Burcu GÖKSÜZOĞLU
Borsada seçime kadar neler yaşanabilir?
Siyasi cephede ilginç gelişmeler yaşandı. Neticede bunun piyasaya yansımasını pozitif gördük. Pazartesi günü en büyük alıcı Bank of America kurumundan geldi ki yabancıların işlem yaptığı bir kurum olarak biliniyor. Dolayısıyla piyasadaki olumlu gidişatı ilk elden satın alanlar yabancılar olarak gözüküyor. Bunu bir kenara not ediyoruz. Çünkü 2018 yılından beri borsadan 14 milyar dolar yabancı çıkışı oldu. Borsada yabancıların payı yüzde 28. Takasbank’taki oran böyle ama önemli şirketlerde pasifte duran payları çıkarırsak yüzde 20’lere kadar geriledi. Pazartesi 1 milyar liradan fazlaydı yabancının net alımı. Yabancının yeni duruma ilk elden etkisi pozitif olarak gözükebilir ama bunun ‘vur kaç’çı yani kısa vadeli robot olup olmadığını önümüzdeki günlerde göreceğiz. İlerideki günlerde yeni geleceklere daha yukardan satmak için almış da olabilirler. Daha önceki yıllarda böyle yaptıklarını izlemiştik.
Yabancının geri dönüşünü görebilir miyiz?
Önümüzdeki yıllar için diyebilirim. Çünkü geçen 5 yıl 1 ayda 14 milyar dolardan fazla para çıktı. Bunun 2.5 yılda 5-10 milyar dolara yakın bir geri dönüşü söz konusu olabilir. Yani 2.5 yılda 10 milyar dolarlık bir para girişi borsada önümüzdeki yıllarda gerçekleşirse bu da bizim piyasanın tekrar yurt dışı benzerlerine göre iskontosunu kapatacak ve geçmişte yaşadığı hasarları telafi edecek bir seriye ulaştırabilir. Yabancının tümü yani 14 milyar dolar gelmesi daha uzun süre alabilir ama izlenimlerimin ve çalışmalarımın gösterdiği bunun genelde yarı süresinde önemli bir miktarı geri geliyor. Çünkü önümüzdeki dönemin bir reform ve reorganizasyon yenilenme dönemi olacağını anlayabiliyoruz. İktidar devam etse de muhalefet kazansa da bu sürecin bu şekilde ilerleyeceği belli oluyor. Çünkü toplumsal bir talebin siyaseti bu yönde organize edeceğini izleyebiliyoruz. Bunun da ekonomiye yansımalarını, piyasalara yansımasını pozitif olarak görebiliyoruz. Bazı şirket hisselerinde bazı grup hisselerinde ekstra hareketleri de buna bağlıyorum. Fakat bu rüzgar ne kadar sürer onu kestirmek zor. Daha seçime 2 aydan fazla var ve bu tarihe kadar birçok şeye gebedir piyasalar. O yüzden direkt pozitif konuşmaktansa belli stop noktalarına riayet ederek yükselişte olmayı, karda oturmayı tercih edebilirler. Cuma günü 4 milyar liradan fazla Varlık Fonu’nun alım yaptığını izlemiştik, Halkbank, Ziraat Yatırım üzerinden. Şimdi piyasaya yeni alıcıların geldiğini izliyoruz. Bu da canlılığın bir süre daha devam edeceğini gösterebilir. Yine rekor seviyeler görülebileceğini düşünüyorum açıkçası.
Seçime kadar ne kadarlık bir yabancı girişi olabilir?
Sınırlı bir giriş öngörebiliriz. Çünkü ne olacağını kestiremiyorsunuz. İlla pozitif olacak diye bir şey yok. Negatife de dönebilir süreç. Bu nedenle bekle-gör politikası daha gerçekçi olabilir. Şu anda da önümüzdeki dönemde bu bölgeye tekrar yatırımlarını artırmalarını bekleyebiliriz. Ama reform ve reorganizasyon çalışmaları süresince ve bunun daha da büyüyeceğine yönelik hamlelerini gördükleri zaman gelirler. Aksi takdirde şu an itibariyle izlemeye devam ederler. Türkiye bu kadar kötü kredi notlarına sahipken yabancıların ilgisi bizden uzaklaşıyor. Benzer şekilde Türkiye’nin reform sürecinden geçtiği bir 2023 sonrasında hem kredi notunda iyileşme hem de yabancılarda Türkiye’ye yönelik talep artışını görebiliriz.
Seçime kadar öne çıkacak sektörler neler?
Artık gözde olan sektörler belli oldu. İnşaat ve inşaat ürünleri sektörleri cazibesini koruyor. Sonra konut geliyor. Diğer taraftan otomotiv satışları ocak ve şubatta rekorla devam etti. Bir yatırım alternatifi olarak artık değerlendiriliyor otomotiv. Bu sektörlerin de cazibesini sürdüreceğini görebiliyoruz açıkçası.
2023 İÇİNDE ENDEKSİN 6000’İN ÜZERİNE ÇIKMASINI BEKLİYORUZ
Borsada seçim öncesi ralli yaşanır mı?
Seviyeden ziyade temel olarak bakıyoruz biz genelde. Temelde borsada şirketlerimizin karlılıkları gayet iyi gidiyor. Bazı sektörlerde 3.çeyrekte bir yavaşlama gözüküyordu. 4.çeyrekte demir-çelik ve bazı sektörlerde daha da ayyuka çıktı. Ama 2023 yılında ekonomideki yavaşlamaya rağmen bazı alanlarda canlılığın devam edeceğini öngörerek sektörel de olsa şirket bazında da olsa karlılıkların süreceğini görüyoruz. BIST 100 endeksinde fiyat/kazanç oranı 7’nin altına geldi. BIST 30 endeksinde 6’nın altında. Dolayısıyla bu temeldeki ucuzluk, yurtdışı benzerlere göre geride kalma hala devam ediyor. Yeni karlarla beraber iskontonun daha da arttığını görüyorduk. BIST 100 endeksi 2-3 gündür tekrar atağa kalktı ve bir getiri sağlamaya başladı. Bu da temeldeki ucuzluğu biraz fiyatlara yansıtıyor diye yorumlayabiliriz. Önümüzdeki bir hafta boyunca bunun da sürmesini bekleyebiliriz açıkçası.
Yani önümüzdeki bir hafta yeni ataklar görebiliriz?
Evet ama aracı kurumların 2023 kar tahminlerini dikkate alarak, 2023 yılı içerisinde endeksin en azından 6 binin üzerine çıkacağını görüyoruz. Aracı kurum tahminleri de karlara göre yapılıyor ve mevcut iskontonun bir miktar azalacağını öngörerek yapılıyor. Mevduat faizlerinin şu anda hala yüzde 25-30 aralığında olduğunu dikkate alırsak, aracı kurumların kar tahminlerine baktığımız zaman borsanın bu sene çok da geçen seneki kadar performans sergilemeyeceğini öngörebiliriz. Çünkü niye? BIST 100 endeksi geçen sene yüzde 200 yükseldi ve önemli bir şirketlerin çoğu da bu yüzde 200 civarında getiriyi sağlamışlardı. Bu sene bu kadar yüzde 200’lük bir getiri beklentisi hemen hemen kimsede yok. Yine de borsanın enfl asyon üzerinde bir getiri sağlayacağını öngörebiliyoruz. Enfl asyonda bir düşüş trendi beklentisi var zaten. Borsanın en azından bu enfl asyonun gerisinde kalmama hevesiyle ilerleyeceğini öngörebiliriz. Bir yandan temettüden bir yandan borsadaki fiyat artışlarından yatırımcıların kazanma imkanları, bu yılda enfl asyonun üzerinde bir getiri sağlama güdüsüyle ilerletebilir diye düşünüyoruz. En azından borsadaki şirket karlılıklarının bizi itici güç olmaya devam edeceğini net olarak söyleyebiliriz.
Borsa hala rakipsiz mi?
Son 1 yıl hariç mevduat ve tahvil getirisi en iyi kazandıranlardan biriydi ama son bir yıldır mevduatta inanılmaz kayıp var. Yılların kazancını kaybettirdi. Bu da yeni alternatif arayışını beraberinde getirmişti. Borsada öne çıktı çünkü rekor kırdığı bir döneme denk gelmişti. Şimdi önümüzdeki dönemde tekrar rekor kırabilir ama yüzde 200’lere ulaşması için ekstra bazı şeylerin olması gerek.
ALINAN ÖNLEMLERİ SUNİ TENEFFÜS GİBİ ALGILAYABİLİRİZ
Borsada önlemler itici güç olur mu yoksa sadece düşüşlerde mi devreye girer?
Şimdilik düşüşlerde diyelim. Deprem sonrasında bir dengelenme süreci yaşadık. Şimdi dengelenme sürecini yukarı yönlü kırıyor. Yukarı kırarken de Varlık Fonu’nun 1 milyar dolarlık bir paket oluşturduğu ve alım yapacağı haberi destek olmuştu. Gerçekten cuma günü de önemli bir miktarını aldığını gözlemledik. Şu anda bu alımların da desteğiyle yukarı yönlü direnç kırılmış oldu, bir de bunun üstüne Türkiye ile ilgili olumlu beklentileri pozitif algılanan siyasi gelişmeler yaşandı. Bunları suni teneff üs olarak algılayabiliriz çünkü devamlılığı yok. İlerleyen dönemde bunlar olmayacaktır. Ama ilerleyen dönemde enfl asyon üzerinde getiri için karlılık ve beklentiler daha öne çıkacaktır ama düzenleyicilerden yeni tedbirler gelebilir. Fakat bu tedbirlerin her zaman genelde şöyle olduğunu görüyoruz, düşüş olasılığı arttığı zaman, yatırımcıların çığlıkları arttığı zaman daha çok devreye giriyorlar, düzenli olarak tekrar tedbir almaya gerek yok aslında.
