ŞEBNEM TURHAN
Enflasyonla mücadelede uygulanan sıkı para politikası, yükselen faizler ve gerileyen alım gücü vatandaş ile şirketlerin kredi ve kredi kartı ödemelerini olumsuz etkiledi. Bankacılık sektöründe artan takipteki alacaklara karşılık bankaların da takipteki alacak satışları 2024’ten itibaren hızlandı ve bu yıl üçüncü çeyrek itibariyle rekor seviyeye çıktı. Bankaların ve varlık yönetim şirketlerinin Kamuyu Aydınlatma Platformu’na yaptıkları bildirimlerden EKONOMİ’nin yaptığı hesaplamalara göre bu yılın üçüncü çeyreğinde bankaların takipteki alacak satışı 18 milyar lirayı aştı ve bu görülen en yüksek seviye. Üçüncü çeyrek itibariyle alacak satışı 44 milyar liraya dayandı.
Toplam takipteki alacak bakiyesi yüzde 85,55 arttı
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu verilerine göre eylül sonu itibariyle bankacılık sektöründe toplam takipteki alacak bakiyesi 489 milyar 351 milyon liraya yükseldi. Bu son bir yılda takipteki alacak bakiyesinin yüzde 85,55 arttığını gösteriyor. Geçen yıl eylül sonunda takipteki alacak bakiyesi 263 milyar 719 milyon lira idi. Çeyrekler itibariyle EKONOMİ’nin BDDK verilerinden yaptığı hesaba göre geçen yıl üçüncü çeyrekte takipteki alacak bakiyesi büyüklüğü 253 milyar 680 milyon lira olurken bu yıl üçüncü çeyrekte 471 milyar 554 milyon liraya çıktı. Geçen yıl üçüncü çeyrekten bu yıl üçüncü çeyreğe takipteki alacak bakiyesi artışı yüzde 85,88 oldu.
Hem çeyreklik hem de 9 aylık satış zirvede
Takipteki alacak bakiyelerinde bu hızlı yükseliş bankacılık sektöründe takipteki alacak satışlarını da arttırdı. 2023 toplamında sadece 14 milyar 119,5 milyon liralık takipteki alacak portföyü ana para satışı yapan bankacılık sektörü 2024 yılında 40 milyar 731,3 milyon liralık takipteki alacak ana para satışı gerçekleştirdi. 2025 yılının ilk dokuz ayında ise 2024 yılının tamamı geride kaldı ve 43 milyar 721,1 milyar lirayla 44 milyar liraya dayanan takipteki alacak satışı yapılmış oldu. Geçen yılın ilk üç çeyreğinde 32 milyar 51 milyon liralık satış olurken bu yılın ilk üç çeyreğinde yüzde 36,4 artış gözlendi. Geçen yılın üçüncü çeyreğinde de tüm yılın en güçlü satışı yapan bankacılık sektörü bu yıl da aynı performansı sergiledi. Geçen yıl üçüncü çeyrekte 17.4 milyar lirayı aşan takipteki alacak satışı yapan bankacılık sektörü bu yılın üçüncü çeyreğinde de 18 milyar lirayı aşan takipteki alacak portföyü satışı ile bir rekora imza attı.
Takipteki alacak bakiyesinde payı azaldı
Hem takipteki alacak bakiyesi hem de takipteki alacak satışı hızlandı bu yıl. Ama geçen yıla göre takipteki alacak bakiyesinin çok daha hızlı yükselmesi bankacılık sektörünün yaptığı rekor seviyedeki takipteki alacak satışının toplam takipteki alacak bakiyesi içindeki payının 2024’e göre daha düşük kalmasına neden oldu. BDDK verilerinden yapılan hesaplamalara göre geçen yıl üçüncü çeyrekte bankacılık sektörünün yaptığı takipteki alacak satışının toplam takipteki alacak bakiyesi içindeki payı yüzde 6,86 ile oldukça yüksek bir seviyeye çıkarken bu yıl üçüncü çeyrekte yüzde 2,84 seviyesinde gerçekleşti. Bu yılın ilk çeyreğinde takipteki alacak satışının toplam takipteki alacak bakiyesi içindeki payı yüzde 3,05, yılın ikinci çeyreğinde ise yüzde 3,93 seviyelerinde bulunuyordu.
Yıl sonunda satışlar 55-60 milyar liraya ulaşabilir
Gelecek Varlık Yönetimi Genel Müdürü Sezin Ünlüdoğan, bu yıl üçüncü çeyrekte bankaların tahsili gecikmiş alacak portföyü anapara satışlarının 18 milyar TL’yi aştığını vurgulayarak böylece yılın ilk dokuz ayındaki kümülatif anapara satış tutarının 44 milyar TL’ye yaklaştığına dikkat çekti. Yılsonuna kadar bankacılık sektöründe toplam tahsili gecikmiş alacak portföyü anapara satışının 55-60 milyar TL aralığında gerçekleşmesini öngördüklerine işaret eden Ünlüdoğan, “Bu rakamlar nedeni ile bu yılı bankaların proaktif satış stratejilerini hayata geçirdiği ve sektörün ve bizim yatırımlarımızın güçlü olduğu bir yıl olarak değerlendiriyoruz” diye konuştu. Ünlüdoğan, geçmiş yıllardaki genel trendlere bakıldığında, dördüncü çeyrekte daha yüksek bir satış performansı gözlendiğinin söylenebileceğini dile getirerek ancak, bu yıl halihazırda her çeyrek güçlü satışlar gerçekleştiği için 2025’in son çeyreğinde üçüncü çeyreğe göre satışların yavaşlayabileceğini öngördüklerini söyledi.
980 bin müşteri finansal özgürlüğüne kavuştu
Gelecek Varlık Yönetimi Genel Müdürü Sezin Ünlüdoğan 2025 yılının şirketlerinin kuruluşunun 20. yıldönümünü olduğunu ve çeşitli alanlarda ilkleri gerçekleştirdikleri, sektör lideri konumlarını güçlendirdikleri bir yıl olduğunu kaydederek bugüne kadar yaklaşık 980 bin müşteriyi finansal özgürlüğüne kavuşturduklarını dile getirdi. Ünlüdoğan, “Sürdürülebilirliğe olan bağlılığımızla tanınan ve finansal büyümeyi toplumsal fayda ile birlikte artırmayı hedefleyen bir varlık yönetim şirketi olma vizyonunu benimsedik. Önümüzdeki dönemde güçlü finansal sonuçlarımızı, dijitalleşme yatırımlarımızı ve sürdürülebilirlik odaklı yaklaşımımızı bütünleştirerek büyümeye devam edeceğiz. Son çeyreğe girerken hedefimiz; daha fazla müşteriye ulaşarak hem sektörümüze hem de ülke ekonomisine olan katkımızı artırmak” dedi.
