Şebnem TURHAN
TL varlıklara yabancı ilgisi Mayıs 2023 seçimlerinden sonra değişen ekonomi yönetimi ve Merkez Bankası ile birlikte hızlandı. Geçen yılın ikinci yarısında yabancı yatırımcılar hisse senedi ve tahvillerde uzun yılların ardından ilk kez net alıcı pozisyonundaydı. Üst üste gelen uluslararası bankaların raporlarıyla yabancı yatırımcıların hisse senedi piyasasında bankacılık hisseleri başta olmak üzere alıma geçtiğine şahit olduk. Ancak yeni yılla birlikte bu tablo değişmişe benziyor. Yabancı yatırımcılar 2024 yılına holding, sanayi ve hikayesi olan hisselere ağırlık vermeye başladı.
313 hissede pozisyon arttı
Geçen yıl 29 Aralık 2023 gün sonundan 8 Şubat 2024 kapanışa kadar Borsa İstanbul’da işlem gören şirket hisselerinde yabancı payı değişimleri inceledik. İş Yatırım’ın yaptığı hesaplamalarla gerçekleştirdiğimiz inceleme sonucunda BİST TÜM endeksinde bulunan 514 hissenin 313’ünde yabancı yatırımcıların bir şekilde payını arttırdığı ortaya çıktı. BİSTTÜM endeksi bu dönemde TL bazında yüzde 28’in üzerinde getiri sağladı.
BİST TÜM endeksi hisseleri arasında yabancı yatırımcının payını en çok arttırdığı şirket ise Altınyunus Çeşme oldu. 29 Aralık’ta halka açık payları arasında yüzde 6,73 olan yabancı pozisyonu 8 Şubat itibariyle yüzde 19,38’e yükseldi. İkincilik ise Türk Telekom’da. Türk Telekom’da 29 Aralık’ta yüzde 16,46 olan halka açık paylar arasında yabancı oranı 8 Şubat7ta yüzde 26,22’ye çıktı. Dofer Yapı Malzemelerinde de yüzde 1,43 olan yabancı payı yüzde 10,9’a ulaşırken, Akfen Yenilenebilir Enerji’de yüzde 20,69 olan oran yüzde 28,99’a yükseldi.
BİST TÜM endeksi şirketleri arasında yabancı yatırımcının pozisyonunu en çok azalttığı hisse ise VBT Yazılım oldu. 29 Aralık’ta halka açık payları arasında yabancının yüzde 21,01 olan oranı 8 Şubat itibariyle yüzde 1,51’e kadar geriledi. Alfa Solar Enerji hisselerinde de yüzde 16,85’ten 8 Şubat’ta yüzde 8,52’ye düşüş söz konusu. DOCO paylarında ise yüzde 43,38’den yabancı oranı yüzde 36,34’e inerken, İnvestco Holding’te yüzde 14,47 olan yabancı oranı yüzde 7,76’ya geriledi.
43 şirket hissesinde net alıcı
BİST 100 endeksine gelindiğinde ise 43 şirket hissesinde payını arttıran yabancı yatırımcı 57’sinde ise azalttı. BİST100 şirketleri arasında yabancı oranının en çok arttığı hisse BİST TÜM endeksi şirketleri arasında ikinciliği alan Türk Telekom’da. Onu yine Akfen Yenilenebilir Enerji izlerken, BİST100’de en çok payı artan üçüncü şirket ise Mia Teknoloji oldu. Yüzde 7,3 olan yabancı oranı yüzde 10,47’ye çıktı. Mavi Giyim’de de yüzde 42,24 olan pay yüzde 45,35’e yükselirken, Koç Holding’te yüzde 62,54 olan yabancı oranı yüzde 65,26’ya ulaştı. Albaraka Türk’te yüzde 17,52 olan pay yüzde 10,91’e, Yapı Kredi’de yüzde 37,76’dan yüzde 39,99’a çıktı.
BİST100 hisseleri arasında yabancının payını en çok azalttığı hisse ise Alfa Solar olurken onu Borusan izledi. Borusan’da 29 Aralık’ta yüzde 13,33 olan yabancı payı yüzde 9,06’ya indi. Penta Teknoloji hisselerinde de yüzde 19,24’ten yüzde 15,3’e, Akçansa’da yüzde 19,23’ten yüzde 15,81’e geriledi.
Banka dışı hisselerde daha fazla
Yabancı yatırımcılar 29 Aralık 2023’ten 8 Şubat kapanışa kadar BİST50 şirketlerinin 17’sinde pozisyonunu artırırken 33 şirket hissesinde ise azalttı. Pozisyonu artan şirketlerin sadece 2’si banka hissesi oldu. BİST50 arasında yine Türk Telekom ve Koç Holding liderlikte. Onu Yapı Kredi takip ediyor. Pegasus ise BİST50 hisseleri arasında aynı dönemde yabancı payının en çok yükseldiği şirketler arasında dördüncü sırada yer aldı. Yüzde 24,01 olan yabancı payı yüzde 25,61’e çıktı. Enerjisa’da yüzde 26,48 olan pay yüzde 27,77’ye yükselirken, Doğuş Otomotiv’de yüzde 26,55’ten yüzde 27,49’a yükseliş var. BİST50 arasında BİST100’den farklı olarak yabancının en çok payını azalttığı hisseler arasında yüzde 8,52’den yüzde 5,81’e indirilen Vestel, yüzde 33,54’ten yüzde 31,01’e düşen oran ile Türk Traktör ve yüzde 8,67’den yüzde 6,62’ye gerileyen oranla Gübre Fabrikaları yer alıyor.
BİST30’da 8 hissede oranı yükseldi
BİST30 endeksine gelindiğinde ise yabancının 8 şirket hissesinde payını arttırdığı 22’sinde ise azalttığı görülüyor. BİST30 hisseleri arasında yabancı payı artışında lider Koç Holding olurken Emlak GYO, Ford Otosan, Aselsan ve BİM artışla dikkat çeken diğer şirketler oldu. Emlak GYO’da yüzde 19,67’den yüzde 20,59’a, Ford Otosan’da yüzde 40,07’den yüzde 40,79’a, Aselsan’da ise yüzde 31,29’dan yüzde 31,89’a yükseldi.
En fazla yabancı pozisyonu azalanlar arasında BİST30 hisselerinde birinci Gübre Fabrikaları olurken onu yüzde 41,74’ten yüzde 39,72’ye düşüşle Tofaş, yüzde 7,84’ten yüzde 5,85’e gerilemeyle Astor Enerji, yüzde 12,19’dan yüzde 10,38’e düşüşle SASA izledi.
Yılbaşından bu yana 198.74 milyon dolarlık net giriş
Merkez Bankası haftalık menkul kıymet verilerine göre 2 Şubat ile biten hafta itibariyle yabancı yatırımcının yılbaşından bu yana hisse senedine net girişi 198.74 milyon dolar oldu. 2 Şubat haftasında ise yabancı yatırımcı 132.8 milyon dolar hisse senedi alımı, 14.5 milyon dolar Devlet İç Borçlanma Senedi ve 0.4 milyon dolar şirket borçlanma senetleri satışı gerçekleştirdi. BİST100 Endeksi 26 Ocak-2 Şubat 2024 tarihleri arasında yüzde 3,83 değer kazandı. 2 yıllık gösterge tahvil faizinde ise 8 baz puan düşüş yaşandı. Yılbaşından beri yurt dışı yerleşikler toplam 198.74 milyon dolarlık hisse senedi, 273 milyon dolarlık DİBS ve 38.5 milyon dolar ŞBS alımı yaptı. Yabancı yatırımcılar böylelikle 2024 yılında toplam 510.2 milyon dolarlık menkul kıymet alımı gerçekleştirmiş oldu. Son 1 yıllık süre zarfında yurt dışı yerleşikler 2 milyar 91,9 milyon dolarlık hisse senedi, 2 milyar 210 milyon dolarlık DİBS ve 46.2 milyon dolar ŞBS alımı gerçekleştirirken menkul kıymet piyasasına 4 milyar 348,1 milyon dolar yabancı
girişi oldu.
