ŞEBNEM TURHAN
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun çeşitli suçlamalarla gözaltına alınmasıyla birlikte TL varlıklarında fiyatlamalar değişti. Önceki gün Borsa İstanbul BİST100 endeksi yüzde 8,72 kayıpla tarihinin en yüksek düşüşlerinden birine imza atarken dün Türkiye Varlık Fonu destekli kamu aracı kurumları alımda başı çekti. Bir günde piyasa değerinden 31.5 milyar dolar silinen BİST100 endeksi pozitif tarafta kalmaya çalışsa da Haziran 2023’ten bu yana uygulanan ve politika faizi indirim sürecine evrilen para politikasından en çok etkilenen bankacılık endeksi yüzde 5’in üzerinde kayıp yaşadı.
Dün ayrıca 1.85 milyar liralık teminat tamamlama çağrısının karşılandı. Patronlar ise Sermaye Piyasası Kurulu’nun gevşettiği hisse geri alım programlarını açıklamaya başladı. Dün saat 17’ye kadar 5.5 milyar liranın üzerinde geri alım programı açıklanırken önceki gün ve dün şirketler 115 milyon liranın üzerinde geri alım yaptı.
Sermaye Piyasası Kurulu önceki akşam yayınladığı kararla, piyasaların sağlıklı bir şekilde işlemesine yönelik olarak ikinci bir duyuruya kadar, payları borsada işlem gören ortaklıklar ile bağlı ortaklıklarının, yapılacak ilk genel kurulda ortakların bilgisine sunulmak üzere, genel kurul kararı olmaksızın yönetim kurulu kararı ile geri alım programı başlatabileceklerini duyurdu.
Bir ay boyunca satamayacak, ilk alınan ilk satılacak
Sermaye Piyasası Kurumu'ndan yapılan açıklamada, sermaye piyasalarında son günlerde yaşanan gelişmelerin yakından izlendiğini belirterek; alınacak yönetim kurulu kararında geri alımın amacı, geri alım programının öngörülen azami süresi, alınacak azami pay adedi ile kullanılacak azami fon tutarına yer verilmesi gerektiği ifade edildi. Açıklamada ayrıca, yürürlükte bir geri alım programı olan halka açık ortaklıklar ile bağlı ortaklıklarının da geri alım programlarına ayrıca bir yönetim kurulu kararı alınmasına gerek olmaksızın bu kararda belirtilen şartlar ile devam edebileceği kaydedildi. Öte yandan, ilke kararı çerçevesinde geri alınan paylar, geri alındığı tarihten itibaren 30 günlük süre boyunca satılamayacak. 30 günlük sürenin hesaplanmasında "ilk giren ilk çıkar" yöntemi uygulanacak.
Sermaye Piyasası Kurulu’nun bu kararı öncesinde ise yüzde 8,72 kaybın yaşandığı 19 Mart günü 10 İBB Başkanı İmamoğlu’nun gözaltına alınmasıyla TL varlıklarda başlayan satış dalgası dün daha sakin bir seyir izledi. 19 Mart günü piyasa değerinden 31.5 milyar dolar silinen Borsa İstanbul BİST100 endeksinde dün en iyi alıcı TVD destekli aracı kurumlar olurken, patronlar da 5.5 milyar lirayı aşan hisse geri alım programları açıkladı. şirket 115 milyon liranın üzerinde hisse geri alımı yaptı. En yüksek alım son 5 aydır geri alım yapmayan Türk Hava Yolları’ndan gelirken, Halkbank da 42.4 milyon liralık alım gerçekleştirdi. Yine daha önce açıkladığı geri alım programı çerçevesinde dün de Ral Yatırım Holding 4.4 milyon liralık alım yaptı. SPK’nın kararı sonrasında şirketlerden geri alıma yönelik yönetim kurulu kararları açıklanmaya başladı.
18 şirketten geri alım programı açıklaması geldi
İlk karar Kıraç Galvaniz’den 250 milyon lira büyüklüğünde gelirken genellikle geri alım programları 3 yıllık olarak açıklandı. Dün saat 17’ye kadar Kıraç Galvaniz’in yanı sıra GSD Denizcilik 175 milyon, GSD Holding 500 milyon, MHR GYO 50 milyon, Metemtur 35 milyon, Enerya Enerji 500 milyon, Pardus Girişim 92 milyon, Ahlatçı Doğalgaz 600 milyon, Kartal Yenilenebilir 139 milyon, RTA Laboratuvarları 152 milyon, A1 Capital 326 milyon, Güler Yatırım Holding 171 milyon, Gediz Ambalaj 5 milyon, Armada Gıda 100 milyon, Avrasya GYO 125 milyon, Bahadır Kimya 100 milyon, Enda Enerji 200 milyon liralık geri alım programı başlattı.BİM yönetim kurulu da 2 milyar liralık büyük bir geri alım programı açıklarken geri alıma konu azami pay sayısına ulaşılmasını takiben programın sonlandırılmasına her hâlükârda geri alım programının, yapılacak ilk Genel Kurul toplantısına kadar geçerli olmasına karar verdi.
Bu arada yönetim kurulu kararı almak yerine Doğan Holding, 1.5 milyar TL'lik hisse geri alım programını olağan genel kurul toplantısında genel kurulun onayına sunulmasına karar verdi.
Bankacılık endeksinde kayıp %8,5’i geçti
Borsa İstanbul endeksleri dün toparlanma çabası sergiledi, ancak bu çabanın büyük bir kısmı Türkiye Varlık Fonu destekli kamu aracı kurumlarından geldi. En iyi alıcı kısmında Ziraat, Vakıf ve Halk Yatırım başı çekerken BİST100 endeksi 1.85 milyar liralık teminat tamamlama çağrısının da karşılandığı dün pozitif tarafta kalmaya çalıştı, saat 3’ten sonra ise satışlar hızlandı. Bankacılık endeksi sert düşüş hareketini dün de sürdürdü. Gün içinde yüzde 9’a yaklaşan düşüşler yaşayan bankacılık endeksinin dışında diğer endekslerde pozitif hava öğleden sonra bozuldu. Bankacıların yaptığı hesaba göre BİST100 endeksinin yüzde 8,72 kayıp yaşadığı gün piyasa değeri 31 milyar 547 milyon 395 bin 277 dolar eridi. BİST30 endeksi 21.6 milyar dolar, BİST50 endeksi 26.1 milyar dolar, bankacılık endeksi 7.9 milyar dolar, sanayi endeksi 12.6 milyar dolar ve BİSTTÜM endeksi 43 milyar dolar piyasa değerinden kaybetti bir günde. BİST100 endeksi dün günü yüzde 0,50 düşüşle 9811 puandan kapatırken, bankacılık endeksi yüzde 8,18 düştü. Sanayi endeksi yüzde 1,5, ulaştırma endeksi ise yüzde 2,31 yükselişle günü tamamladı.
Enflasyon ve dolarizasyon riski arttı
Yabancı kurumlar TL varlıklarda yaşanan dalgalanmalara yönelik olarak açıklamalar yapıyor. BloombergHT’nin haberine göre HSBC, İstanbul Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınmasının ardından hazırladığı raporunda dolar/TL kurunun daha önce öngördükleri patikadan saptığını ve dolarizasyon ve enfl asyon riskinin arttığını belirtti. HSBC stratejistleri dolar/TL’de yıl sonuna doğru yukarı yönlü daha dik bir hareketin olası olduğuna vurgu yaptı. Raporda daha önce dolar/ TL’ye ilişkin yıl sonunda 41-43 olarak görülen tahmin için yukarı yönlü riskler olduğu belirtildi. Aynı şekilde yıl sonu için 40 tahmininde de yukarı yönlü riskler olduğu ifade edildi. Bu arada TL varlıklarındaki oynaklığın ardından Londra’da TL gecelik faizler yüzde 136 seviyesine yükseldi. Böylelikle Mart 2023’ten bu yana gecelik faizlerde en yüksek seviye izlendi. JP Morgan da yılsonu için enfl asyon tahminini yüzde 27,2’den yüzde 29,5’e yükseltti.
Merkez Bankası’ndan sürpriz ara karar
Merkez Bankası Para Politikası Kurulu dün tüm piyasayı şaşırtarak bir ara karar açıkladı. PPK, gecelik vadede borç verme faiz oranının yüzde 44’ten yüzde 46’ya yükseltilmesine karar verdi. Politika faizi yüzde 42,5’te, gecelik vadede borçlanma faizi ise yüzde 41’de sabit tutuldu. Likidite fazlasını çekmeye ve TL maliyeti biraz daha sıkılaştırmayı hedefl eyen sabah da TL uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemlerine başlayacağını açıkladı. Merkez’in ara kararı ile dolar/TL 38’in altına gevşedi, BİST100 pozitife döndü. PPK ara kararında finansal gelişmelerin enfl asyon görünümü açısından oluşturabileceği risklerin değerlendirildiği, sıkı parasal duruşu destekleyici tedbirler alındığı belirtildi. Gecelik borç verme faizindeki artışın yanı sıra, piyasadaki oynaklığı sınırlamak üzere TL ve döviz likiditesine yönelik tedbirlerin alındığı belirtilen ara kararda finansal piyasaların etkin işleyişinin sürdürülmesi amacıyla gerekli görülmesi halinde ek önlemler alınacağı vurgulandı. Ara kararda enfl asyonda belirgin ve kalıcı bir bozulma öngörülmesi durumunda para politikası duruşunun sıkılaşacağı belirtildi.
