EVRİM KÜÇÜK
Küresel tahıl piyasalarında üretimin zayıflamasından destek alan bir toparlanma yaşanıyor. En dikkat çekici yükseliş ise mısırda görülüyor. Yurtdışı piyasalarda buğday fiyatları ocak ayını yüzde 1.5 artışla tamamlarken, soyu fasulyesinin fiyatı yüzde 4.5 yükseldi. Mısır fiyatlarındaki artış ise yüzde 6 civarında. Fiyatların ivmesini sürdüreceği tahmin ediliyor.
Kilo fiyatı 5 doları aşabilir
ABD ve diğer büyük üreticilerde arzın daralmasıyla mısır fiyatları 14 ayın en yüksek seviyesine çıktı. Chicago vadeli işlemlerinde mısırın kilo fiyatı ocak ayında 4.96 doları test etti. Fiyatlar yılbaşından bu yana yüzde 6 civarında artış gösterdi. Fiyatların kritik bir bariyer olan 5 doların üzerine çıkması bekleniyor. Teknik analizlere göre, alımların devam etmesi halinde fiyatlar yakın vadede önce 5.05 doları aşıp ardından 5.27 dolara çıkabilir. Satışların gelmesi halinde ise yakın vadede 4.75 dolar izlenecek.
Küresel talep artıyor
ABD Tarım Bakanlığı’nın Ocak ayı WASDE raporu, ABD üretiminde 456 milyon kile düşüşle keskin bir düşüş yaşandığını ve kapanış stoklarının 198 milyon düştüğünü göstermişti. Bunun yanında, küresel olarak, kuraklık ve yüksek sıcaklıklar Arjantin’in 2024/25 mısır mahsulünde aşağı yönlü revizyonlara yol açarak piyasayı daha da sıkılaştırdı. Hindistan, Vietnam ve Filipinler’den gelen talep fiyatları destekliyor. Özellikle Çin’den gelen GDO’suz mısıra yönelik artan küresel talep, yukarı yönlü fiyat baskısı yaratıyor.
BUĞDAY FİYATLARI BU ÇEYREKTE 6 DOLARIN ÜZERİNİ ZORLAYABİLİR
Buğday fiyatları Ocak ayında kile başına 5.30 ila 5.50 dolar arasında dalgalandı. Nispeten zayıf talebe rağmen, ABD kış buğdayında soğuk riski ve Rusya’daki devam eden zorluklar da dahil olmak üzere arz konusundaki endişeler devam etti. Bu da fiyatlara ocakta yüzde 1.6 prim yaptırdı.
Avustralya yakından izleniyor
Diğer taraftan Avustralya’nın 2024-25 pazarlama yılı buğday üretimi, 10 yıllık ortalamanın yüzde 21 üzerinde, 2 milyon ton olarak tahmin ediliyor. Bu arada, Uluslararası Tahıl Konseyi yakın zamanda küresel buğday üretiminin 2025/26’da bir önceki yıla göre yüzde 1 artışla rekor seviye olan 805 milyon tona ulaşacağını öngördü.
5.50 doların aşılması kritik önemde
Yine de fiyatlarda 5.50 doların aşılması yakın vadede 5.66 doları gündeme getirebilir. Mart sonuna kadar yapılan analizlerde ise 2025’in ilk çeyreğinde Chicago’da fiyatların 5.92 dolara çıkabileceği tahmin ediliyor. Burasının aşılması halinde 7.37 dolara kadar fiyat artışının sürebileceği tahmin ediliyor. 5.22-5.40 aralığı fiyatlarda konsolidasyon bölgesi olarak gösteriliyor.
SOYA FASULYESİ YAPTIRIMLARA GÖRE ŞEKİLLENECEK
Soya fasulyesi fiyatları Ocak ayında yüzde 4.3 artarak kile başına 10.40 dolara çıktı. Bu pazarda özellikle Brezilya yakından izleniyor. AgRural, Brezilya’nın 2024/25 soya mahsulüne ilişkin tahminini düşürdü. Şirket, Brezilya’nın 2024/25 soya fasulyesi mahsulünün toplam 171 milyon ton olmasının beklendiğini söyledi ve beklentisini 500 bin ton aşağı çekti.
Rabobank analistleri, ABD’de Başkan seçilen Donald Trump’ın önerdiği tarifelerin Çin ile başka bir ticaret savaşına yol açması ve piyasayı daha da baskı altına alması durumunda ABD soya fasulyesi fiyatlarının yılın ilerleyen dönemlerinde çiftçilerin üretim maliyetinin çok altına düşebileceği konusunda uyarıyor. Teknik analizler ise yılın ilk çeyreğinde 11.07 dolara doğru alımların gelebileceğini gösteriyor.
ARJANTİN TARIMDA İHRACAT VERGİLERİNİ AŞAĞI ÇEKİYOR
Türkiye’nin her yıl yüz milyonlarca dolarlık tarımsal ürün ithalatı yaptığı Arjantin, ülke ekonomisinin sağlığının iyileşmesine yardımcı olmak amacıyla, tahıl ihracatındaki vergileri Haziran ayına kadar geçici olarak azaltacağını bildirdi. Yeni uygulamaya göre, soya ihracatına uygulanan vergiler yüzde 33’ten yüzde 26’ya, yağlı tohum türevlerine uygulanan vergi oranları yüzde 31’den yüzde 24’e, hem buğday hem de mısır için ise yüzde 12’den yüzde 9.5’e düşecek.
Arjantin dünyanın en büyük işlenmiş soya yağı ve küspesi ihracatçısı, mısırda ise 3. sırada yer alıyor ve önemli bir buğday ve arpa üreticisi. Tahıl ürünlerinin yanında, balık ve deniz ürünleri, taze meyve ve sebze, tütün, şarap, pamuk ve bal ihracatı da hatırı sayılır miktarda. Türkiye’nin Arjantin’den ithalatı 394 milyon dolar. İthalatın yüzde 82’sini başta soya ve türevleri, tütün ve hububat olmak üzere tarım ürünleri oluşturuyor.
