Şans Sohbetleri'nde bu hafta ekonomist Ali Ağaoğlu ve gazeteci Hakan Güldağ, TCMB'nin enflasyon raporu üzerinden carry trade ve döviz kurlarını tartıştı.
Güldağ: Merkez Bankası'nın 'tahmin' ve 'ara hedef' ayrımı olumlu karşılandı. Dikkatimi ise, Başkan Yardımcısı Cevdet Akçay'ın "düşük bir miktarda TL değerlenmesi ya da pek kayda geçmeyecek oranda bir TL değersizleşmesi görebilirsiniz" sözleri çekti. Bunu 'kur üzerindeki baskı hafifletilecek' diye okudum.
Ağaoğlu: Ana politikada değişiklik işareti yok. Pozitif reel faiz verdiğimiz sürece TL’ye iltifat devam eder. Başkan Yardımcısı Hatice Karahan’ın söylediği gibi döviz rezervleri güçlendirmeye devam edilecek. Merkez, piyasadan 600 milyar lira para çekiyor. Bu şu demek: Döviz alıyorum, TL veriyorum. Verdiğim TL piyasada sorun yaratmasın diye tekrar çekiyorum. TL’yi sterilize ediyorum. Şu anda Merkez Bankası döviz alıcısı. Kurda büyük ve sert hareket beklemeyin.
Güldağ: O yönde işaret yok tamam ama anladığım dövizin ipi yavaş yavaş bırakılacak. Kurda hassas ayarı TL'den dövize yönelim olup olmaması belirleyecek. Rezervlere bakınca Merkez'in kontrol edecek gücü var. Gelgelelim, dışarıdan para çekemiyoruz. Gelen para zaten bizden daha önce çıkıp dışarıya park eden para. Yabancı şu sıra pek nazlı. 'Şimdi dövizi tutuyorsunuz ama sonra birden bırakırsanız, benim yatırım heba olur' diye uzak duruyor. Belki de 'hele bir kurlar yükselsin de bakalım' diyor. Gelip giden hep carry-trade'ci. Devlet tahvili faizlerinin gerilemesi olumlu ama son dönemde, uluslararası yatırım bankalarından 'TL değer kaybediyor' uyarıları da geliyor.
Ağaoğlu: Rezervde 19 Mart’taki kayıpların önemli bir kısmı teknik olarak telafi edildi. İhracatçılardan alınan zorunlu döviz dönüşlerinden ve reeskont kredilerinin ödemelerinden. Yabancıdan gelen para çok düşük. Yılbaşından bu yana gelen yaklaşık 18-20 milyar dolar vardı, 13-14 milyarı geri çıktı. Türkiye’de kalan yabancı para 3-4 milyar doları geçmiyor. Altını çizerek söylüyorum: "Yabancı Türkiye’yi sömürüyor" gibi söylemler hamasi. Gerçekte carry trade yapanların yüzde 85-90'ı Türkler ve kazancın aslan payı da Türklerde. Carry trade dediğimiz şey; düşük faizli para biriminden borçlanıp yüksek faizli para birimine paranızı yatırıp reel faiz kazanmanızdır. Yabancıya değil, bizimkilere veriyoruz bu parayı. Türk şirketlerinin döviz kredisine geçmesi de teknik olarak carry trade'dir. Zaten Türkiye'ye ciddi bir yabancı ilgisi yok. Yabancıların swap, hisse, tahvil yatırımı oldukça sınırlı. Carry trade'in hasını biz yapıyoruz.
Altın ve gümüşte düzeltme dönemi...
Güldağ: Bugünkü kaygan jeopolitik ortamda altınla ilgili beklentin ne?
Ağaoğlu: Altın, gümüş ve euro/ dolar paritesi önemli sayılacak bir düzeltme dönemine girdi. Trump- Putin görüşmesinin devamındaki gelişmeler etkili olacak. Eğer ateşkes sağlanırsa, altın ve gümüş tarafında bir miktar düzeltme olur. Fed'in faizi hemen indirmeyeceği beklentisiyle bu düzeltme 3275 dolar seviyesinin altına sarkabilir. Gümüşte 36,75-37,25 bandında bir düzeltme içindeyiz. İşler sarpa sararsa, yeni bir rekor altın fiyatı mümkün. Kısa vadede faiz indirimleri ve jeopolitik gelişmeler altın için belirleyici olacak.
TCMB petrol tahminini niye yükseltti?
Güldağ: Merkez Bankası son enflasyon raporunda petrol fiyatlarına ilişkin tahminini yukarıya çekti. Beklentiler ise ters yönde...
Ağaoğlu: İran-İsrail gerilimindeki 12 günlük çatışmadan dolayı 77 dolara çıktığı seviyeler baz alınmış olabilir. Bu yıl için petrol fiyatını 65,8 dolardan 69,8 dolara, 2026 yılı için de 60,6 dolardan 64,4 dolara yükseltmişler. 70 dolar varil başına petrol fiyatı bana yüksek geliyor. Jeopolitik gerilimlere rağmen, çok uç bir gelişme olmazsa, petrol fiyatlarının aşağı gitmeye devam edeceğini düşünüyorum. Hatta önümüzdeki yıl 55 dolara kadar düşeceğini tahmin ediyorum. Merkez Bankası'nın tahminini yükseltmesi bankanın stratejik bir tercihi de olabilir.
Güldağ: Sen işini kış tut da, yaz çıkarsa bahtına misali mi?
Ağaoğlu: Belki petrol fiyatlarını yukarıda tutup kendine bir 'yastık' hazırlamak ve sonra da "gerek kalmadı" diyerek bunu pozitif yönde kullanmak istiyor olabilir.
