Şans Sohbetleri'nde bu hafta ekonomist Ali Ağaoğlu ve gazeteci Hakan Güldağ, kriptolar dahil, piyasalarda yaşanan sert düşüşlerin nedenlerini ve bundan sonra neler yaşanabileceğini ele aldı.
Güldağ: Ne oldu piyasalara böyle?
Ağaoğlu: Çin’in açıkladığı bazı kararlar var. En önemlisi, nadir metallerin ihracatına yeni kısıtlar getiriyor. ABD'de buna kızdı. 1 Kasım'dan itibaren uygulanacak iki karar aldı. Trump diyor ki, kritik yazılımların ihracatına yasak getirdim. İkincisi, 1 Kasım’dan itibaren gümrük vergisini yüzde 100 artıracağını söylüyor.
Güldağ: Ticaret savaşını yeniden alevlendirdi böylece. Çin lideri Şi ile bu ay sonundaki görüşmesi için de "buluşmaya gerek kalmadı" diyor.
Ağaoğlu: İşte bu durum piyasaların hoşuna gitmedi. Hem de varlıkların yeterince yükseldiğini düşünen birileri kâr realizasyonuna yöneldi. Amerikan borsaları, altın ve gümüşte ama özellikle kripto tarafında satışları tetikledi. Geçen hafta 126 bin doları gören Bitcoin 102 bin dolara kadar geriledi.
Güldağ: Biraz yükseldi ama bu hafta yeniden düşmeyeceğinin garantisi yok. Piyasalar gergin. "Yarın, bugünden daha iyi olacak" temel inancı çözülüyor. Çünkü ABD-Çin ticaret savaşıyla sınırlı olmayan, kökleri çok daha derindeki çelişkiler giderilemiyor. Özellikle dolara bağlı dünya finansal sisteminin geleceğine dair endişeler artıyor. Endişeler ise direnç yerine kırılganlığı besliyor. Bu da türbülansların şiddetini artırıyor. Bu tablo, iyi haberin gramla, kötü haberin ise kiloyla satın alındığı yeni bir döneme işaret ediyor.
Ağaoğlu: Hisse senedi piyasaları da sert düştü. Dolar endeksi de 99’a geldi. Şimdi bütün bunlar, önümüzdeki haftanın gerçekten epey zorlu geçeceğini söylüyor. Birçok alanda... Özellikle de varlık fiyatlamalarında çok ciddi oynaklıklar olacaktır.
Güldağ: Sadece bu hafta mı?
Ağaoğlu: Satışların biraz daha devam edebileceğini düşünüyorum. Özellikle Amerikan borsalarında... Nasdaq ve S&P üzerinden, vadeli kontratlar üzerinden bakarak söylüyorum. 50 günlük hareketli ortalamaların hemen üstünde veya tam orada kapatmış. Dow Jones 50 günlük hareketli ortalamasının aşağısına inmiş. Eğer bunların altına inilecek olursa, önümüzdeki hafta satışların artması ihtimali kesine yakın. "Şi-Trump buluşması yapılacaktır, merak etmeyin" gibi rahatlatıcı bir açıklama gelmezse, bu bir miktar daha satış olarak yansıyacaktır.
Güldağ: ABD, Çin'le ancak mecbur kalırsa uzlaşır. Her ne kadar birbirlerine ihtiyacı varsa da, ABD her fırsatta Çin'in yükselişini bastırmaya çalışıyor. Hegemonya kavgası kolay bitmez. Aksine görünen o ki, bu kavga kritik mineraller, yapay zeka, veri altyapıları üzerinden şiddetlenecek. Bu kaygan zemin üzerinde çok dikkatli yol almak lazım. Bugün sert düşenin yarın yine çıkabileceğini düşünmek lazım. Hızlı değişikliklerin olduğu ve olacağı bir türbülans dönemindeyiz.
Altında ilk düzeltme seviyesi 3.850 dolar
Güldağ: BİST haftaya tedirginliklerle başlıyor. Yurtdışında piyasaların yaşadığı sert satışlar etkili olabilir. Hem de Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş için istenen soruşturma izni... 24 Ekim'de CHP Kurultayı davası için 'Mutlak butlan' çıkacak beklentileri de yaygın.
Ağaoğlu: Borsada, Mansur Yavaş’la ilgili düşüşü cuma akşamı, gece saatlerinde çalışmaya devam eden vadeli işlemler, opsiyon piyasasında, VİOP’ta gördük. VİOP’taki hareket oldukça sert. Yüzde 3’lere kadar düşüş var. Bu demektir ki, pazartesi günü açılış çok iyi olmayacak. Pazartesi günü borsanın işi zor.
Güldağ: Ya soruşturma izni verilmezse...
Ağaoğlu: Kısmen pozitif olur. Ama izin verilirse "senin iyi haber gramla, kötü haber kiloyla alınacak" dediğin gibi negatifliği çok daha fazla olur. Pozitif tarafta, özellikle Gazze konusunda olumlu gelişmeler var. Türkiye açısından pozitif bir yansıması olacaktır.
Güldağ: Peki, Gazze'deki gelişmeler petrolü nasıl etkiler?
Ağaoğlu: 61-62 dolar arasında salınan Amerikan ham petrol fiyatı 58 dolar düzeyine düştü. Bizi daha fazla ilgilendiren Brent petrolünde de 62 dolara doğru bir gerileme oldu. Brent'in de önümüzdeki günlerde 60 doların altını göreceğini tahmin ediyorum. Bir, Gazze riski ciddi biçimde hafifledi. İki, Çin-ABD ticaret savaşındaki alevlenme, petrolü, ABD borsalarıyla birlikte aşağı çekecek.
Güldağ: Ya altın ve gümüşü nasıl etkiler? 20 Ağustos'ta 3.300 dolar olan altının ons fiyatı 4,058 dolara kadar gelmişti...
Ağaoğlu: Hakeza onları da. Altın ve gümüş geçen hafta zirvelerini görmüştü. Düzeltme başladı devam da edecektir. O bahsettiğin yükselişin düzeltmesi nereye gelir dersen, ilk düzeltme seviyesi 3.850 dolarda. İkincisi 3.760 dolarda. 3.760 doların altına inme ihtimalini biraz düşük görüyorum. Eğer oradan aşağı inerse bambaşka bir trend oluşuyor.
Güldağ: Peki oradan yine yukarı çıkarsa...
Ağaoğlu: 4 binin üzerine çıkarsa 4.280'lere kadar bir hareket alanı var.
