Evrim KÜÇÜK
Endüstriyel kullanımlarından dolayı özel metaller olarak adlandırılan platin ve paladyumun yolları ayrışıyor. Platinin arz-talep dengesindeki bozulmayla 2023’te sürücü koltuğuna oturacağı ve paladyumu dikiz aynasından seyredeceği yorumları yapılıyor. Ancak kısa vadede platin fiyatında geri çekilmelere karşı uzmanlar uyarıda bulunuyor.
Platin 10 ayın zirvesinde
Platin vadeli işlemleri bu ay kazançlarını on ayın en yüksek seviyesi olan ons başına 1.060 dolara kadar çıkardı. Fiyatlar son 3 ayda 160 dolar civarında arttı. Dünya Platin Yatırım Konseyi'ne göre, 2022’de fazla veren platin piyasasının 2023'te yaklaşık 303.000 ons açık vermesi bekleniyor. Arzın ise yalnızca yüzde 2 artacağı tahmin edilirken, özellikle Çin'in otomobil ve mücevher tüketiminin artmasıyla talep artışının yüzde 19 olacağı öngörülüyor.
Paladyum birkaç adım geriye düştü
Paladyum ise platinin birkaç adım gerisine düştü. Kıymetli metalin fiyatı yılbaşına göre yüzde 3 civarında gerileyerek 1.750 bandında hareket ediyor. Son 3 ayda fiyat 240 dolar dolayında gerilemiş vaziyette. Uzmanlar, paladyum ayı modunda kalırken platin rallisinin süreceğini tahmin ediyorlar. Platinin, paladyuma göre düşük fiyatı ve erişimin daha kolay olması özellikle otomotiv sektöründe katalizör olarak platin talebini güçlendiriyor.
Otomotivci platine kayıyor
Geleneksel olarak, benzinle çalışan arabalarda emisyon temizleyici olarak paladyum kullanılırken, dizel motorlarda platin yüklü katalitik konvertörler kullanılıyor. Ancak platin düşük fiyatıyla son yıllarda, özellikle paladyumun Mart 2022'de 3 bin doları aşarak rekor seviyeye ulaşmasının ardından benzinli otomotiv sektörünün de gönlünü kazandı. Anglo American Platinum (Amplats) finans direktörü Craig Miller, önümüzdeki beş yıl içinde bir milyon onsa kadar paladyumun platinle yer değiştirilebileceğini tahmin ediyor. Zira paladyum için platin ikamesinin 2022'de 340 bin onsa ulaştığı ve bu yıl 500 bin onsun biraz üzerine çıkacağı tahmin ediliyor.
1.322 $ ortalama fiyat beklentisi
Fiyat cephesinde, Bank of America'ya göre platin, geçen yılki 977 dolardan 2023'te ons başına 1.322 dolara yükselebilir. Kuruluş, paladyumun ons başına 2.126 dolardan 1.865 dolardan işlem göreceğini tahmin ediyor. Bu arada ANZ Research, platinin Aralık 2022'deki 1.035 dolardan 2023'te 1.220 dolar/ons'a ve 2024'te 1.300 dolara yükseleceğini tahmin ediyor. Paladyumun Aralık 2023'te ortalama 2.150 dolar olması, Aralık 2024'te 1.600 dolara düşmesi bekleniyor. Ancak SKCharting.com'un baş teknik stratejisti Sunil Kumar Dixit, platinin 1.055 doların altında zayıfl ayabileceğini, 1.190 dolar hedefi için 1.090 doların üzerinde kalıcılık gerektiğini söylüyor. Paladyumun da 1.630 doların altına inerse 1.560 dolara doğru sarkabileceğini, yukarıda ise 1.900 dolar direnci aşılırsa 1.937 doların ilk hedef olacağını söylüyor uzman isim.
Platin/paladyum rasyosu 0.37’den 0.60’a çıktı
Platin-paladyum oranı yani bir ons platin satın almak için gereken paladyum ons sayısı şu anda 0.6'da duruyor. Geçmişe bakıldığında platin, Mart 2008'de tüm zamanların en yüksek seviyesi olan 2.290 dolara ulaştı. Paladyum daha sonra yaklaşık 595 dolara kadar geriledi ve platin-paladyum oranını 3.8'e geldi. Paladyum, Mart 2022'de 1.240 doların biraz altındaki platin değerine karşı 3.440 dolara çıktı ve o dönemde platin-paladyum oranı 0.37 düzeyine indi.
