ŞEBNEM TURHAN
Borsa İstanbul’da işlem gören şirketlerin yılın ilk yarısına yönelik bilanço döneminin sonuna geliniyor. Bugüne kadar finansal tablolarını açıklamış ve enflasyon muhasebesi uygulamasına tabi olan 282 şirketin 137’si bu dönemde zarar yazdı. Böylece şirketlerin yüzde 48,58’i zarar açıklarken geçen yılın aynı döneminde bu oran sadece yüzde 36 seviyesindeydi. Açıklanan sonuçlara göre en yüksek zarar 8 milyar 354 milyon 703 bin lira ile Zorlu Enerji'de olurken onu 4 milyar lirayı aşan zararıyla Arçelik ve 3.3 milyar lirayı geçen zararıyla Petkim izledi. En yüksek kar açıklayan 25 milyar lirayı aşarak Türk Hava Yolları olurken Tera Yatırım Menkul Değerlerin 18.5 milyar lirayı geçen karıyla ikincilikte yer alması dikkat çekti.
Borsada 21 Temmuz’da başlayan ikinci çeyrek bilanço dönemi olmayan şirketler ve bankalar için 11 Ağustos'ta sona erdi konsolide olan şirketler ve bankalar için ise 19 Ağustos'ta tamamlanacak. Şu ana kadar 312 şirket finansal sonuçlarını duyurdu. Bu şirketlerden 282 tanesi ise enflasyon muhasebesi uygulamasına tabi ve buna göre sonuçlarını açıklıyor. 30 şirket ise bankalar ve finans kurumları bu kurumlar enflasyon muhasebesi uygulamadan finansal sonuçlarını yayımlıyor.
Yılın ikinci çeyreğinde 19 Mart’ta İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınıp tutuklanmasıyla yaşanan finansal sarsıntı sonrasında para politikası daha sıkı hale getirildi. Temmuzdaki Para Politikası Kurulu toplantısına kadar 19 Mart öncesi yüzde 42,5 olan politika faizi yüzde 46’ya çıkarıldı. Temmuzda ise yüzde 43’e çekildi. Yılın ikinci çeyreği boyunca tüketici ve ticari kredilerde makroihtiyati önlemler uygulanmaya devam edilirken sıkı para politikasının etkisi de sürdü. Buna karşılık enflasyon ana eğiliminde ise düşüş devam etti.
Daha sıkı para politikası uygulandı
19 Mart öncesinde Haziran 2023’ten beri uygulanan sıkı para politikasında başlayan faiz indirimi süreci ile şirketler ve piyasa daha iyi bir 2025 beklentisi içindeydi. Ancak 19 Mart sonrası önlemlerin de etkisiyle yavaşlayan iç talep, küresel çapta tarife savaşlarının yarattığı belirsizlik ve jeopolitik gerilimler de dış talebi etkiledi. Bu durum şirketleri olumsuz etkilerken enflasyon muhasebesi uygulamasının sürmesi de finansal sonuçlarda etkili oldu.
Açıklanan bilançolara göre enflasyon muhasebesi uygulayan 282 şirketin 137’si zarar etti. Bu bilanço döneminde finansalları gelen şirketlerin yüzde 48,58’inin zarar ettiğini ortaya koyarken bu oran geçen yılın aynı döneminde sadece yüzde 36 idi. Bu yılın ilk çeyreğinde ise enflasyon muhasebesi uygulayan şirketlerin yüzde 52,25’i zarar açıklamıştı. Yılın ilk çeyreğine göre zarar açıklayan şirket oranında henüz tüm bilanço verileri tamamlanmadığı için şimdilik bir iyileşme olsa da geçen yılın aynı dönemine göre oldukça bozulan bir tabloya işaret ediyor.
Dayanıklı tüketim malı üreticileri dikkat çekti
Bu yılın ilk yarısında zarar eden şirketlerde dikkat çeken ise enerji ve dayanıklı tüketim ile ihracatçı sektörlerde yer almaları oldu. Zarar açıklayan şirketlerin zirvesinde Zorlu Enerji yer alırken Çan2 Termik, Ak Enerji, Enerjisa, İzdemir Enerji, Cates Elektrik de zarar listesinde bulunuyor. Dayanıklı tüketim malında beyaz eşya üreticileri de zarar listesinin en üst sıralarında bulunuyor. Arçelik 4 milyar lirayı aşan zararla ikinci sırayı alırken Vestel Beyaz Eşya 2.86 milyar lira zararla beşincilikte yer aldı. Perakende ticarette Carefour 3.23 milyar lira zararla dördüncü, Teknosa 980.6 milyon lira ile 13'üncü oldu. Otomotiv çimento, lastik, seramik gibi sektörlerdeki üretici şirketlerin de zarar listesinde üst sıralarda yer alması dikkat çekti. En yüksek kar açıklayan şirketlerde Türk Hava Yolları birinci olurken onu ilk çeyreğin en çok kar eden şirketi Tera Yatırım Menkul Değerler takip etti. Birçok büyük şirket ve holdingi geride bırakan Tera Yatırım en çok kar edenlerde zirvede kalmaya devam ederken Türk Telekom, TÜPRAŞ, Türkcell, Aselsan, Coca Cola İçecek, İsdemir, Oyak Çimento en çok kar edenler arasında yer aldı.
