ŞEBNEM TURHAN
Türkiye’de yatırımcılar hızla değişen gündeme çok hızlı tepki veriyor. Geçen hafta CHP İstanbul Kurultayı’nın iptali ve kayyum atanması sonrası anında harekete geçen yatırımcıların fon tercihleri de değişti. TEFAS verilerine göre karar öncesine kıyasla yatırımcılar başta hisse olmak üzere para piyasası ve borçlanma araçları fonlarında portföylerini azaltırken serbest döviz fonlarında portföylerini artırdı. 19 Mart’ta İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınıp tutuklanmasıyla sert çıkışların yaşandığı ve ağustosta yavaş yavaş dönüşün başladığı hisse fonlarında bir haftada 6.55 milyar liralık düşüş gerçekleşti.
Türkiye’de siyasetin eylül ayında piyasalar üzerinde oldukça etkili olması bekleniyor. Öyle ki ayın başından beklenmedik bir kararla CHP’nin İstanbul Kurultayı iptal edildi. 15 Eylül’de ise CHP Genel Kurultayı’na ilişkin dava bulunuyor. Bu arada bu hafta Merkez Bankası Para Politikası Kurulu kararını açıklayacak ayrıca Hazine eylül ve ekimdeki yüklü itfaları için borçlanma programını yürütecek. Tüm ekonomi gündemi siyasi kararlara paralel hareket edecek gibi görünüyor.
Bankacılık endeksinde yüzde 8 kayıp
TEFAS verileri de siyasi gündemin yatırımcıların tercihlerinde anında etkili olduğunu ortaya koyuyor. 1 Eylül’de hisse fonlarında toplam portföy büyüklüğü 162 milyar 366 milyar lira iken haftanın son işlem günü 5 Eylül'de bu rakam 6.45 milyar lira gerileyerek 155 milyar 912 milyon liraya geriledi. 4 günde toplam hisse fonları portföyünün yüzde 4'ü azalmış oldu. Bu azalmada portföy tercihlerindeki değişim kadar Borsa İstanbul endekslerinin negatif performansının da etkisi büyük. BİST100 endeksi bu dönemde yüzde 4,88 ile yüzde 5'e yakın düşüş gösterdi. Türkiye'nin en büyük sanayi şirketlerini içeren sanayi endeksinde yüzde 3,78 kayıp yaşanırken yabancı yatırımcının da en çok ilgi gösterdiği bankacılık endeksinde düşüş yüzde 8,07'ye kadar ulaştı. TEFAS verilerine göre bir haftada hisse senedi fonlarında yaşanan getiri düşüşü ise yüzde 3,63'e dayandı.
Döviz kurları Merkez Bankası'nın ekonomistlerin hesaplamalarına göre 5 milyar doları bulan döviz satışlarına rağmen geçen hafta yükseldi. Dolar/TL yüzde 0,33, Euro/TL ise yüzde 0,61 yukarı hareket sergiledi geçen hafta. Döviz fonları hem bu hareketin etkisiyle hem de yatırımcı girişleriyle 2 Eylül'deki karar sonrası hareketlendi. TEFAS verilerine göre serbest döviz fonları 1 Eylül'de 2 trilyon 395,1 milyar liralık portföy büyüklüğüne sahipken 5 Eylül'de bu büyüklük 2 trilyon 412,9 milyar liraya yükseldi. 17.84 milyar liralık büyüme gerçekleşti döviz fonları portföyünde.
Kıymetli maden fonlarında yüzde 4,5 getiri
Kıymetli maden fonları da yine altın ve gümüşteki hızlı yükselişlerin de etkisi ve yatırımcı ilgisiyle siyasi gündemin ilk adımlarının yaşandığı geçen haftayı büyümeyle geçirdi. TEFAS verilerine göre kıymetli maden fonları geçen hafta yüzde 4,5 getiri ile en çok kazandıran fon çeşidi oldu. Kazandıran kıymetli maden fonlarının 1 Eylül'de 114 milyar 12 milyon lira olan portföy büyüklüğü 120 milyar 81 milyon liraya yükseldi ve 6 milyar lira arttı. Yani portföy büyüklüğünün yüzde 5'i kadar artış bir haftada yaşandı. Tıpkı dövizde olduğu gibi kıymetli maden fiyatlarındaki hareket portföy büyümesinde etkili yatırımcı girişi kadar. Gram altın fiyatları 1 Eylül -5 Eylül arasında yüzde 3,5 yükseldi.
Borçlanma araçları fonları da son aylarda yatırımcıların yeni gözdesi haline gelmeye başlamıştı. Yatırımcı hem borçlanma araçları fon portföyünü artırırken hem de tahvil alımlarını hızlandırmıştı. TEFAS verilerine göre 1 Eylül itibariyle 159.5 milyar lira olan portföy büyüklüğü 5 Eylül'de 158 milyar 45 milyon liraya geriledi. 1.46 milyar liralık düşüş yaşandı. Aynı dönemde borçlanma fonları getirisi yatay kalırken Türkiye'nin 2 yıllık gösterge tahvil faizi yüzde 4,5, 5 yıllık gösterge tahvil faizi yüzde 4,49, 10 yıllık gösterge tahvil faizi de yüzde 4 yükseldi.
■ Para piyasası fonlarında 53.6 milyar lira düşüş
Yatırımcıların son yıllarda en çok ilgi gösterdiği para piyasası fonlarında ise aynı dönemde gerileme oldu. Para piyasası fonları temmuzda Merkez Bankası tarafından başlatılan politika faizi indirim döngüsünden de etkileniyor. 11 Eylül toplantısı öncesinde de fonlarda hareketlenme olması bekleniyordu. Ancak 2 Eylül'deki CHP kararıyla birlikte para piyasası fonlarında da yatırımcılar portföy azalttı. TEFAS verilerine göre 1 Eylül'de para piyasası fonlarında 1 trilyon 203,2 milyar lira olan portföy büyüklüğü 1 trilyon 149,6 milyar liraya geriledi. Bu dönemde düşüş 53.6 milyar lira oldu. Buna karşılık para piyasası fonları TEFAS verilerine göre geçen hafta yüzde 0,79 getiri sağladı yatırımcısına.
