ŞEBNEM TURHAN
Merkez Bankası geçen yılın son haftalarında yaptığı döviz satışlarının ardından yeni yıla hızlı başladı. Ocak ayı boyunca rezerv güçlendiren Merkez Bankası şubatta ise 5 milyar dolara yakın döviz satışı gerçekleştirdi. Doların küresel çapta güçlenmesinin de etkisi olan satışlara rağmen yılbaşından bu yana Merkez Bankası’nın döviz alımı 12.2 milyar dolara ulaştı.
Merkez Bankası toplam rezervleri 2024 yılını 155.06 milyar dolar seviyesinden kapattı. Swap hariç net rezervler 2024 sonunda 43.7 milyar dolar, net uluslararası rezervler ise 63.6 milyar dolar seviyesindeydi. 28 Şubat ile biten hafta itibariyle toplam rezervler QNB ekonomistlerinin hesaplamalarına göre 165.4 milyar dolar olurken, swap hariç net rezervler 60.8 milyar dolar, net uluslararası rezervler ise 68.4 milyar dolar oldu.
Yılın ilk iki ayı geride kaldığında toplam rezervlerde 10.34 milyar dolar, swap hariç net rezervlerde 17.1 milyar dolar, net uluslararası rezervlerde ise 4.8 miyar dolarlık yükseliş yaşandı.
Döviz mevduatında 8.25 milyar dolar artış
Ocak ayı Merkez Bankası’nın yüklü döviz alımlarıyla geride kalırken şubatta ise döviz satışları yaşandı. Doların tüm dünyada güç kazanması ve yurtiçi yerleşiklerden görece dövize yönelik talebin artması Merkez Bankası’nı şubattaki döviz satışına yöneltti. Dolar/TL’nin yeni zirve seviyelerini gördüğü şubat ayında ise en yüklü satışlar 17- 21 Şubat haftasında gerçekleştirildi.
QNB ekonomistlerinin hesaplamalarına göre şubat ayının tamamında Merkez Bankası 5 milyar dolar seviyesinde döviz satışı yaptı. Buna karşılık yılbaşından bu yana döviz alımları 12.2 milyar doları buldu. Merkez Bankası verileri yurtiçi yerleşiklerin döviz mevduatının yılın ilk iki ayında parite etkisinden arındırılmış olarak 8.25 milyar dolar artış gösterdi.
Şubatın ilk üç haftasında yurtiçi yerleşiklerin döviz mevduatı artışı parite etkisinden arındırılmış olarak 7 milyar doları aştı. 28 Şubat ile biten haftadaki döviz mevduatı değişimi ise yarın açıklanacak olan haftalık para ve banka istatistiklerinde yer alacak. Geride kalan iki ayda sadece 31 Ocak haftasında yurtiçi yerleşiklerin döviz mevduatı parite etkisinden arındırılmış olarak geriledi, diğer tüm haftalarda döviz mevduatında artış yaşandı.
QNB ekonomistlerinin 28 Şubat haftasına göre yaptıkları hesaplamalara göre Merkez Bankası toplam döviz rezervleri 4.6 milyar dolar azalarak 165.4 milyar dolara indi. Bu hafta içerisinde bankaların TCMB’de zorunlu karşılık ve teminat depo çerçevesinde tuttukları döviz miktarının 1 milyar dolar azalmasının, brüt rezervini olumsuz etkilediğini belirten ekonomistler bunu hariç tutan net rezervin ise 3.6 milyar dolar azalışla 68.4 milyar dolar olduğunu hesapladı.
Swap hariç net rezerv de önceki haftaya göre 4.9 milyar dolar azalışla 60.8 milyar dolara indi. Net rezerv içinde değerlendirilen yurtiçi bankalarla yapılan swap hacminin 28 Şubat haftasında 1.3 milyar dolar artması, net rezervi olumlu etkiledi. Altın fiyatlarının gerilemesinin ise net rezervde 1.3 milyar dolarlık azalışa yol açtığı hesaplandı.
Kamunun döviz mevduatı da incelenen hafta içerisinde 0.1 milyar dolar düştü. QNB ekonomistleri sonuç olarak, bu saydıkları işlemlerin net rezervin geçen hafta 0.1 milyar dolar gerilemesine neden olduğunu belirterek “Net rezervdeki değişimi dikkate aldığımızda, bunun dışında kalan işlemlerle toplamda 3.5 milyar dolar döviz satışı gerçekleştiğini hesaplıyoruz. Bu satışa rağmen, sene başından beri TCMB’nin net döviz alış tutarı 12.2 milyar dolar düzeyindedir” dedi.
