ŞEBNEM TURHAN
Bankacılık sektörü yüksek faizler nedeniyle artan maliyetlerin karlılığa etkisini azaltmanın yolunu vadesiz mevduatta buldu. Geçen yıl ekim sonunda gerçek kişi, reel sektör ve resmi kurumların vadesiz mevduatlarının toplam mevduata oranı yüzde 34,5 seviyesinde iken bu yıl aynı haftada yüzde 36,4 ile 2 puan birden yükseldi. Bankaların 6 ay sonundaki bilanço verilerine göre de vadesiz mevduatın toplam mevduata oranı en yüksek banka yüzde 48,1 ile Yapı Kredi'de olurken vadesiz yabancı para mevduatının toplam yabancı para mevduata oranı yüzde 88,4 ile Garanti BBVA öne çıktı. Bankacılık sektörü kaynakları maliyetsiz faizsiz bedava kaynak olarak vadesiz mevduatı nakit yönetiminde öne çıkardıklarını dile getirdi.
Sıkı para politikası hız kesen politika faiz indirimiyle devam ederken makroihtiyati önlemler de bankacılık sektöründe faizlerin istenilen seviyede düşmesini zorlaştırıyor. Yükselen maliyetler bankacılık sektöründe karlılık üzerinde de baskı yaratıyor. Ancak bankacılık sektörü vadesiz mevduat ile bu baskıyı azaltma çabasında.
Bir yılda vadesiz mevduatın payı 2 puan arttı
BDDK haftalık verilerine göre bankacılık sektöründe vadesiz mevduatlarının toplam mevduat içindeki payı 24 Ekim itibariyle yüzde 36,4. Geçen yılın aynı haftasında ise yüzde 34,5 idi. Bir yılda 2 puana yakın bir artış yaşandı. Ve bu bankaların faizsiz kaynağını son bir yılda arttırdığını da ortaya koyuyor. BDDK verilerine göre toplam vadesiz TL mevduatın toplam TL mevduat içindeki payı yüzde 15,96. Geçen yıl yüzde 16,01 idi. Bu son haftalarda TL mevduat oranı tutturabilmek için bankacılık sektörü vadesiz mevduatları yüksek faiz oranları ile vadeliye çevirmeye çabalıyor. Bu nedenle son haftalarda vadesiz mevduat oranında düşüşler yaşanıyor. Yabancı para mevduatın toplam yabancı para mevduatı içindeki oranı ise daha yüksek. BDDK verilerine göre vadesiz yabancı para mevduatın toplam yabancı para mevduatı içindeki oranı yüzde 67,6 geçen yıl aynı dönemde ise yüzde 66,55 seviyesindeydi. 1 puana yakın yükseliş olmuş.
Bankacılık sektörü kaynağının bankaların 6 aylık bilanço sonuçlarına göre yapılan hesaplamalardan verdiği bilgiye göre vadesiz mevduatın toplam mevduat içindeki payı yüzde 48,1 ile en çok Yapı Kredi’de bulunuyor. Onu yüzde 40,8 ile İş Bankası, yüzde 40,7 ile Garanti BBVA takip ediyor. 9 aylık bilanço açıklamasında Garanti BBVA Genel Müdürü Mahmut Akten vadesiz mevduatın payını yüzde 43’e yükselttiklerini ve bu dönemde vadesiz mevduatın önemini gördüklerini dile getirdi.
Vadesiz yabancı para mevduat oranı çok daha yüksek
Vadesiz yabancı para mevduatının toplam mevduat içindeki payında ise yüzde 88,4 ile ilk yarıda Garanti BBVA başı çekiyor. Onu yüzde 86,4 ile QNB Türkiye, yüzde 73,3 ile İş Bankası, yüzde 73,2 ile de Yapı Kredi takip ediyor. Kamu bankalarında bu oranlar Ziraat Bankası’nda yüzde 58,3, Vakıfbank’ta yüzde 63,1, Halkbank’ta ise yüzde 42,5 idi yılın ilk yarısı itibariyle. Sektörün en büyük ilk on bankasında bu oran yüzde 66,1 olarak belirlendi. Yılın ilk yarısı itibariyle bankacılık sektörünün verdiği rakamlara göre vadesiz TL mevduatın toplam TL mevduat içindeki oranında yüzde 32,1 ile Yapı Kredi yine öne çıkıyor. Onu yüzde 21,2 ile Ziraat Bankası, yüzde 18,6 ile Vakıfbank, yüzde 16,6 ile Garanti BBVA takip etti. İlk 10 bankada bu oran yüzde 17,8 idi yılın ilk yarısında.
