Burcu GÖKSÜZOĞLU
■ Borsa dalgalı bir seyir izliyor, bu bir düzeltme mi?
Bence düzeltme ama burada düzeltmenin boyutu önemli. Mehmet Şimşek'in ifadesiyle gidişat biraz daha sıkılaşma yönünde. Normal şartlarda bu tip bir sıkılaşma ile büyümenin biraz daha baskı altında kalabileceği dönemlere girilirken hisse senetlerinde doğal olarak bir baskı olur. Çünkü faizler yükseliyor. Biz aslında sıkılaşma başladığından itibaren enflasyonun kontrol altına alınabileceği ve ekonominin daha iyiye gidebileceği düşüncesi ile böyle bir baskı görmüyoruz. Mayıstan sonra borsada gördüğümüz hareket ekonomi yönetimine açılan kredibilitenin bir sonucudur. Ben açıkçası bunun orta- uzun vadede devamını bekliyorum. Kısa vadede düzeltme çok normal çünkü geldiğimiz noktada hisse senetlerinde değerlemelere göre potansiyeller yüzde 25-30 civarında kalmıştı. Ama enflasyonla bir süreç var. Enflasyon belki seneye 35-40'lara gelecek ancak sonuç itibariyle bir enflasyon olacak. O yüzden ben borsanın gözden düşmesini beklemiyorum. Bence potansiyel olarak da hala hisse senetleri anlamında bazı sektörlerde yer var. Bu sektörleri doğru tercih etmek lazım. Önümüzdeki sene sıkılaşmanın biraz daha arttırıldığı dönemlerde özellikle iç talebe bağlı sektörler baskı altında kalır. Biraz daha büyümeden defansif sektörlere geçmek gerekebilir. Bu yönde fiyatlamaları göreceğiz. Hem enflasyon hem de büyüme anlamında defansif olanlar sektörler telekomünikasyon, sigorta, perakende, gıda, altyapı ve elektrik. Kısa vadede çimento sektörünün de özellikle depremden sonraki kentsel dönüşüm planlama uygulamalarıyla biraz daha ön plana çıkabileceğini düşünüyoruz. Dolayısıyla sektörleri uzun ve kısa vadeli olarak ayrıştırmakta fayda var. Eğer 2024'e dair bir pozisyon alınacaksa burada daha defansif olanları tercih etmek gerekir.
■ Borsa için yıl sonu hedefiniz nedir?
Yılsonunda ise borsada yeni zirveyi görebileceğimizi düşünüyorum. Şu anda hareketin bittiği ve hisse pozisyonlarını azaltmak gerektiği kanaatinde değilim. Bulunduğumuz seviyelerde belki yüzde 5-7’lik yatay bantta önümüzdeki 1-1,5 ay bir dalgalanma ve soluklanma görebiliriz. Şu anda fiyatlanabilecek çok bir şey de kalmadı ama sonrasında Ekim sonu Kasım gibi bilançoları almaya başlayacağız. Bilançolarla beraber yeni zirve 9500'lere doğru bir hareket görülme ihtimali var. OVP’ye baktığınızda 36'larda bir kur seviyesi söz konusu. Benim borsada beklentim 240-325 dolarlar. Önümüzdeki sene de daha üstüne belki 400 dolarları deneyebiliriz. 12 bin 500'ler belki konuşabiliriz.
■ Peki yatırımcı kısa vadede ne yapmalı?
Kısa vadeli yatırımcının şu anda çok ciddi alternatifi yok. Hala hisse senetlerinde pozisyonlanmak gerekir ancak endeks 10 binin üzerine geldiğinde ve belli sektörler artık doygunluğa ulaştığında bir miktar emtia pozisyonu arttırılabilir. Bu arada sektör geçişleriyle, hisse pozisyonları sürekli aynı oranda da korunabilir. Ben yine yarıya yakın bir pozisyonu özellikle hisse senetlerinde tutmayı yatırımcılara öneririm.
ARALIK AYINDA NOT ARTIRIMI DAHA OLASI
■ Fitch görünümü yükseltti. Yabancı hisse ve tahvil alıyor ama asıl yabancı girişi ne zaman başlar?
Yabancı yatırımcıdan ziyade uzun vadeli kurumsal yatırımcılar nezdinde bizim orta-uzun vadede biraz daha öngörülebilir olmamız gerekiyor. Bu açıdan OVP ve uygulanışı çok önemli. Şu anda yabancı yatırımcılar ve kredi derecelendirme kuruluşlarının istediği ve takip ettiği şey bir, öngörülebilirlik. İki, bunların uygulanabilirliği. Uygulamalar aslında bu açıdan umut vaat ediyor ama bundan sonraki süreçte devamını görmemiz gerekir. Mayıs ayından itibaren ki görüntüye baktığınız zaman önce piyasa katılımcıları ekonomi yönetimine bir kredibilite açtı. Risk priminde de ciddi bir gerileme yaşandı. Sonrasında adımlar görüldü. Sonrasında da bu adımların etkilerini görmeye başlayacağız. Bunları gördükten sonra yabancı yatırımcılarının gelebileceğini düşünüyorum. Uluslararası sermaye nezdinde özellikle kredi derecelendirme kuruluşlarının notları çok önemli. Biz yatırım yapılabilir seviyenin hala 2-3 kademe altındayız. Gidişat evet daha iyi. En azından daha kötü olmayacağının sinyali var ama varmamız gereken yere hala uzağız.
■ Fitch’ten not artışı gelmedi ama S&P’den gelir mi bu ay sonu?
S&P'den de Fitch ile aynı minvalde bir tavır bekliyorum ama aralıkta Moody's değerlendirmesi olacak. Moody's'in aralık ayına kadar gelişmeleri biraz daha iyi farkına varabileceği kanaatindeyim. Dolayısıyla aralık ayında bir not artırımı daha olası.
Yerel seçimler sonrasında daha iyi bir parasal sıkılaşma uygulanabilir
■ Yabancı kuruluşlar TL önermeye başladı. Mehmet Şimşek’in son açıklamaları ışığında kurda beklentiniz ne?
Ben kurun seyri itibariyle iyimser olmamak gerektiği kanaatindeyim. TL'nin dolara karşı değer kazanma beklentisi bence çok makul değil. Bunun bir sebebi reel faiz durumu. Şu anda enflasyonun altında bir faiz veriliyor ki faiz farkları ve enflasyon farkları anlamında baktığınızda kurun düşmesi çok olası değil. Öte yandan ihracata odaklanacaksak kurun belli bir seviyede olması gerekir. Bir de kur korumalı mevduat uygulaması var ki ekonomi yönetimi çıkış stratejisini yavaş yavaş belirlemeye başladı. Bunun için de kurun ne çok aşağı gelmesi ne de belki çok kopmaması gerekir. Dolayısıyla bundan sonraki süreçte dövizin kademeli olarak yükselmeye devam edeceği düşüncesindeyim. Önümüzdeki sene itibariyle 35-40 arasında bir yerde ortalama kuru görmeyi beklerim. Yerel seçim sonrasında daha iyi bir sıkılaşma politikası uygulanabilir. Bu açıdan baktığınızda kur düşünüldüğü kadar hareket etmeyebilir ve risk primiyle beraber ülkeye bir para girişi de olabilir.
Hisseye gelen 7 milyon yatırımcı kaçmasın diye halka arzlara yönelik düzenleme yapılması gerekiyor
■ Halka arzlara ilgiyi nasıl değerlendiriyorsunuz?
Borsada yatırımcı sayısı da 7 milyonu aştı. Halka arzlar, sermaye piyasalarının tabana yayılması anlamında her zaman istediğimiz bir şey. Şirketlerin doğru değerlemeyle halka arz edilmeleri ve mevzuata uygun işlem görmeleri gerekir. Bu tarafta düzenlemeye açık bir görüntü var. Bir yatırımcının halka arz olan şirkete talep göstermesinde de bir problem yok. Ancak böylesine bir fiyatlama performansında problem var. Çünkü bir şirketi herhalde şirketin sahibinden daha iyi kimse bilemez. Eğer şirket sahibi veyahut ortakları o şirketi belli bir değerlemeden halka açıyorlarsa, o şirketin de değeri 1-2 ayda ikiye katlıyorsa burada bir problem vardır. Tavan-tavan herkesin istediği kadar hisse alamamasına bağlanıyor ama bence bu doğru değil. Araştırılabilir. Denetleyici, düzenleyici kurullar zaten bunun farkındadır diye düşünüyorum. Bu yatırım tarzı önümüzdeki dönemde belli şirketlerde kötü sonuçlara sebebiyet verebilir. Değerleme anlamında çok uç noktalara gittiler. Türkiye'de de artık borsanın seyri hane halkı tüketimini ve doğal olarak ülke ekonomisini, büyümeyi etkileyecek düzeye geliyor. Biz bunu çok olumlu buluyoruz ve devamını istiyoruz. Borsaya gelen 7 milyon yatırımcının bir yıl sonra halka arz olan şirketlerin bir kısmı kötü performans gösterdiğinde, ki gösterebileceğini düşünüyorum, kaçmalarını istemeyiz. Bu nedenle belli düzenlemeleri yapılması gerekiyor.
