Evrim KÜÇÜK
Küresel tarım pazarının en büyük ihracatçılarından ABD’nin karşısında Brezilya giderek güçleniyor. Mısır ve soya fasulyesi ihracatında liderliği ABD’den alan Latin Amerika ülkesi, küresel pamuk ihracatında da başa güreşiyor.
Türkiye’nin yılda yaklaşık 500 milyon dolar mısır ithalat ettiği Brezilya, dünyanın en büyük mısır ihracatçısı olarak ABD’yi solladı. Conab’a göre, bu yıl toplam 130 milyon ton mısır üretimi yapması beklenen Brezilya’nın ihracatının da ilk kez 50 milyon tonu bulacağı tahmin ediliyor.
Brezilya’nın liderliği ele geçirmesinde hem mahsul artışı hem de rekabet gücünü pekiştiren kuzey ihracat rotalarına yönelik yatırımlar etkili oluyor. Brezilya bu sayede Çin ile geçen yıl büyük bir tedarik anlaşması yaptı.
Brezilya, Çin sayesinde rekor soya ihracatı yaptı
Brezilya soya açısından da şanslı bir yıl geçiriyor. Çiftçiler son mahsul sezonunda neredeyse 160 milyon ton soya fasulyesi hasat ederek 2023’ün ilk yedi ayında rekor ihracat gerçekleştirdi. Soya fasulyesi ihracatı, 2023 yılının ilk yedi ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 20 artışla 72.47 milyon tona ulaştı. Bu dönemde Brezilya soya fasulyesi ihracatının yüzde 69’unu Çin satın aldı.
Ülke soya fasulyesi ihracatında çok önce ABD’yi geride bırakırken, soya küspesi ihracatında ise Arjantin’i geride bırakarak lider konuma geldi.
Pamuk ihracatında başa baş rekabet yaşanıyor
Pamuk Brezilya’nın atağa geçtiği bir diğer tarımsal ürün. İki ülkenin pamuk ihracatındaki fark, Brezilya’da güçlü bir sezon yaşamasıyla hızla daralıyor ve bu durum, ABD’nin hâkimiyetini kaybettiği giderek büyüyen mahsuller listesine pamuğu da ekliyor.
Plexus Cotton’un risk yönetimi direktörü Peter Egli, “ABD mahsulü kötüleşmeye devam ederse Brezilya ABD’yi kolayca geçebilir. İstatistiklere göre zaten başa baş gidiyorlar. Brezilya’nın bu sezon 1 numaralı ihracatçı olması olası” diyor.
ABD ve Brezilya dünyanın en büyük pamuk ihracatçıları ve küresel arzın yarısından fazlasını karşılıyorlar. ABD’nin 2023-24 sezonunda 12.5 milyon balya ihraç etmesi bekleniyor, ancak bu tahminlerin sert bir şekilde aşağı doğru revize edilebileceği belirtiliyor. Böylelikle 11.5 milyon balya sevkiyat yapması beklenen Brezilya’nın ABD’yi yakalaması mümkün olacak.
ABD pamuğunun kalitesi kuraklık nedeniyle kötüleşiyor
Price Futures Group başkan yardımcısı Jack Scoville, ABD pamuğunun kalitesinin son yıllarda kuraklık nedeniyle “o kadar iyi olmadığını”, Brezilya’nın ise yağışların etkisiyle “çok iyi kaliteye” sahip olduğunu söylüyor. ABD’deki pamuk mahsulü koşulları şimdiye kadarki en kötü ikinci seviyede. Eylül itibariyle üretimin yüzde 40’ı en sıcak ikinci yazını geçiren Teksas bölgesinde. USDA verilerine göre eyaletin pamuk mahsulünün yalnızca yüzde 11’i iyi veya mükemmel olarak derecelendirildi. USDA’ya göre mevcut pazarlama sezonunda ABD üretiminin 14 milyon balyaya kadar düşmesi bekleniyor. Güney Amerika ülkesinin önümüzdeki yıllarda pamuk üretimini ve ihracatını artırmaya devam etmesi bekleniyor. Mısır fiyatları düştükçe çiftçiler ikinci ürün alanlarının bir kısmını mısırdan pamuğa taşımaya karar verebilirler. Mevcut fiyatlara bakıldığında, Brezilya›daki marjlar ABD’li çiftçilerin marjına kıyasla çok daha iyi. Çiftçilerin gelecek yıl pamuk ekili alanını artırmak istedikleri konuşuluyor.
