EVRİM KÜÇÜK
Çinko piyasasında üretim artışı beklentisi, işin rengini bir anda değiştirdi. Geçtiğimiz yıl sıkışık arz nedeniyle yüzde 6 yükselip Londra Metal Borsası’nda (LME) en iyi performans gösteren endüstriyel metallerden çinko, 2025’e en kötü başlangıç yapan temel metal oldu.
Yılbaşından bu yana tonu 97.50 $ düştü
Güçlü dolar ve üretimde artış beklentisi fiyatları yılın ilk haftasında yüzde 3’ten fazla düşürdü. Londra’da 3 ay vadeli çinkonun tonu yılbaşından bu yana 97.50 dolar gerileyerek 2.880 dolara indi. Aynı dönem içinde bakırın fiyatı yüzde 3.8 artarken, kurşun ve kalay yataya yakın hareket etti. Alüminyum yüzde 1’den fazla geriledi, nikel yüzde 0.5’lik küçük bir artış kaydetti.
Yıla en zayıf performansla başlayan çinkonun 2025 yılında değer kaybının sürebileceği tahmin ediliyor. Argus Media tarafından yapılan analize göre, bu yıl arzın iyileşmesi ve temel tüketim pazarlarındaki zayıf talebin devam etmesi nedeniyle fiyatlar düşecek.
2025’te ortalama fiyat beklentisi 2.600 $/ton
Beklenen arz fazlası ve devam eden talep gecikmesi göz önüne alındığında, analistler 2025’te çinko fiyatları konusunda karamsar. Dünya Bankası ve derecelendirme kuruluşu Fitch, fiyatların 2025’te 2.600$/t’ye düşmesini ve ardından 2026’da 2.500$/t’ye daha düşmesini bekliyor. Benzer şekilde, ticaret şirketi Macquarie çinko fiyatının bu yıl 2.650 dolar/ton ve 2026’da 2.450 dolar/ton olacağını öngörüyor.
Talepte sadece %1.7 büyüme bekleniyor
Çinkonun ana kullanım alanı çelik üretimi ise geçen yıl zayıfladı. Macquarie’ye göre inşaat çeliği çinko nihai talebinin yüzde 55’ini oluşturuyor. Macquarie, küresel rafine çinko talebinin 2025’te yüzde 1.7 oranında artacağını öngörüyor. Bu, daha önce öngörülen yüzde 2.5’lik büyüme oranından daha düşük. Çünkü ABD’nin yeni başkanı Trump tarafından önerilen tarifeler, ABD dolarının ve küresel ticaretin gücünü etkileyebilir.
Üretimi artıracak projeler devreye giriyor
Uluslararası Kurşun ve Çinko Çalışma Grubu’nun (ILZSG) tahminlerine göre, çinko piyasası 2024 yılında 164 bin tonluk bir açık verdi. Bu da fiyatları 3.000 doların üzerine taşımıştı. ILZSG bu yıl ise 148 bin tonluk bir fazlalık öngörüyor.
570 bin ton yeni üretime onay
Ticaret şirketi Macquarie da küresel maden arzının 2025’te yüzde 5.8 oranında artmasını bekliyor. Macquarie, 2025 küresel emtia görünümünde, bu yıl toplam proje onaylarının yaklaşık 570 bin ton/yıl çinkoya ulaştığını söyledi.
▶Kanada madencilik firması Ivanhoe Mines’ın Kongo Demokratik Cumhuriyeti’ndeki Kipushi madeninin yeniden açılması. Kipushi’nin ilk beş yılda 278 bin ton/yıl çinko üretmesi bekleniyor. Burası, Afrika’nın en büyük, dünyanın dördüncü büyük maden olacak.
▶Bosna- Hersek ve Portekiz’de üretimin artacağı tahmin ediliyor.
▶İrlanda’daki Tara operasyonlarının yeniden açılması, genel arz artışına katkıda bulunacak.
▶Rusya’nın üretiminin yakın zamanda açılan Ozerneoye tesisiyle desteklenerek artması bekleniyor.
▶Avustralya, Kanada, Çin, Japonya, Hollanda ve Norveç özellikle ilk çeyrekte konsantre arzında artış bekleniyor. Boliden’in Odda izabe tesisinde yeni yılın başlarında üretimi artırma yönünde bir genişleme olacak.
-%3.2
YILBAŞINDAN BU YANA FİYATLARDA KAYIP
148 BİN TON
ÇİNKO PAZARINDA BU YIL BEKLENEN FAZLALIK
%5.8
ÇİNKO MADEN ARZINDA BU YIL BEKLENEN ARTIŞ
