EVRİM KÜÇÜK
Başlıca ihracatçı ülkelerde üretimi güçleştiren hava koşulları nedeniyle mahsul düşüyor. Bu da baş yıl öncesinin yüzde 14 altına inen küresel stoku daha da zayıflatıyor. Dünyanın en büyük üreticileri Rusya ve Avrupa Birliği’nde üretimde gerileme beklentisi yurtdışı piyasalarda fiyatları körüklüyor.
Chicago buğday vadeli işlemleri başlıca ihracatçı ülkelerde rekoltenin düşeceği endişesiyle art arda üçüncü hafta kazançla kapandı. 
Geçtiğimiz aya göre yüzde 3.63 yukarıya çıkan fiyatlar kile başına 6 dolara geldi. Fiziki piyasada, Güneydoğu Asya’daki Karadeniz buğdayının fiyatı da 1 ay içinde 15 dolar artıp ton başına 280 dolara çıktı.
2025 yılı üretim tahminleri düşüyor
Bu yıla ilişkin mahsul beklentisini düşüren dünyanın en büyüğü Rusya ile Ukrayna ve ABD kuraklık nedeniyle 2025 yılı tahminlerini aşağı doğru revize ediyor. Güney yarımkürenin önde gelen ihracatçıları Arjantin ve Avustralya›nın kuraklık ve don nedeniyle birkaç milyon ton buğday kaybetti belirtiliyor.
Küresel stok 5 yıl öncesinin %14 altında
IKON Commodities danışmanlık hizmetleri başkanı Ole Houe, “Buğday piyasası giderek daralıyor ve daha da kötüleşecek” diyor. Zira ABD verileri, tahmini dünya buğday stoklarının beş yıl önceki rekor seviyelere göre yaklaşık yüzde 14 düştüğünü gösteriyor. ABD Tarım Bakanlığı, dünya buğday stoklarının 2024-25’te dokuz yılın en düşük seviyesi olan 257.22 milyon tona gerileyeceğini tahmin ederken, küresel üretimin 796.88 milyon ile rekor seviyede olacağını öngörüyor.
Türkiye alım piyasasına geri dönebilir!
Türkiye’de değirmenciler, bakanlıktan ithalatın 15 Ekim’den sonra devam edip etmeyeceğine dair bir duyuru bekliyor. Ancak bazı kaynaklar S&P Global’e yaptıkları açıklamada, yüksek yerel buğday stokları nedeniyle yasağın yılsonuna ertelenmesini beklediklerini söyledi. Bir üretici, “Yerli buğday fiyatları yüksek ve buğday unu ihracatını olumlu yönde desteklemiyor” dedi.
Küresel buğday üretimi baskı altında
■ AB’de Strategie Grains, yağmurların hasatlara zarar vermesinin ardından AB’nin buğday mahsulünün 2024-25 için son 12 yılın en düşük seviyesinde olacağını tahmin etti. Fransa ve Almanya’da yağmurun hasadı etkilemesi neden gösterildi.
■ Arjantin’de Rosario tahıl borsası, ülkenin 2024-25 hasadına ilişkin tahminini yaklaşık yüzde 5 azaltarak 19.5 milyon tona düşürdü.
■ Avustralya’nın 32 milyon ila 33 milyon ton üretiminin önceki tahminlerin yaklaşık 2 ila 3 milyon ton altında olduğu belirtiliyor.
■ Rusya’nın Platts verilerine göre, 2024-2025’te 82.1 milyon ton buğday hasadı yapması ve 47 milyon ton ihraç etmesi bekleniyor. Rusya’da 2025-26 için kışlık buğday ekiminin da yavaşlayacağı uyarısı yapılıyor.
Cezayir, durum buğdayı üretimini artırıyor
Kuzey Afrika ülkesi Cezayir hükümeti son yıllarda genel buğday ithalatında artış yaşanmasına rağmen, durum buğdayı üretiminde kendi kendine yeterlilik seviyesine ulaşmayı amaçlıyor. Ülke durum buğdayı ithalatını durdurmak için 2025 yılını hedefledi. Cezayir 2024-25 pazarlama yılında ülke tahıl ekim alanlarının yüzde 52’sinin durum buğdayına ayrılacağını duyurdu. Cezayir’in durum buğdayı ithalatı 2019-20’de yaklaşık 70 bin tondan geçen yıl neredeyse 2 milyon tona çıktı.
