ŞEBNEM TURHAN
Şirketler, 19 Mart’ta İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınıp tutuklanmasının ardından başlayan finansal sarsıntıya karşılık daha da sıkılaştırılan para politikası nedeniyle sermaye ihtiyaçları için alternatif yöntemler aramaya başladı. Borsaya açık şirketlerin ilk bulduğu ise bedelli sermaye artırımı oldu. Bu yıl bugüne kadar 68 şirket bedelli bedelsiz sermaye artırdı. Bu şirketlerin 24’ü bedelli sermaye artırımı gerçekleştirirken dikkat çeken 21’inin mart sonrasında yapılması oldu. Bedelli sermaye artırımlarıyla 33.85 milyar liralık kaynak sağlandı.
Martta daha sıkı finansal koşullar
Geçen yılın son ayında başlayan politika faiz indirimleri 19 Mart’ta İmamoğlu’na yönelik operasyonla kesintiye uğradı. Temmuz Para Politikası Kurulu toplantısına kadar Merkez Bankası nisanda yaptığı artırımla yüzde 46 olan politika faizini korudu bunun yanı sıra kredi kısıtları sıkılaştırıldı. Finansmana erişim oldukça zorlaşınca bu dönemde şirketler yolu sermaye piyasası araçlarında bulmaya başladı. Sermaye Piyasası Kurulu verilerine göre bu yıl 68 şirket bedelli veya bedelsiz sermaye artırımında bulundu. Bedelsiz sermaye artırımlarında karın şirketin sermayesine aktarılması ve finansman ihtiyacının karşılanması sağlanırken yüzde 600’leri bulan bedelli sermaye artırımlarında ise yatırımcılar şirketlerin yardımına koştu.
Dört futbol kulübü de bedelli yaptı
SPK verilerine göre bu yıl mart ayına kadar sadece 3 şirket bedelli sermaye artırımı yaptı. Bunlardan Güler Yatırım Holding 240 milyon liralık, Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası 4.5 milyar liralık, Bantaş Bandırma da 120.9 milyon liralık sermaye artırımına gitti. Finansal koşulların sıkılaştığı 19 Mart sonrasında ise bedelli sermaye artırımları oldukça hızlandı. Nisanda Beşiktaş 4.8 milyar lira, Hedef Girişim Sermayesi 565 milyon lira, Katmerciler 1 milyar 76 milyon liralık sermaye artırımı gerçekleştirirken mayısta Denge Yatırım Holding 300 milyon lira, Boch Fren 91.91 milyon lira, Formet Metal 538.1 milyon lira, Dardanel 1.76 milyar lira, Rubeniş Tekstil 7.4 milyon lira, Artı Yatırım Holding 40 milyon liralık bedelli sermaye artırımı yaptı. Haziranda Fenerbahçe 1 milyar liralık, Trabzonspor 6.4 milyar liralık bedelli sermaye artırımlarını tamamlarken, temmuzda Sönmez Pamuklu 130 milyon lira, Körfez Gayrimenkul 660 milyon lira, Galatasaray 8.1 milyar lira, Çelik Halat 198.97 milyon lira, Peker Gayrimenkul 2.5 milyar lira, Hedef Holding 74.45 milyon lira, Gersan Elektrik 132.47 milyon lira, Bayrak EBT Taban 9.34 milyon lira, Pasifik Gayrimenkul ise 523.56 milyon liralık bedelli sermaye artırımı yaptı. Bu 24 şirketin bedelli sermaye artırımı ile sağladıkları kaynak 33 milyar 852 milyon 760,9 bin lira oldu. Yine SPK verilerine göre bu miktar 1 milyar 46 milyon 464,7 bin dolara karşılık geliyor. Geçen yılın tamamında SPK verilerine göre 45 şirket bedelli sermaye artırımı yaptı ve 30 milyar 535 milyon 313,4 bin liralık finansman sağladı. Bu yine SPK verilerine göre 918 milyon 441,3 bin dolarlık kaynak sağlandığını gösteriyor. Bu yıl temmuz sonuna kadar 24 şirket 1 milyar doların üzerinde bedelli sermaye artırımıyla kaynak sağlamış oldu. Geçen yılın tamamındaki finansman büyüklüğü geride kaldı ilk 7 ayda.
■ Ortak nokta borçları ödemek
Bedelli sermaye artırımı yapan şirketlerin gelen fonun kullanımı hakkında Kamuyu Aydınlatma Platformu’na yaptıkları açıklamalarda ortak nokta ise hem bankalara hem de tedarikçilere ve patronlara borçlarını ödemeye kullanılacak olması. Bir diğer fon kullanım yeri ise işletme sermayesi ihtiyacına aktarılması. Fon kullanımlarında bazı şirketler ise yatırım ihtiyaçlarını karşılayacakları bilgisini de veriyor. Bedelli sermaye artırımından sağlanan fonların büyük bir çoğunluğu banka ve diğer finansal borçlara kullanılmış oldu. Şu an bedelli sermaye artırımını gerçekleştirenlerin yanı sıra KAP açıklamalarına göre daha 12 şirket SPK’ya başvurmuş ve onay bekliyor. O şirketler için de yapılan fon kullanım yeri raporları da şaşırtmıyor ve çoğunlukla borç ödemeye aktarılacağı bilgisi veriliyor.
