İBRAHİM EKİNCİ
Strateji Bütçe Başkanlığı’nın (2009 = 100 / zincirlenmiş hacim) verilerine göre, Türkiye’de kamu ve özel sektör kaynakları ağırlıkla ulaştırma ve konut sektörüne gitti. Bu tablo halen de devam ediyor.
Özel sektörde, 2000 - 2024 (beklenti) yılları arasında, tarım yatırımlarının payı yüzde 3’ten yüzde 1’e geriledi. İmalat yatırımlarının payı kıpırdamadı. 2000 yılındaki yüzde 24 payı değişmedi. Ulaştırma yatırımlarının payı yüzde 29’dan 33’e yükseldi. Konut yatırımlarının payı yüzde 27’den 30’a çıktı. Böylece özel sektör yatırımlarında ulaştırma + konutun payı yüzde 63 ile toplamın 3’te 2’si düzeyine yaklaştı.
Kamu aslan payını ulaştırmaya yatırdı
Özel sektörde eğitim yatırımlarının payı yüzde 2 olarak kaldı. Sağlık yatırımları bazı ara yıllarda artmakla birlikte yüzde 3’te kaldı. Sadece madencilik sektörünün yatırım payı yüzde 1’den 2’ye çıktı. Turizm ve enerjinin toplamdaki payında da azalma gerçekleşti. Kamu kesiminde tarım yatırımlarının payı kıpırdamadı. 2000 yılında yüzde 10’du, 2024 beklentisi de yüzde 10.
Kamuda oransal olarak en yüksek artış madencilik sektöründe gerçekleşti. Bu sektörün toplam yatırımlardaki payı 2000 yılında yüzde 1’di. 2024 itibariyle yüzde 5’e yükselmesi bekleniyor. Kamuda da yatırımlar ulaştırma ağırlıklı gitti. 2000 yılında bu sektörün toplam yatırımlardaki payı yüzde 36’ydı. 2024 itibariyle yüzde 37’ye ulaşması bekleniyor. Eğitim yatırımlarının payı 2000 – 2024 yılları karşılaştırmasında değişmedi, yüzde 12 olarak kaldı. Sağlık yatırımlarının payı yüzde 5’ten yüzde 7’ye çıktı. 2000 – 2024 (tahmini) döneminde ulaştırma yatırımlarının payı kamu + özel toplamda yüzde 30’dan 33’e, konut yatırımlarının payı yüzde 21’den 27’ye çıktı.
Bu iki sektörün toplamdaki payı 2000 yılında yüzde 51’di. 2024 sonu itibariyle yüzde 60’a çıkması bekleniyor.
Tablo, Türkiye’nin ağırlıkla AK Parti dönemi tercihi olarak inşaatla büyüme tercihini yansıtıyor.
