Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü'nde düzenlenen "2026 Dünya Su Günü" programına katıldı.
Yumaklı, burada yaptığı konuşmada, günün bu yılki temasının "su ve insan" olarak belirlendiğini söyledi.
Suyun sadece doğal bir kaynak olmadığını, sağlık, gıda, enerji, güvenlik ve gelecek açısından önem taşıdığını vurgulayan Yumaklı, suyun içinde saklı insanlık hikayesini de konuşmak üzere bir araya geldiklerini ifade etti.
Yumaklı, Cumhuriyet'in kuruluşundan itibaren 7,7 trilyon liralık 18 binden fazla su tesisinin hizmete alındığı bilgisini vererek, "Bunların içinde 1800 gölet, 3 bin 600'den fazla sulama tesisi, 11 binden fazla taşkın tesisi var, yüzlerce içme suyu ve enerji tesisi. Bunların daha da çoğaltılması mümkün." diye konuştu.
Bugün itibarıyla 7,3 milyon hektar alanın sulamaya açıldığını, yaklaşık 184 milyar metreküp suyun depolandığını anlatan Yumaklı, yıllık 5,5 milyar metreküplük içme suyu temin ettiklerini bildirdi.
Yumaklı, 11 bin 237 taşkın kontrol tesisiyle hizmet verdiklerine dikkati çekerek, "HES kurulu gücümüz ise 32 bin 500 megavata ulaşmış durumda. Bu rakamların özellikle bugünlerde, enerji krizini konjonktürel sebeplerle konuştuğumuzda ne kadar önemli ve kıymetli olduğunu da görmüş oluyoruz." dedi.
"Basınçlı sulama sistemlerinin sağladığı su tasarrufu yıllık 10 milyar metreküp"
Bu yatırımlarla iş, istihdam ve çiftçi gelirlerinin artışını ifade etmek gerektiğini dile getiren Yumaklı, suyu akıllıca yönetmenin önem taşıdığını söyledi.
Yumaklı, modern sulama sistemleri başta olmak üzere akıllı bir şekilde suyu yönetmek gerektiğini ifade ederek, "Basınçlı sulama sistemlerinin sağlamış olduğu su tasarrufu yıllık 10 milyar metreküp. Kaç tane baraj olduğunu sizlerin takdirlerine bırakıyorum. Son 23 yılda borulama sistemlerinde yaklaşık 120 bin kilometreyi geçmiş durumdayız. Yani bununla dünyanın çevresini tam 3 kez dolaşmak mümkün. Bir diğer konu da suyun veriyle yönetilmesi konusu. Yani toprağın neminden, yağıştan sulamanın otomatik olarak yönetilmesi de önemli bir husus." değerlendirmesinde bulundu.
Dünyada kullanılabilir tatlı su miktarının yüzde 2,5 civarında olduğuna işaret eden Yumaklı, Türkiye'de tablonun biraz daha hassas olduğunu belirtti.
Yumaklı, dünyanın yıllık ortalama yağışının 990 milimetre, Türkiye'nin ise 574 milimetre olduğu bilgisini paylaşarak, bunun suyun sonsuz ve bol olmadığını gösterdiğini anlattı.
"Su Kanunu son derece hayati ve önemli"
Son yıllarda yağışlardaki düzensizliği, kar yağışındaki azalışı ve sıcaklıklardaki anormal artışları herkesin takip ettiğini vurgulayan Yumaklı, şöyle konuştu:
"Kar ülkemizin doğal bir barajı ama o doğal barajın da küçüldüğünü unutmamak gerekir. 2025 yılına barajlarımıza 10 milyar metreküp daha az suyla girdik. Bir ölçek kullanacak olursak, 10 milyar metreküp, 125 milyon insanın yıllık içme suyuna eşit bir rakam. 2025 yılında Konya Bağbaşı Barajı'nda hiç su kalmadı, Eğirdir Gölü 1000 yıl sonra ikiye ayrıldı, Çatalan Barajı tarihinin en düşük seviyesine geriledi. Bütün bunların hepsi bize bir mesajı veriyor. Kuraklık kapımızdaki bir misafir değil, artık evimizin içindedir. Türkiye bu mücadelede hazırlıksız değildir, bunun farkında olalım. Bugün şehirlerde kullanılan suyun yaklaşık yüzde 31'i maalesef kayıp ve kaçak olarak yok olmaktadır. Bazı şehirlerde barajlardan çıkan her üç bardak sudan birisi, daha vatandaşımıza ulaşmadan maalesef yok olmaktadır. Artık suyu bir kaynak olarak değil, stratejik bir varlık olarak görmek zorundayız. Dolayısıyla bu sebeple üzerinde çalışılan ve bitmek üzere olan Su Kanunu son derece hayati ve önemlidir. Suyu stratejik ve korunması gereken bir varlık olarak ele alan, modern ve bütüncül bir bakışı, bir yönetim anlayışını getirecek Su Kanunu, suyu akılla yönetmenin yol haritası olacak."
Ülkedeki su yapılarına ilişkin parçalı yapıyı ortadan kaldırmak için uzun zamandır çalıştıklarını kaydeden Yumaklı, "Bu nedenle Türkiye Sulamaları Merkez Birliğinin kurulmasını planlıyoruz. Bu çalışmalar sona yaklaşmış durumda. Bu yapıyla sulama işletmesi, bütçesi, bakımı ve su dağıtımı tek çatı altından yönetilecek. Merkezden planlanan ve sahada bölgesel olarak uygulanan daha etkin bir yönetim modeli de ortaya konulmuş olacak. Bakım süreçleri hızlanacak, su kullanımındaki verimlilik çok daha yakından ve verilerle takip edilmiş olacak." ifadelerini kullandı.
Su israfı ve suyun verimli kullanılmasının politikalarının en ön sıralarında yer aldığını vurgulayan Yumaklı, kentsel, tarımsal, endüstriyel ve diğer konularda su tasarrufunu ve verimlilik konusunu öncelemeleri gerektiğini söyledi.
Yumaklı, Ulusal Su Kurulunda kurumakta olan göller başta olmak üzere birçok konuda eylem planları hazırlandığını ve kararlar alınıp kurum ve kuruluşlara gönderildiğini, aynı zamanda bunların takibinin gerçekleştirildiğini belirtti.
"Su kaynaklarının korunması hepimizin ortak sorumluluğudur"
DSİ Genel Müdürü Mehmet Akif Balta da bugün dünyanın su konusunda tarihinin en kritik dönemlerinden birini yaşadığını söyledi.
Küresel ölçekte 4 milyar insanın yılın en az bir döneminde ciddi su sıkıntısı yaşadığına dikkati çeken Balta, mevcut tüketim alışkanlıkları böyle devam ederse 2030'a kadar mevcut kaynakların dünyadaki su talebini karşılayamaz hale geleceğini bildirdi.
Balta, DSİ olarak tarımdan sanayiye, enerjiden hizmet sektörüne kadar suyu milletin hizmetine sunmak için gece gündüz çalıştıklarına işaret ederek, "Su yönetimi artık sadece bugünün değil gelecek nesillerin meselesidir. Bizler suyu sadece tüketilen bir kaynak olarak değil, gelecek kuşaklara bırakılacak bir emanet olarak görüyoruz. Dolayısıyla suyun tasarruflu kullanılması, israfının önlenmesi ve su kaynaklarının korunması hepimizin ortak sorumluluğudur." değerlendirmesinde bulundu.
"Suyu düştüğü yerde tutmak için yürütülen her çaba çok kıymetli"
TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Başkanı AK Parti Kahramanmaraş Milletvekili Vahit Kirişci de bu yıl hava şartlarının iyi olmasına karşın, Türkiye'nin su stresi yaşayan bir ülke olduğunu ifade etti.
Suyu verimli, sürdürülebilir ve etkin şekilde kullanmanın önemini anlatan Kirişci, "Suyu düştüğü yerde tutmak adına yürütülen her çabanın, her çalışmanın çok kıymetli olduğunu ifade ediyorum. DSİ'yi tebrik ediyorum, Sayın Bakanımızı yürekten kutluyorum." şeklinde konuştu.
Konuşmaların ardından Dünya Su Günü kapsamında kompozisyon, afiş, resim ve fotoğraf yarışmalarında dereceye giren öğrencilere ödülleri takdim edildi.
(AA)
