselen endekslerin başında ise kimya endeksi geldi. Kimya endeksinde yüzde 50’nin üzerinde ağırlığı olan TÜPRAŞ hisselerinin artan petrol fiyatlarının etkisiyle son iki haftada yüzde 20,6 yükselişi bu getiride etkili oldu. Sigorta endeksi yüzde 6,95, aracı kurumlar endeksi yüzde 6,83, bilişim endeksi yüzde 5,65 yükseldi. Yeni halka arz edilen şirketlerin ilk işlemlerinde görülen tavan tavan serilerinin etkisiyle savaş döneminde halka arz endeksi de yüzde 5,35 getiri sağlamayı başardı.
Mart ayının ve savaşın iki haftasında en çok değer kaybeden hisse ise yüzde 42,74 ile Kiler Holding oldu. Aslında savaş gündeminden bağımsız olarak MSCI endeksinde bir üst endekse geçişinin durdurulmasından sonra taban giden hisse martın ilk iki haftasında da kayıp yaşamayı sürdürdü. Bankalar arasında bu son iki haftada en çok düşen yüzde 20,16 ile Vakıfbank olurken onu yüzde 19,63 ile Yapı Kredi, yüzde 19,52 ile Akbank hisseleri izledi. Yabancının da son dönemde en çok giriş yaptığı hisseler arasında bulunuyordu Akbank. Havacılık sektörüne hizmet veren DOCO hisseleri de bu dönemde yüzde 20,65 geriledi.
Altın fiyatları da geriledi
Borsa İstanbul endekslerinin yanı sıra dolar endeksinin güçlenmesi ve belirsizliklerin artması altın fiyatlarında da düşüş getirdi. Martın iki haftasında gram altın fiyatları yüzde 4,03 gerilerken, serbest piyasada çeyrek altının fiyatı da yüzde 3,8 düştü. Ons altın ise yüzde 4,62 düşerek bu son iki haftada 5 bin 20 dolara indi.
Gösterge devlet tahvilleri de savaşın ilk iki haftasında satışların etkisiyle yükseldi. 2 yıl vadeli gösterge tahvil faizi yüzde 39,82’ye, 5 yıl vadeli gösterge tahvil faizi yüzde 36,33’e, 10 yıl vadeli gösterge tahvil faizi de yüzde 33,25’e çıktı. Tüm vadelerdeki tahvil faizlerinde bu dönemde yükseliş 3 puanın üzerinde gerçekleşti.
