Ulusal Hububat Konseyi (UHK) 2022-2023 dönemine ait buğday değerleme raporunu açıkladı. UHK’nın raporuna göre bu yıl tahmini buğday rekoltesi 20 milyon ton olarak gerçekleşecek. 1 Ekim 2022-31 Mart 2023 tarihleri arasındaki ekim dönemine ait tespit değerlendirme, tahmin ve önerilerin yer aldığı UHK raporunda, bu dönemde yağış miktarının uzun yıllar ortalamasının yüzde 23 altında gerçekleştiği vurgulanırken 2022-2023 üretim yılında 7,3 milyon hektar alanda buğday ekildiği öngörüldü. Ülke genelinde bölgelere göre değişkenlik göstermekle birlikte, buğday rekoltesi üzerine nisan ve mayıs ayındaki yağışların belirleyici olacağı belirtilen raporda, 6 Şubat tarihli depremlerin de rekolteyi olumsuz etkileyeceğine dikkat çekildi.
Depremle sarsılan 11 ilde kırsal alanların da fazlaca zarar gördüğü ve bakım işlerinin aksadığı kaydedilen raporda “Ancak her koşulda üretime devam iradesi gösteren bölge çiftçisinin gayretleri sonucu bu riskin minimize edildiğinin gözlemlendiği” ifade edildi.
Buğday ekim alanında artış var
Buğday ekim alanının UHK 2022 raporlarında 7,1 milyon hektar, TÜİK raporunda ise 6,6 milyon hektar olarak tahmin edildiği vurgulanan raporda, iki tahminin normalize edilerek yapılan değerlendirmeye göre 2022-2023 üretim yılında 7,3 milyon hektar alanda buğday ekiminin öngörüldüğü ifade edildi. Ekim alanındaki artışın iklim kaynaklı kayıpları telafi edeceği böylece buğday rekoltesinin geçen seneki üretim düzeyi olan 20 milyon ton civarında olabileceği kaydedildi.
TMO bu yıl da devreye girmeli
Bu üretim yılında da Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) hasat öncesi dünya fiyatları ile uyumlu, ancak girdi maliyetlerindeki artışı dikkate alan gerçekçi bir müdahale alım fiyatı belirlemesi önerilen UHK’nın raporunda, fark ödemesi uygulamasına devam edilmesini ve tarımsal desteklerin sürdürülebilirlik dikkate alarak güncellenmesi istendi. Geçen yıl girdi maliyetlerindeki artışı dikkate alınarak verilen fiyat ve artırılan tarımsal destekler üretici memnuniyetine yansımış ve kışlık ve yazlık buğday ekimlerinde artış olarak kendini gösterdiği ifade edilen UHK raporunda üretimde sürdürülebilirlik, üreticinin korunmasına bağlı olduğundan, ‘sıfır gümrük vergisi uygulamasının gözden geçilmesini önerildi.
“Fiyatlarda ciddi bir yükseliş olmaz”
Hububat ithalatına getirilen yüzde 130’luk gümrük vergisinin çiftçiyi korumaya yönelik bir adım olduğunu kaydeden Uluslararası Un Sanayicileri Ve Hububatçılar Birliği (IAOM) Avrasya Başkanı Dr. Eren Günhan Ulusoy, fi yatlarda Tahıl Koridoru’nun kapanmasıyla ciddi bir yükseliş olmayacağını söyledi. Çiftçiyi korumak için yüzde 130’luk verginin güçlü bir mesaj verdiğini ifade eden Ulusoy, dünyadaki fi yat gevşemelerinden ötürü çiftçiyi korumaya yönelik bir karar olduğunu vurguladı. Vergilerde normale geri dönmüş olduklarını, daha önce yüzde 130, yüzde 70 ve yüzde 80 olmak üzere üç farklı fi yat kullanıldığını aktaran Ulusoy, “Bu karar ile fi yatlarda Tahıl Koridoru’nun kapanmasıyla ciddi bir yükseliş olmaz. Türkiye geçtiğimiz iki sene kuraktı ama mart ayında güzel yağışlar aldı ve nisan ayında da devam ediyor. Dolayısıyla Türkiye’nin verim beklentileri de yükseldi. TÜİK açıklamadı ama Ulusal Hububat Konseyi 20 milyon ton olarak açıkladı. Mayısta yağışlar devam ederse bu rakamlar aşılır. Tahıl koridoru kapanıyor ama çiftçi iyi bir rekolte bekliyor. TMO stoklarını güçlendirmişti. İthalattan dolayı çiftçinin zarar görmemesi için vergi yükseltildi. Türkiye kendi içinde 20 milyon tonu geçecek bir üretimle kendi dengesinin yüzde 80-85 sağlar. Bunun dışında ithalat un, bisküvi, makarna ihracatı için yapacağı ithalatlar olacaktır. Bir önceki seneye oranla üretim tüketim daha dengeli olacak” dedi.
Hububatta gümrük vergisi tekrar %130
İthalat Rejimi Kararı’nda değişiklik yapıldı. Değişiklikle birlikte daha önce alınan kararlarla 30 Nisan’a kadar gümrük vergisi sıfırlanan hububatta gümrük vergisi yüzde 130 a çıkarıldı. Başka bir ifade ile İthalat Rejimi kararında yer alan normal vergi oranına dönülmüş oldu. Yüzde 130 gümrük vergisi 1 Mayıs 2023’ten itibaren geçerli olacak. Türkiye’de hububat hasadı Mayıs ayından itibaren başlıyor. Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre, 1001 Gümrük Tarife Pozisyonlu buğday, 1002 GTP’li çavdar, 1003 GTP’li arpa, 1004 GTP’li yulaf, 1005 GTP’li mısır ve 1007 GTP’li koca darının gümrük vergisi, Bosna Hersek dışındaki ülkelerden yapılan ithalatta yüzde 130 olarak uygulanacak.
