İSTANBUL/EKONOMİ
Ödemeler dengesi yılın ilk ayında beklentilerin üzerinde açık verdi. Merkez Bankası verilerine göre ocakta cari açık 3.2 milyar dolar olan beklentileri aştı ve 3.8 milyar dolar gerçekleşti. 12 aylık yıllıkalndırılmış cari işlemler açığı da Aralık 2024’teki 10 milyar dolardan ocakta 11.5 milyar dolara yükseldi. Şubatta piyasa beklentisi 4.3 milyar dolar seviyesinde bulunuyor böylece yıllıklandırılmış cari açığın da 12 milyar doları aşması öngörülüyor. Uzmanlar, ticaret savaşları nedeniyle bu yıl cari açık üzerindeki belirsizliğin arttığına dikkat çekti. Beklentiler 2025 sonunda cari açığın 20-28 milyar dolar arasında değişiyor.
Altın ve enerji hariç cari fazla 2.4 milyar dolar
Merkez Bankası verilerine göre cari açıktaki kötüleşmede dış ticaret açığının geçen yılın aynı ayına göre fazla çıkması etkili oldu. Geçen yıl ocakta 4.4 milyar dolar olan dış ticaret açığı bu yıl ocakta 5.6 milyar dolara çıktı. Hizmetler dengesi kaynaklı net girişler 3,1 milyar dolar fazla verirken taşımacılıkta 1.4 milyar dolar, turizmde 2.4 milyar dolar fazla gerçekleşti. Ocakta altın hariç cari işlemler hesabı 2.7 milyar dolar açık, enerji hariç cari denge 1.3 milyar dolar fazla verdi. Geçen yıl ocakta enerji hariç cari denge 2.9 milyar dolar fazla vermişti. Altın ve enerji hariç cari denge bu yıl 2.4 milyar dolar fazla verdi, geçen yıl fazla 3.8 milyar dolar seviyesindeydi.
1.6 milyar dolarlık devlet tahviline net giriş
Finansman tarafında ocakta doğrudan yatırımlar kanalından 504 milyon dolar net giriş yaşandı. Portföy yatırımlarında ise 2.2 milyar dolarlık net giriş dikkat çekti. Yabancı pisse senedi piyasasında sadece 12 milyon dolar net giriş yaparken tahvil piyasasında 1.6 milyar dolarlık net alım gerçekleştirdi. Bu arada ocakta yurtdışına tahvil ihraçlarıyla ilgili yabancı yatırımcı 211 milyon dolar devlet tahvili, 336 milyon dolar banka tahvili satışı, özel sektör ihraçlarında ise 880 milyon dolar alım yaptı. Diğer yatırımlar kaleminde ise yurtdışı bankaların yurt içindeki mevduatları 2.3 milyar dolar arttı. Yurtdışından sağlanan kredilerde bankalar 9.7 milyar dolar, diğer sektörler 954 milyon dolar, hükümet ise 147 milyon dolar net kredi kullandı. Böylece ocakta finans hesabından 11.8 milyar dolar giriş kaydedilmiş oldu. Net hata noksan kaleminde 1.6 milyar dolar sermaye çıkışı olurken Merkez Bankası rezervleri ise ocakta 6.4 milyar dolar güçlü artış gerçekleştirdi. Piyasa uzmanları 2025 yılının küresel piyasalarda tarifelerin etkisi ve ticaret sistemi üzerindeki belirsizliklerin arttığına dikkat çekerken petrol fiyatlarındaki düşüşün ise ödemeler dengesi üzerinde olumlu etkisi olacağını kaydetti. Avrupa’daki zayıf talebin de dikkat alınması durumunda 2025 yılında cari dengenin 20-28 milyar dolar seviyesinde açık vermesini bekleyen uzmanlar şubatta ise 4 milyar doların üzerinde cari açık verilmesini öngörüyor.
Milli gelire oranı yüzde 2’nin altında olacak
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ödemeler dengesi verisi sonrası sosyal medya hesabından bir açıklama yaptı. Şimşek, cari açığın yıl genelinde sürdürülebilir seviyede kalmasını beklediklerini belirterek, sürdürülebilir cari denge ve uzun vadeli kaynakla dış finansman ihtiyacını azaltmaya ve finansmanın kalitesini iyileştirmeye devam edeceklerini bildirdi. Yıllık cari açığın ocakta 11.5 milyar dolar olduğunu aktaran Şimşek, “Önümüzdeki dönemde artmasını öngördüğümüz cari açığın yıl genelinde Orta Vadeli Program (OVP) tahmini olan 28.6 milyar dolar ve milli gelire oranla yüzde 2’nin altında, sürdürülebilir seviyede kalmasını bekliyoruz” ifadesini kullandı.
Şimşek, brüt dış finansman ihtiyacının milli gelire oranının cari açıktaki düşüşün de katkısıyla son 2 yılda 5.4 puan iyileştiğine, yüzde 18,6 ile uzun dönem ortalamasının altına gerilediğine dikkati çekerek, şunları kaydetti: “Böylece dış dengeye ilişkin kırılganlıkları önemli ölçüde bertaraf ederek ekonomimizi daha dirençli ve güçlü hale getirdik. Sürdürülebilir cari denge ve uzun vadeli kaynak ile dış finansman ihtiyacını azaltmaya ve finansmanın kalitesini iyileştirmeye devam edeceğiz.”
