Evrim KÜÇÜK
Ons gümüş yıla iyi bir başlangıç yaptıktan sonra doların güç kazanmasıyla bir anda aylık yüzde 10 kayıpla kendini 21 dolar bölgesinde buluverdi. Fiyatların seyri için kısa vadede en önemli unsur olarak Fed’in faiz artışları gösteriliyor. Yılın genelinde ise gümüşe destek verecek ‘beyaz kuğular’ ve piyasayı olumsuz etkileyecek ‘siyah kuğular’ karşımıza çıkabilir.
Uluslararası Gümüş Enstitüsü 2023 yılı beklentilerini revize ettiği raporunda bu yıl küresel gümüş talebinde en iyi ikinci yılın beklendiğini belirtiyor. Geçen yıl, küresel gümüş talebi tahminen yüzde 17 artarak 1.24 milyar ons gibi bir zirveye ulaştı. Talebin bu yıl 1.15 milyar onsa gerilemekle birlikte rekor seviyedeki ikinci en yüksek küresel gümüş talebi olacağı belirtiliyor.
Talebin kaynağı Batı’nın enerji geçişi
■ Beklentinin kaynağı ise birçok devletin ‘yeşil ekonomi altyapısına’ yönelik yatırımları. 2022'de rekor seviyelere ulaşan endüstriyel gümüş talebinin, 2023'te yıllık yüzde 2.6 artarak 550 milyon onsa çıkacağı tahmin ediliyor. En büyük katkı ise güneş endüstrisindeki tüketimden gelecek. Batı’nın ve Çin’in enerji geçişi, güneş fotovoltaik (PV) panellerine olan talebi büyütüyor. PV üretimindeki artışın küresel talebi geçen yılki 150 milyon ons seviyesinin üzerine çıkaracağı öngörülüyor.
■ Ayrıca elektrikli araç (EV) elektrifikasyonuna yönelik tüketim de giderek artıyor. Uluslararası Gümüş Enstitüsü, bu yıl EV’lerde kullanılan yıllık gümüş miktarının 63 milyon onsa ulaşacağını, bu rakamın 2025’te 90 milyon onsu aşabileceğini öngörüyor.
■ Bunlara ek olarak, Çin'de sıfır COVID'in sona ermesi, gümüşe kadar uzanan endüstriyel metallere yönelik duyarlılığı destekliyor.
Gümüşe set çekecek faktörler de var
Gümüş piyasasını ‘kara kuğuları’ olarak gösterilen faktörler de var.
■ Mücevher talebinin bu yıl Hindistan pazarının etkisiyle yüzde 10 oranında düşmesi beklenirken, dünyanın geri kalanında da mütevazı bir artış bekleniyor. 2022'de rekor seviyeye ulaşan Hindistan mücevher talebinin bu yıl daha "normal" seviyelere geri döneceği tahmin ediliyor.
■ ABD'de, ekonomik kaygılar ve normalleşen seyahat harcamaları nedeniyle bu yıl tüketimde ılımlı bir düşüş yaşanabilir. 2022'deki artışın ardından gümüş eşya üretiminin bu yıl yüzde 20'den fazla düşmesi bekleniyor.
■ Gümüş fiziki yatırımının, 2022'nin rekor seviyesi olan 352 milyon onstan yüzde 16 düşeceği tahmin ediliyor. Buna rağmen, bu yılki 295 milyon ons kayıtlardaki en yüksek üçüncü toplam olacak.
■ Gümüş arzının 2023'te yüzde 4 artarak 1.055 milyar onsluk yeni bir zirveye ulaşması bekleniyor, bu da daha yüksek maden üretimiyle beslenen yeni bir zirve olacak. Gümüş madeni üretiminin 2023'te yüzde 5 artarak 873 milyon onsla 2016'dan bu yana en yüksek seviye çıkması bekleniyor. Bu büyüme büyük ölçüde Meksika'daki yeni gümüş madenlerinin üretimi artırmasının yanı sıra Şili'deki yeni altın operasyonları nedeniyle artan yan ürün çıkışından gelecek. Ayrıca gümüş geri dönüşümü yüzde 3 artarak 10 yılın en yüksek seviyesine ulaşacak.
GÜMÜŞ ENSTİTÜSÜ’NE GÖRE: YILLIK ORTALAMA FİYAT ARTIŞI %6
Çoğu uzmanın beklediği çıkışı yapmakta zorlanan ons gümüş için kısa temkinli duruş var. Faiz artış hızı yavaşlasa bile bu yılın ortasına kadar artışların devam edeceği beklentisi gümüşte son 1 ay içinde yüzde 10 baskı yarattı. Capital.com analisti Daniela Hathorn, fiyatların 20.80 doların altında kalmasının 20 dolar barajının aşağı doğru kırılmasına yol açacağı uyarısı yapıyor. Burası çok güçlü bir bariyer ve altına sarkılması gümüş için oldukça negatif bir ortam yaratabilir. 20 doların üzerinde kalmayı başarırsa dipten alım fırsatı olarak değerlendirilebilir. 21.50 doların üzerinde güçlenmeye başlarsa 22 doların üzerine yeniden sıçrama yapabilir. Uluslararası Gümüş Enstitüsü’nün 2023 yılı ortalama fi yat beklentisi 23 dolar. Bu geçen yıla kıyasla yüzde 6 artış anlamına geliyor.
