MEHMET KAYA/ANKARA
Kritik önemde, döviz kazandırıcı büyük yatırımları desteklemek amacıyla başlatılan yatırım taahhütlü avans kredisi (YTAK) programında, fiili kullanımlar; 2026 başında görece daha hızlandı. Yeni sisteme geçilmesinin ardından fiili kullanımlarda yavaşlama görülmüştü, 2025 düşük bir artışla kapanmış, 2026’ya zayıf seyirle girilmişti. Yılın ilk iki ayı sonunda, Merkez Bankası kayıtlarındaki fiili kullanım olarak nitelenebilecek kredi çıkışları 5.6 milyar TL oldu. 2025’in tamamında fiili kullanım 11 milyar TL düzeyindeydi. YTAK kredi programı 2020 yılında başlatıldı ve ilk etapta 300 milyar TL olan toplam tahsis, Haziran 2025’te 500 milyar TL’ye yükseltilmişti.
YTAK programı 2020 yılında Türkiye açısından yüksek ithalat yapılan, ağırlığı hammadde ve girdi nitelikli mal ve ürünlerin yeril üretimi, kritik teknolojilerde üretimin artırılması ve döviz kazandırıcı turizm yatırımlarını hızla desteklemek amacıyla başlatıldı. Program Merkez Bankası kaynaklarından finanse edildiği için kaynak sorunu bulunmuyor. Daha sonra, deprem bölgesindeki yatırımların hızlandırılması için bu bölgedeki yatırımlar da YTAK kapsamına alındı. 2023 sonunda ise bu kredi programından finanse edilebilecek projelerin objektif kriterlere bağlanması için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın ilan ettiği öncelikli alanlarda, öncelikli ürünler listesi yayınlayarak bir ön değerlendirme kriteri getirildi. İlk etapta, 2023 sonuna kadar 100 milyar TL sınırına yaklaşan fiili kredi kullanımı yeni sistemde yavaşladı. Tam raporlama yapılmadığı için, aslında fiili kullanımı-gerçekleşmeyi Merkez Bankası kayıtlarından tam olarak izleme imkanı olmasa da, oradaki kayıtlar aşağı- yukarı eğilimi, yatırımların hızlanıp hızlanmadığını gösteriyor. Tahsisler çok daha yüksek olmasına karşılık, fiili kullanımların son iki yıldır yavaş seyretmesi, çoğu kritik önemde olarak nitelenen yatırımların istenildiği kadar hızlı olmadığı sonucu çıkıyor.*** Toplamda 300 milyar TL olarak kaynak ayrılan bu programda toplam hedef 500 milyar TL’ye yükseltilmişti. Aralık 2025’te Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, o tarihe kadar başvuran projelere yapılan tahsisatın 328 milyar TL’ye ulaştığını açıkladı. Ekim 2025’te yapılan Ekonomi Koordinasyon Kurulu’nda da YTAK kredi programının hızlandırılması için çalışma başlatılmıştı. Bugüne kadar program kapsamındaki yatırımların kamuya açık bir raporlaması yapılmadı.
