ŞEBNEM TURHAN
Yurtiçi ve yurtdışı yerleşiklerin son 1 yılda finansal varlıkları içinde payını en çok artıran devlet tahvilleri oldu. Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB) verilerine göre yurtiçi yerleşiklerin şubat itibariyle hisse varlıklarının geçen yıl şubata göre toplam finansal varlıkları içindeki payı 2.2 puan azaldı, buna karşılık devlet tahvillerinin payı da 1.77 puan arttı. Aynı şekilde yabancının da bir yılda hisse varlıkları 13.36 puan gerilerken devlet tahvillerinin finansal varlıklar içindeki payı tam 14.63 puan yükseldi. Tahvile ilgi ihalelerin sonuçlarında da kendini gösteriyor. Hazine’nin dünkü 2 yıl vadeli ile TLREF endeksi tahvil ihalelerinde 102.4 milyar lira satış yapılırken toplam talep 130.6 milyar lirayı geçti.
Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği Şubat 2025 özet verilerine göre yurtiçi yerleşiklerin finansal varlıkları bu yıl şubatta geçen yıla göre yüzde 30,35 artarak 31 trilyon 295 milyar 524 milyon liraya yükseldi. Yurtiçi yerleşiklerin finansal varlıklarındaki büyüme yıllık enflasyonun altında kaldı. Verilere göre bu finansal varlıklarda yüzde 38,06 payla TL mevduat başı çekiyor. TL mevduatın toplam finansal varlıklar içindeki oranı bir yılda 2.78 puan arttı. Döviz mevduatında ise düşüş devam ediyor, geçen yıl şubatta döviz mevduatın toplam finansal varlıklar içindeki payı yüzde 22,74 iken bu yıl şubatta pay yüzde 19,93’e geriledi.
Yerlide hissenin payı yüzde 11,47’ye indi
Devlet tahvilleri yurtiçi yerleşiklerin son bir yılda en gözde yatırım enstrümanlarından biri oldu. Geçen yıl şubatta devlet tahvillerinin toplam finansal varlıklar içindeki payı yüzde 18,04 iken bu yıl şubatta 1.78 puan artarak yüzde 19,82’ye yükseldi. Özel sektör Eurobond tahvilleri yurtiçi yerleşiklerin finansal varlıklar içindeki payını artırırken en büyük kayıp ise hisse senedinde yaşandı. TSPB verilerine göre hisse senedi varlıkları geçen yıl şubatta yurtiçi yerleşiklerin toplam finansal varlıkları içinde yüzde 13,66 paya sahipti. Bu pay bu yıl şubatta 2.19 puan geriledi ve yüzde 11,47’ye indi.
Yabancı yatırımcıların toplam finansal varlıklarında son bir yılda yüzde 41,92 büyüme yaşandı ve geçen yıl şubatta 2 trilyon 849 milyar 227 milyon lira olan yabancının finansal varlığı bu yıl şubatta 4 trilyon 43 milyar 679 milyon liraya yükseldi. TL mevduatın yabancının toplam finansal varlığı içindeki payı yüzde 11,24 ile geçen yıla göre çok değişik göstermese de yabancının döviz mevduatının toplam finansal varlığı içindeki payı tam 5.22 puan azaldı ve yüzde 22,16’dan yüzde 16,94’e indi.
Yabancının hisse varlığının payı 13.37 puan düştü
Devlet tahvillerine yabancının sıkı para politikasıyla birlikte başlayan ilgisi sürüyor. TSPB verilerine göre yabancının finansal varlıkları içinde geçen yıl şubatta devlet tahvillerinin payı yüzde 3,09 seviyesindeydi. Bu yıl şubatta 14.63 puanlık artış yaşandı. Yabancı yatırımcının finansal varlıkları içinde devlet tahvillerinin payı yüzde 17,72’ye yükseldi. Hisse senedinin yabancının finansal varlıkları içindeki payı ise sert geriledi. Geçen yıl şubatta yabancının toplam finansal varlıklarında hisse senedinin payı yüzde 65,5 iken bu yıl şubatta yüzde 52,13’e indi. Tam 13.37 puanlık düşüş yaşandı.
Merkezi Kayıt Kuruluşu verilerine göre 28 Şubat hisse senedinde bakiyeli yatırımcı sayısı yüzde 17,62 azalırken sahip oldukları portföy değeri yüzde 5,67 artışla 13.24 trilyon lira oldu. Hisse senedi piyasasında toplam yatırımcı sayısı da bu yıl şubat sonu itibariyle 6.73 milyon kişiye geriledi. Yabancı yatırımcıların hisse senedi piyasasında portföy değeri oranı da şubat sonunda yüzde 37,05 olarak hesaplandı. Mart ayında ise hisse senedi piyasalarında iyi gelen enflasyon verisi sonrası hareketlenme yaşanıyor. Her ne kadar geçen haftaki Merkez Bankası Para Politikası sonrasında bankacılık endeksinde dalgalı seyir gözlense de BİST 100 endeksi 10 bin puanın üzerindeki seyrini sürdürmeye devam ediyor.
Hazine iki ihalede 102.4 milyar lira borçlandı
Hazine ve Maliye Bakanlığı dün düzenlediği iki ihalede toplam 64 milyar 321.1 milyon TL borçlandı. İhaleler öncesinde kamu kuruluşları ve piyasa yapıcılarına yapılan 38 milyar 40 milyon liralık rekabetçi olmayan tekliflere satışla birlikte dünkü toplam satış tutarı 102 milyar 361.1 milyon liraya ulaştı. Bankacılık sektörü kaynakları geçen ayki ihalelere de yoğun talep yaşandığını hatırlatarak yabancı yatırımcıların iki yıl vadeli sabit kuponlu ile TLREF endeksi tahvil ihalesine ilgisinin büyük olduğunu vurguladı. Kaynak ayrıca önümüzdeki dönemde de ihalelere yabancı ilgisinin devam edeceğine dikkat çekti.
2 yıl vadeli sabit kuponlu ihalesinde net 34 milyar 527.1 milyon TL satış yapıldı. İhaleye nominal olarak 78 milyar 274.5 milyon TL teklif gelirken, nominal satış 34 milyar 515 milyon olarak gerçekleşti. İhalede; ortalama basit faiz yüzde 34,34, ortalama bileşik faiz yüzde 37,28 oldu. İhalesi öncesinde kamuya 4 milyar 40 milyon TL, piyasa yapıcılarına 20 milyar TL net satış yapıldı. Piyasa yapıcı bankaların net teklif tutarı ise 44 milyar 597 milyon TL hesaplandı.
4 yıl vadeli TLREF’e endeksli tahvilin ilk kez ihraç edildiği ihalede net 29 milyar 794 milyon TL satış yapıldı. İhaleye nominal olarak 52 milyar 389 milyon TL teklif gelirken, nominal satış 30 milyar 269 milyon olarak gerçekleşti. İhalede; ortalama minimum fiyat 97.8 TL, ortalama fiyat 98.431 TL, dönemsel faiz yüzde 10,83 oldu. İhale öncesinde kamuya 6 milyar 500 milyon TL, piyasa yapıcılarına 7 milyar 500 milyon TL net satış yapıldı. Piyasa yapıcı bankaların net teklif tutarı ise 15 milyar 585.5 milyon TL oldu.
Hazine’nin bu ay 124.7 milyar lira iç borç ödemesi var. Dünkü iki ihalenin ardından çoğu tamamlanan ödemeye karşılık haftaya 17 ve 18 Mart’ta üç ihale daha düzenleyecek. Hazine’nin iç borçlanma stratejisine göre martta 201.2 milyar liralık iç borçlanma hedefleniyor.
