İSTANBUL/EKONOMİ
İstanbul Büyükşehir Belediye Bakanı Ekrem İmamoğlu’nun geçen hafta gözaltına alınmasıyla finansal piyasalarda yaşanan çalkantının etkileri Merkez Bankası verileriyle ortaya çıktı. Merkez Bankası haftalık menkul kıymet istatistiklerine göre hisse ve devlet tahvillerinde yabancı geçen hafta 883.3 milyon dolar net satış yaparken, bankanın net uluslararası rezervleri 11.8 milyar dolar, swap hariç net rezervi ise 13.2 milyar dolar azaldı. Yurtiçi yerleşiklerin döviz mevduatı parite etkisinden arındırılmış olarak 5.9 milyar dolar arttı ve bu yılın rekorunu kırdı.
883.3 milyon dolar hisse ve tahvilde net satış
Merkez Bankası haftalık menkul kıymet istatistikleri 21 Mart ile biten haftada yabancı yatırımcının hisse senedinde net satışı 443.75 milyon dolar oldu. Bir önceki hafta hissede yabancının net alımı 480 milyon dolar seviyesindeydi. Yabancı devlet iç borçlanma senetlerinde de 21 Mart ile biten haftada net satıcı pozisyonunda yer aldı. Ve Merkez Bankası verilerine göre 439.54 milyon dolarlık net çıkış gerçekleşti. Yine bir önceki hafta tahvile yabancının net girişi 1.5 milyar dolar seviyesindeydi. Böylece yabancının tahvil stokunun toplam devlet tahvilleri içindeki payı da 14 Mart’taki yüzde 10,79’dan 21 Mart itibariyle yüzde 10,03’e geriledi. Yabancıların 14 Mart itibarıyla 35 milyar 805,7 milyon dolar olan hisse senedi stoku, 21 Mart haftasında 28 milyar 759,9 milyon dolara, DİBS stoku 20 milyar 875,4 milyon dolardan 18 milyar 703,3 milyon dolara, ÖST stokları da 739,3 milyon dolardan 716 milyon dolara indi.
Bankacılık kaynaklarının yaptığı hesaplamaya göre yabancı yatırımcıların geçen hafta swap kanalından çıkışı da 3.3 milyar dolar seviyesinde oldu. Böylece toplam yabancı çıkışı da 3.5 milyar dolara ulaştı.
Yerlinin döviz mevduatı 5.9 milyar dolar arttı
Yabancı gibi yurtiçi yerleşikler de TL varlıklardan geçen hafta çıkışa yöneldi. Merkez Bankası para ve banka istatistiklerine göre yurtiçi yerleşiklerin yabancı para mevduatı parite etkisinden arındırılmış olarak geçen hafta 5 milyar 862 milyon dolar arttı. Bu yılın en yüksek döviz mevduat artışına işaret eden geçen hafta gerçek kişilerin döviz mevduatı parite etkisinden arındırılmış olarak 2 milyar 653 milyon dolar, tüzel kişilerin döviz mevduatı ise yine parite etkisinden arındırılmış olarak 3 milyar 209 milyon dolar artış gösterdi. Hem gerçek hem de tüzel kişilerin geçen hafta en çok artan döviz mevduatı türü ise dolar cinsi olarak belirlendi. Yılbaşından bu yana yurtiçi yerleşiklerin döviz mevduatı artışı da parite etkisinden arındırılmış olarak 15.8 milyar dolara ulaştı.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu haftalık verilerine göre 21 Mart haftasında kur korumalı mevduat hesapları 19 milyar 813 milyon lira azalarak 779 milyar 4 milyon liraya düştü. KKM büyüklüğü, toplam mevduatın yüzde 3,71’ine geriledi. Bir önceki hafta KKM hesaplarında düşüş 26.6 milyar dolar seviyesindeydi, geçen haftaki azalma son 3 ayın en yavaşı oldu.
Son yılların en sert rezerv düşüşleri yaşandı
Merkez Bankası’nın 28 milyar dolara yakın döviz satışı gerçekleştirdiği geçen hafta rezervlerde de kayıplar yaşandı. Merkez Bankası haftalık verilerine göre 21 Mart ile biten haftada net uluslararası rezervler 11 milyar 805 milyon dolar azalarak 62 milyar 98 milyon dolara indi. Böylece net rezervlerde geçen yılsonundaki seviyelere geri dönüldü.
Ekrem İmamoğlu gözaltına alınmadan önceki hafta Merkez Bankası’nın net uluslararası rezervleri 73.9 milyar dolar seviyesindeydi. Geçen hafta swap hariç net rezervler de 13.2 milyar dolar azalarak bir önceki haftaki 65.4 milyar dolar seviyesinden 52.2 milyar dolara geriledi. Swap hariç rezervlerde böylece Nisan 2020’den bu yana en sert düşüş gerçekleşti. Toplam rezervler de 171.1 milyar dolardan 8 milyar dolar düşüşle 163.1 milyar dolara geriledi. Bu da Mayıs 2023’ten sonra toplam rezervlerde yaşanan en sert gerileme oldu.
Öte yandan Merkez Bankası’nın dördüncü likidite senedi ihracına 49.5 milyar lira talep geldi. Merkez Bankası 29.4 milyar liralık talebi kabul etti. İhraçta ortalama basit faiz yüzde 47,85 olarak belirlendi.
■ Gerekli görülürse ek önlemler alınacak
Merkez Bankası geçen hafta gecelik borç verme faizinin yükseltildiği ara toplantının özetlerini yayımladı. Özetlerde fi nansal piyasaların etkin işleyişinin sürdürülmesi amacıyla gerekli görülmesi halinde ek önlemler alınacağı belirtildi. Finansal varlık fiyatlarındaki oynaklığın azalmasına yönelik olarak alınan proaktif önlemlerin enfl asyon görünümü üzerindeki yukarı yönlü riskleri sınırlaması amaçlandığını belirten Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası fi yat istikrarı temel amacı doğrultusunda, sahip olduğu tüm araçları piyasa kuralları içinde kararlılıkla ve etkin bir biçimde kullanmaya devam edeceğini de vurguladı. Özetlerde “Enfl asyonda kalıcı düşüş ve fi yat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşu sürdürülecektir. Kurul, politika faizine ilişkin atılacak adımları enfl asyon görünümü odaklı, ihtiyatlı ve toplantı bazlı bir yaklaşımla belirleyecektir. Enfl asyonda belirgin ve kalıcı bir bozulma öngörülmesi durumunda para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır” denildi.
