ŞEBNEM TURHAN
Hazine ve Maliye Bakanlığı artan ihtiyacıyla haziran, temmuz ve ağustos aylarında 1 trilyon 24 milyar lirayı bulan iç borçlanma planladı. Hazine, rekor seviyedeki borçlanmaya karşılık üç ayda 919 milyar lira borç servisi gerçekleştirecek. Gedik Yatırım Baş Ekonomisti Serkan Gönençler, Hazine’nin üç aylık programının yaklaşık yüzde 111’lik bir iç borç çevirme rasyosuna denk geldiğini belirterek bu dönemde, Hazine’nin net iç borçlanma tutarının (yeni tahvil ihracının) ise 577 milyar TL olmasının öngörüldüğünü hesapladı. Gönençler, yüksek iç borç çevirme oranlarının Hazine’nin borçlanma programını zorladığını vurguladı.
Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre Hazine haziranda 266 milyar lira iç borç ve 55 milyar lira karşılığı dış borç geri ödemesi yapacak. Hazine bayramdan sonra başlayacak 8 ihale ile 279 milyar lira iç borçlanma hedeflerken Gönençler’in hesaplamalarına göre iç borç çevirme oranı yüzde 105 olacak. Hazine mayısta sadece 2 yıl vadeli sabit faizli tahvil ihalesi düzenlemiş ağır satış yiyen tahvillerdeki baskılar biraz azaltmış oldu. Haziranda ise sabit faizli tahvil ihaleleri yeniden devam edecek ve uzmanlar bu ihalelerde oluşacak faiz ve gelen talebin önemli olduğunu belirtti.
Bütçe açığının yüksek seyretmesi etkili
Gönençler hazırladığı analizde Mayıs 2025-Nisan 2026 döneminde 3.15 trilyon TL’yi aşan iç borç geri ödemesi ve artan dış borç servis yükü, Hazine’nin iç borçlanma ihtiyacında ciddi bir artışa yol açtığını vurguladı. Hazine’nin üç ayda 447 milyar lirası ana para ve 472 milyar lirası faiz olmak üzere 919 milyar lira iç borç geri ödemesi gerçekleştireceğini belirten Gönençler, “Dış borç geri ödemelerinin TL karşılığının ise yaklaşık 136 milyar TL olması öngörülüyor. Yılın ilk 5 aylık dönemde ise Hazine’nin 899 milyar TL’lik iç borç geri ödemesine karşılık yaklaşık 1.26 trilyon TL’lik iç borçlanma gerçekleştirdi ve bu planlananın yaklaşık 70 milyar TL üzerinde. İç borç çevirme oranı ise 140’a ulaştığı görülüyor. Nakit bütçe açığının yüksek seyretmeye devam etmesi de Hazine’nin iç borçlanma ihtiyacını artıran önemli bir unsur olarak öne çıkıyor” diye konuştu.
■ BİR KISMI DIŞ BORCA KAYDIRILDI
Ocak-nisan döneminde nakit bütçe açığının 1.07 trilyon TL’ye, nakit bazlı faiz dışı bütçe açığı ise 401 milyar TL’ye ulaştığını kaydeden Serkan Gönençler, şunları kaydetti: “Hazine’nin ilk 5 ayda yaklaşık 10 milyar dolarlık dış borç geri ödemesine karşılık sadece 4.5 milyar dolarlık Eurobond ihracında bulunduğu dikkate alındığında, iç borçlanmanın bir kısmının dış borç geri ödemelerine kaydırıldığını da söyleyebiliriz.
Hazine’nin Nisan 2026 sonuna kadar açıkladığı borç geri ödeme projeksiyonlarına göre Mayıs 2025 ile Nisan 2026 arasında 3.15 trilyon TL’ye yakın iç borç geri ödemesi göründüğünü ancak kısa vadeli tahvil ihraçları da dikkate alındığında bu tutarın da aşılacağını söyleyen Gönençler, bu dönemde öngörülen dış borç geri ödemesi tutarı ise 19.5 milyar dolara ulaştığını bunun da iç borçlanmanın bir bölümünün dış borç geri ödemelerine aktarılmasının gerekeceğine işaret ettiğini vurguladı.
Bu dönemde öngördükleri nakit bazlı faiz-dışı açık da dikkate alındığında, Nisan 2026 sonuna kadar olan dönemde Hazine’nin iç borçlanma ihtiyacının 4 trilyon TL’ye ulaşabileceğini (hatta aşabileceğini) düşündüğünü dile getiren Gönençler, “Bu da aylık ortalama 350-360 milyar TL’lik bir rakama tekabül ediyor. Buna göre, iç borç çevirme rasyosu da yüzde 130’un üzerinde gerçekleşebilir. Enflasyon düşme eğilimindeyken ve faiz indirim beklentilerinin güçlü olduğu bir süreçte Hazine’nin tahvil faizlerine baskı yapmadan böyle bir borcu çevirmesi çok sorun teşkil etmeyebilir. Ancak enflasyon beklentilerinin kötüleştiği bir dönemde, bu derece bir borcun çevrilmesi tahvil faizlerindeki potansiyel düşüşleri sınırlandırabilir. Dolayısıyla, yalnız politika faizi için değil tahvil faizlerindeki düşüş için de enflasyon beklentilerinin yeniden iyileşme eğilimine girmesi kritik önem taşıyor” dedi.
■ Haziranda 8 tahvil ihraç edilecek
Hazine’nin programına göre haziranda önce 9 ay vadeli (11/03/2026) Hazine Bonosu (ilk ihraç), 4 yıl vadeli Sabit Kuponlu Devlet Tahvil (yeniden ihraç), 7 yıl vadeli (10/03/2032) Değişken Faizli Devlet Tahvili (yeniden ihraç), 2 yıl vadeli (05/05/2027) Sabit Kuponlu Devlet Tahvili (yeniden ihraç), 4 yıl vadeli (13/06/2029) TÜFE’ye Endeksli Devlet Tahvili (ilk ihraç), 2 yıl vadeli (16/06/2027) Kira Sertifikası (doğrudan satış), 4 yıl vadeli (13/06/2029) TLREF’e Endeksli Devlet Tahvili (ilk ihraç) ve 9 yıl vadeli (27/09/2034) Sabit Kuponlu Devlet Tahvili (yeniden ihraç) ihale edilecek.
