ŞEBNEM TURHAN
Yatırım fonlarına artan ilgi toplam portföy büyüklüğünün 5 trilyon lirayı aşmasını sağlarken 19 Mart’ta İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınıp tutuklanmasıyla başlayan finansal sarsıntı fonlarda döviz ağırlığını arttırdı. QNB ekonomistlerinin analizine göre 14 Mart ile biten haftada yatırım fonlarında TL ağırlığı yüzde 69,8 ile zirve yaparken 23 Mayıs’a kadar 6 puan düştü, 14 Mart-23 Mayıs arasında dolar bazlı döviz cinsi yatırım fonu portföyü 6.4 milyar dolar arttı.
QNB ekonomistleri Erkin Işık, Deniz Çiçek ve Şakir Oktay Gür hazırladıkları analizle yatırım fonlarında dolarizasyon eğilimini araştırdı. Analize göre 2023 sonunda 1.5 trilyon TL seviyesindeki menkul kıymet yatırım fonlarının (MKYF) toplam büyüklüğü, 5 trilyon TL’yi aşarak parasal görünüm açısından çok önemli bir hâle geldi. Bu doğrultuda, TEFAS verilerini kullanarak yatırımcı eğilimlerini takip edebilmek amacıyla, haftalık bazda portföy dağılımını da içeren bir veri seti oluşturan QNB ekonomistleri bu veri setinde fon bazında büyüklük ve dağılım verilerinden yararlandı. Analizde önümüzdeki dönemde portföy akımlarına yönelik analizlerde bu verilerin de kullanılacağı belirtildi.
FONLAR 2023 SONUNA GÖRE 3.5 TRİLYON TL ARTTI
QNB ekonomistlerinin analizine göre 2023 sonundan 23 Mayıs 2025’e kadar olan dönemde, menkul kıymet yatırım fonlarında 3.5 trilyon TL’lik artışın 2.3 trilyon TL’lik kısmı TL cinsi portföyden kaynaklandı. Bu artışta, repo işlemlerindeki 0.9 trilyon TL’lik ve mevduat/ katılım hesaplarındaki 0.8 trilyon TL’lik yükseliş belirleyici oldu. Döviz cinsi portföy ise, 2023 sonuna göre dolar bazında 25.6 milyar dolar artışla 46.4 milyar dolara ulaştı. Bu portföyün 3.8 milyar dolarlık kısmı yabancı hisse senedi ve tahvillerden, 29.9 milyar dolarlık kısmı Türkiye’deki kamu kurumları veya özel sektör tarafından yurt içinde ve yurt dışında ihraç edilmiş tahvillerden, 10.5 milyar dolarlık kısmı ise mevduat ve katılım hesaplarından oluştu. Menkul kıymet yatırım fonlarındaki TL payı, faiz artışlarıyla özellikle repo ve mevduat portföyündeki yükselişin etkisiyle, 2023 sonundaki yüzde 58.5 seviyesinden 23 Mayıs itibarıyla yüzde 64,1’e çıktı.
Ancak son dönemde menkul kıymet yatırım fonları içinde döviz payı artış eğiliminde. QNB ekonomistleri 14 Mart tarihli veride yüzde 69,8 ile veri setlerindeki en yüksek değere ulaşan TL payının, sonrasında yaklaşık 6 puanlık bir düşüş gösterdiğine dikkat çekti. 14 Mart – 23 Mayıs arasında, dolar bazında toplam döviz cinsi portföy tutarının 6.4 milyar dolar arttığı yer alan analizde bu artışın 3.8 milyar dolarının yurt içi ve yurt dışında ihraç edilen yerli tahvillerden, 1.9 milyar dolarının mevduattan, 0.4 milyar dolarının yabancı tahvillerden, 0.3 milyar dolarının ise değerli maden portföyünden kaynaklandığına işaret edildi.
QNB ekonomistleri analizlerinde TL cinsi portföyde ise, 14 Mart – 23 Mayıs döneminde toplamda 170 milyar TL’lik bir düşüş hesapladı. Bu dönemde, repo işlemlerinde 272 milyar TL, tahvil portföyünde 105 milyar TL, hisse senedi portföyünde ise 49 milyar TL’lik azalış gerçekleşti, buna karşın mevduat portföyünde 235 milyar TL’lik bir artış yaşandı. Özellikle para piyasası fonlarının ağırlıklı olarak yaptığı repo işlemlerinde, 14 Mart’ı takip eden 2 hafta içerisinde 485 milyar TL’lik düşüş dikkat çekti. Sonrasında buradaki düşüşün yarıya yakınının geri alındı.
