HÜSEYİN GÖKÇE/ANKARA
İnternet alışverişlerinin artması yanı sıra, sayıları giderek artan dev marketler ve indirim marketleriyle fiyat rekabetinde güçlük çeken esnaf ayakta kalmakta zorlanıyor. Giderek daha fazla kepenk indirmeye başlarken, yeni işyeri açılmasına yönelik iştahın da giderek azalması dikkat çekti. Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu ( TESK) verilerine göre geçen yıl Ocak-Ağustos döneminde 209 bin esnaf işyeri açılırken, bu yıl açılan işyeri sayısı yüzde 8 azalarak 193 bine geriledi. Aynı dönemde kapanan işyeri sayısı ise yüzde 11.2 artarak 82 bin 669’a yükseldi.
Artış hızında yavaşlama görülüyor
Tüketicilerin alışveriş alışkanlıklarındaki değişim küçük ölçekli işyerlerinin sayısındaki artış hızını giderek yavaşlatıyor. TESK istatistiklerine göre kurulan esnaf işyeri sayısı geçen yılın altında kalırken, kapanan işyeri sayısı artıyor. Yılbaşından bu yana sadece Haziran ayında açılan esnaf işyeri sayısı geçen yılın üzerinde kaldı. Geçen yıl Haziran ayında 22 bin 286 işyeri kurulurken, bu yıl aynı ayda kurulan işyeri sayısı yüzde 10.01 artarak 25 bin 178’e çıktı.
Bunun dışındaki tüm aylarda geçen yıla göre daha az işyeri açıldı. Açılan şirket sayısı Mart’ta yüzde 12.7 azalarak 22 bin 333’e inerken, Mayıs’ta yüzde 29.24 azalarak 19 bin 414’e geriledi. Temmuz’da yüzde 15.16 azalarak 23 bin 396’ya gerileyen esnaf işyeri sayısı geride bıraktığımız Ağustos ayında ise yüzde 7.54 azalarak 23 bin 387’ye düştü. Böylece yılbaşından bu yana açılan şirket sayısı yüzde 7.99’luk azalışla 209 bin 991’den 193 bin 222’ye inmiş oldu.
Kapanan işyerinde çift haneli gerileme Açılan işyeri sayısındaki azalmanın tersine, kapanan işyeri sayısındaki artış ticari hayattaki zayıflama eğiliminin güçlenmesine yol açtı. Ocak’ta yüzde 1.47 artarak 12 bin 736’ya çıkan kapanan esnaf işyeri sayısı, Şubat’ta yüzde 26.08’lik artışla 11 bin 617’ye, Mart’ta yüzde 11.54’lük artışla 9 bin 802’ye ulaştı.
Nisan’da kapanan işyeri sayısındaki artış oranı yüzde 24.31 gibi yüksek bir oranla 11 bin 699’a çıktı. Mayıs’ta yüzde 20.77 azalarak 7 bin 234’e gerileyen kapanan işyeri sayısı Haziran’da yüzde 38.61 gibi rekor sayılabilecek bir oranda artarak 10 bin 304’e yükseldi. Kapanan esnaf işyeri sayısı Temmuz’da yüzde 4.44 artarak 9 bin 767’ye, Ağustos’ta ise yüzde 12.96 artarak 9 bin 510’a çıktı.
Böylece Ocak-Ağustos döneminde kapanan işyeri sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11.26 artarak 74 bin 300’den 82 bin 669’a yükselmiş oldu. Bu verilere göre yılbaşından bu yana günlük ortalama 805 işyeri kurulurken, 344 esnaf işyeri de kapandı. Aylık ortalama açılan esnaf işyeri sayısı 26 bin 248’ten 24 bin 152’ye inerken, kapanan işyeri sayısı 9 bin 287’den 10 bin 333’e yükseldi.
