Türkiye ve Azerbaycan arasında 12. Dönem Karma Ekonomik Komisyonu (KEK) Protokolü ve bu kapsamda 110 Eylem Planı imzalandı.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Azerbaycan Başbakanı Ali Asadov, Bakü'deki Bakanlar Kurulu binasında baş başa ve heyetler arası görüşmelerde bulundu.
Görüşmelerin ardından, Yılmaz ve Asadov'un başkanlığında, Türkiye-Azerbaycan Karma Ekonomik Komisyonu 12. Dönem Toplantısı düzenlendi. Toplantının ardından Yılmaz ve Asadov, 12. Dönem KEK Protokolü ve bu kapsamdaki 110 Eylem Planını imzaladı.
Toplantı öncesinde konuşan Cevdet Yılmaz, iki ülke arasındaki ilişkilerin siyasi söylemlerin ötesinde, "iki devlet, tek millet" şiarında vücut bulan ebedi bir kardeşlik bağı olduğunu, bu bağın ortak dilden, kültürden ve geleceğe yönelik sarsılmaz inançtan beslendiğini söyledi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından 15 Haziran 2021 tarihinde imzalanan Şuşa Beyannamesi'nin, ilişkileri müttefiklik seviyesine çıkardığını anımsatan Yılmaz, mevcut iş birliğinin, başta Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) çatısı altındaki faaliyetleri bölgesel ve uluslararası ölçekte de güçlendirerek tüm Türk Dünyası'nın refahına katkı sunmayı hedeflediğini ifade etti.
Yılmaz, bu anlayışla, KEK toplantılarının, somut projeler üretmek ve ortak ekonomik hedeflere emin adımlarla ilerlemek için yol haritası sunduğunu, iş birliğinin somut çıktılara dönüşmesini sağladığını dile getirdi.
Cevdet Yılmaz, şöyle konuştu:
"Türkiye ekonomisi, zorluklara rağmen büyüme ivmesini korumakta ve uluslararası piyasalardaki güvenilirliğimizi pekiştirerek Azerbaycan ile iş birliğimizi daha da güçlendirmektedir. Bugün dünya, enerji arz güvenliği ve tedarik zincirlerinin yeniden kurgulandığı sancılı bir dönüşüm sürecinden geçmektedir. İşte bu belirsizliğin, kaosun ortasında, Doğu ile Batı arasında güvenli bir liman, sarsılmaz bir köprü olarak yükselen iki aktör vardır, Türkiye ve Azerbaycan. Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Bakü-Tiflis-Erzurum projeleriyle attığımız temeller, bugün TANAP ile Avrupa’nın enerji güvenliğinin sigortası haline gelmiştir. Ancak vizyonumuz, sadece boru hatlarıyla petrol ve gaz taşımakla sınırlı kalamaz.
Bizler, Hazar'ın zenginliklerini Batı'ya ulaştıran birer 'transit ülke' olmamalıyız, bizler enerjinin yönetildiği, arz güvenliğinin sağlandığı stratejik merkezler olmalıyız. Bu bağlamda, enerji işbirliğimizi yenilenebilir enerji kaynaklarını da kapsayacak şekilde çeşitlendirmeli, Nahçıvan üzerinden planladığımız enerji koridorunu bir an evvel hayata geçirerek enerji alanındaki müttefikliğimizi pekiştirmeliyiz. Bugün iki ülke arasındaki işbirliğinin somut göstergelerine bakacak olursak TPAO ve SOCAR iş birliğinin güçlendirilerek artırılması, Iğdır-Nahçıvan Doğalgaz Boru Hattı'nın açılması, BOTAŞ, SOCAR ve TPAO'nun üçüncü ülkelerde ortak faaliyetlerde bulunmasına yönelik sağladığımız mutabakat ve Yeşil Elektrik İletimi ve Ticareti Projesi ve Türkiye-Azerbaycan, Nahçıvan Enterkonneksiyon Projesi ülkelerimiz arasındaki işbirliğinin aslında ne kadar vizyoner olduğuna açıklık getirmektedir. İkili ilişkilerimizde bir diğer önemli husus olan 21. yüzyılın İpek Yolu olarak adlandırılan Orta Koridor, bugün hiç olmadığı kadar hayati bir önem kazanmış, gözleri Hazar geçişli Doğu-Batı hattına çevirmiştir."
Potansiyelin tek başına yeterli olmadığını, bu potansiyeli sürdürülebilir bir lojistik mimariye dönüştürmenin iki ülkenin elinde olduğunu vurgulayan Yılmaz, böylece Modern İpek Yolu'nun kilit taşlarının yerine oturacağını, Çin Seddi'nden Avrupa'ya uzanan ticaretin kaderinin, Türkiye ve Azerbaycan'ın sarsılmaz ittifakıyla şekilleneceğinin altını çizdi.
"Azerbaycan'ın evladı bizim evladımız, istikbali bizim istikbalimizdir"
Yılmaz, Şuşa Beyannamesiyle hukuki bir çerçeveye oturtulan müttefikliğin, ekonomiden sanayiye, eğitimden sağlığa kadar her alanda derinleşmek zorunda olduğunu belirterek, bu derinleşme sürecinin eğitim sütununu tahkim eden ve bu stratejik vizyonu sahada hayata geçiren en güçlü aktörlerden birinin Türkiye Maarif Vakfı olduğunu söyledi.
Bakü'den İstanbul'a uzanan gönül köprülerinin, Maarif okullarında yetişen aydınlık zihinlerle daha da sağlamlaştırıldığını dile getiren Yılmaz, şunları kaydetti:
"Azerbaycan'ın evladı bizim evladımız, istikbali bizim istikbalimizdir, Maarif Vakfı bu sorumluluk bilinciyle hareket etmektedir. Bu kapsamda, Türkiye Maarif Vakfı, Azerbaycan'daki çalışmalarını Gence ve Nahçıvan'da yeni kampüsler kurarak genişletmeyi de arzu etmektedir. Bizler bu noktada gönül ve zihin dünyasında kurduğumuz bu güçlü birlikteliği, iktisadi alanda atacağımız dev adımlarla ve somut üretim hedefleriyle taçlandırmak istiyoruz."
"Türkiye'nin Azerbaycan'a yatırımı 18 milyar dolara ulaşmıştır"
Azerbaycan ile geçen yıl ticaret hacminin 8 milyar dolarla en yüksek düzeyine ulaştığını bildiren Yılmaz, "Bu kapsamda, ticaret hacmimiz için koyduğumuz 15 milyar dolar hedefi, sadece potansiyelimizi gösteren orta vadeli bir hedef. Asıl hedefimiz, ortak üretim, ortak yatırım ve üçüncü ülkelerde ortak proje geliştirme kapasitesine ulaşmaktır. Bu hedefe yürürken, iş dünyalarımızın önündeki bürokratik engelleri kaldırmak, gümrük ve lojistik süreçlerini hızlandırmak en öncelikli vazifemiz olacaktır." ifadelerini kullandı.
Yılmaz, "Türkiye’nin üçüncü ülkeler üzerinden gerçekleştirilen yatırımlar da dikkate alındığında Azerbaycan'a yatırımı 18 milyar dolara ulaşmış, Azerbaycan'ın Türkiye'deki yatırımları ise 21 milyar dolara ulaşmıştır." dedi.
2024 yılındaki 11. Dönem KEK Toplantısında imzalanan 120 eylem maddelik Eylem Planında 93 maddenin tamamladığını ve yüzde 78'lik bir başarı elde edildiğini bildiren Yılmaz, böylece KEK toplantılarıyla ticaretten yatırımlara, müteahhitlikten sanayiye, ulaştırmadan enerjiye ve eğitimden tarıma kadar her alanda yeni başarı hikayeleri yazılmasına zemin hazırlandığını söyledi.
Cevdet Yılmaz, şunları kaydetti:
"Bu kapsamda heyetlerimizin ortak çalışması ile bugün de 110 maddelik yeni Eylem Planını hep birlikte imzalayacağız. Bu yeni eylem planında, Serbest Ticaret Anlaşması imzalanması imkanlarının araştırılması, üçüncü ülkelerde yatırım/hizmet ticareti alanlarında iş birliği sağlanması, Azerbaycan'ın Yeni Bilgisayarlı Transit Sistem'e entegre edilmesine yönelik olarak bir Ortak Çalışma Grubu kurulması, ortak endüstriyel eğitim merkezlerinin kurulması, Tarım Alanında İşbirliği Anlaşmasının imzalanması, petrol ve doğalgaz projelerinde işbirliğinin geliştirilmesi, sağlıktan turizme, bankacılıktan kamu alımlarına kadar geniş bir alanda tecrübe paylaşımı programları düzenlenmesi gibi somut eylemler bulunmaktadır. Bir önceki eylem planında olduğu gibi kurumlarımızın hedeflerimize sahip çıkarak müteakip KEK toplantısına kadar sorumlu oldukları maddeleri gerçekleştirmelerinin önemini bir kez daha vurgulamak istiyorum."
Azerbaycan'ın COP29'u başarıyla gerçekleştirdiğini anımsatan Yılmaz, gelecek yıl Antalya'da düzenlenecek COP31 için Türkiye'nin bu tecrübelerden faydalanacağını belirtti.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, bu kapsamda, eylem planının iki ülkeye hayırlı olmasını diledi, Azerbaycan hükümeti ve halkına teşekkür etti.
Toplantıda, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye'nin Bakü Büyükelçisi Birol Akgün ve bazı bakan yardımcıları da yer aldı.
(AA)
