İMAM GÜNEŞ/İSTANBUL
ABD’nin 47’nci başkanı seçilen Donald Trump’ın, seçilmesinin ardından İhracat dünyasının temsilcileri görüş ve beklentilerini EKONOMİ ile paylaştılar. İhracat camiası Trump’ın seçim yarışını önde tamamlamasının Türkiye’nin dış ticaretinde olumlu yansıyacağı görüşünü dile getiriyor. Türk ihracatçıları, ilk başkanlık döneminde Türkiye ile ABD arasında 100 milyar dolarlık ticaret hacmi stratejisinin gelişmesinde etkili olan Trump’ın yeni dönemde de bu stratejiye devam edeceğini ve daha da geliştireceğini öngörüyor. Öte yandan, ilk döneminde Türk çelik sektörüne uyguladığı antidamping vergileri ile Türk ihracatçılarını zor durumda bırakan Trump’ın bu kez sevindirici bir gelişmeye imza atması da muhtemel. Söylemlerinde başta Meksika olmak üzere Kanada, Güney Kore, Brezilya gibi ülkelere de yüksek vergiler getireceğini dile getiren Trump’ın bu politikasını hayata geçirmesi Türk ihracatçıları için bir fırsat oluşturacak. Fiyat rekabetçiliğinde rakiplerinin önünde olan Türk ihracatçıları, vergilerle kaybettiği kazanımları, başka ülkelere getirilen vergilerle telafi etme şansı bulabilecek.
ABD, en fazla ihracat yaptığımız ikinci ülke
Dünyanın en büyük ithalatçısı ABD, 2023'te ithalatını 3,4 trilyon dolardan 3,2 trilyon doların altına indirdi. ABD, Türkiye’den yaptığı ithalatı da 4 milyar dolar azalttı. Türkiye 16,5 milyar dolarla ABD’nin en fazla ithalat yaptığı 28’inci ülke. Türkiye ABD'nin elektrik-elektronik ürünlerinde 35’inci, savunma sanayii ve makine ürünlerinde 25’inci, otomotiv endüstrisinde 20’nci, kimyevi ürünlerde 35’inci ve ilaç ürünlerinde 49’uncu tedarikçisi konumunda yer alıyor. Türkiye’nin ihracatında ise ABD ikinci sırada yer alıyor. Türkiye’nin en fazla ihraç ettiği ürünler kıymetli taş ve metaller, savunma sanayii ve makine ürünleri, elektrik-elektronik, otomotiv, halı, demir çelik olarak öne çıkıyor.
Türkiye İhracatçılar Meclisi Başkanı Mustafa Gültepe: 100 milyar dolara giden yolun kısalacağını ümit ediyoruz
Aramızda mesafe uzak olmasına rağmen ABD, Türkiye’nin en önemli ticari ortaklarından biri konumunda bulunuyor. 2023’te yaklaşık 15 milyar dolar ihracat gerçekleştirdiğimiz ABD ile dış ticaret hacmimiz 31 milyar dolar düzeyine ulaşmıştı. Bu yılın 10 aylık dönemindeki ihracatımız ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9,2 artışla 13,4 milyar dolara çıktı. Küresel talebin yavaşladığı bir dönemde ABD’ye ihracatta yakaladığımız artışı önemli görmekle birlikte yeterli bulmuyoruz. Ülkelerimiz arasında 100 milyar dolarlık ticaret hacmini yakalayabilmemiz için ABD’ye ihracatımızı her yıl çift haneli oranlarda büyütebilmeliyiz. Biz Donald Trump’ın başkanlığıyla birlikte ülkelerimiz arasında siyasi ve ticari ilişkilerin yeni bir ivme kazanacağını ve 100 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefine giden yolun kısalacağını ümit ediyoruz. TİM olarak biz de yeni dönemde ABD ile ticari ilişkileri geliştirmek için her türlü çabayı göstermeye devam edeceğiz.
Çelik İhracatçıları Birliği Başkanı Adnan Aslan: Vergilerle kaybedilen kazanımlar geri gelebilir
Türkiye’ye yüzde 25 vergiyi Trump koymuştu. Aynı zamanda şirket bazında da yüzde 3 ila 10 arasında değişen anti damping vergilerini de ödemeye devam ediyoruz. Trump’ın yeniden seçilmesi bu kez bir avantaj sağlayabilir. Trump, özellikle Meksika başta olmak üzere Kanada, Güney Kore ve Brezilya gibi ülkelere vergi getireceğini açıklamıştı. Mevcutta özel anlaşmalar nedeniyle vergi yoktu. Şimdi bizim gibi ABD’nin doğu yakasına ürün satan Meksika da vergilendirilecek. Bu da bize fiyat rekabetçiliği açısından avantaj getirir. Mesela, Güney Kore de batı yakasına ürün satıyor, bu pazar da bizim için avantajlı olabilir. 2025’te rakiplerimize vergilendirmeler gelirse fiyat rekabeti avantajımızla bizim için ihracatta pozitif bir süreç başlar.
İDDMİD Başkanı Çetin Tecdelioğlu: Savaşları sonlandırabilirse ticaret de hareketlenir
Trump yeni dönemine bilinmezlerle başlayacak. Söylemlerini fiiliyata geçirirse Türkiye için bir fırsat olabilir. Öncelikle savaşların sonlandırılması tüm insanlık adına çok önemli. Eğer savaşları söylediği gibi sonlandırırsa bu durum ticaretin yeniden hareketlenmesini sağlayacaktır. Alüminyumdaki vergi konusunda yakın zamanda pozitif bir gelişme bekliyoruz. Trump döneminde başlayan karşılıklı 100 milyar dolarlık ticaret hacmi stratejisinin iki ülkenin girişimleriyle geliştirileceğini düşünüyoruz.
Lojistik Danışmanı Oruç Kaya: Trump’ın vaatleri tedarik zincirini nasıl etkileyebilir?
Demokrat aday Kamala Harris, seçilseydi, “Çin’i zora sokmak için Çin yerine dost ülkelerden ithalat yapılabilir” politikasını devam ettirecekti. Trump, “Çin veya dost ülke umurumda değil sadece Amerika’da üretim” için çalışacaktır. Çin’den ithalata yüzde 60, diğer ülkelere ise yüzde 20’ye varan vergilere ilaveten yabancı yatırımcıyı cezbedecek vergi indirimi ve fabrika için ucuz arazi gibi teşvikler ile “ABD’de üretelim” vaadini gerçekleştirmeye çalışacaktır. Trump, bu politikası ile tedarik zincirini ve doğal olarak bu zincirdeki “mal hareketini” de etkileyebilir. Öte yandan bu politika, ABD’li üreticiler ve satıcılar için 1-2 yıl stok artışına ve depolama alanı ihtiyacına sebep olabilir. Öte yandan Çin, ABD kaybını telafi için AB’ye daha fazla odaklanabilir. Bu da AB ile Gümrük Birliği Anlaşması olan Türkiye için fırsat olabilir çünkü daha fazla Çinli üretici, Türkiye’ye yatırım yapmak isteyebilir. Donald Trump, yenilebilir enerji yerine daha fazla fosil yakıt üretim için uğraşacaktır. Bu politika, fosil yakıt ithalatını etkileyebilir. Bu arada Trump’ın 2021 yılında ABD’nin yeniden taraf olduğu Paris Anlaşması’ndan bil kez daha çekilmesini bekleyebiliriz.
■ Trump'ın vergileri bu kez Türkiye'nin işine yarayabilir
Türk çelik sektörü ABD’nin ithalatında miktar bazında 17’nci, değer bazında ise 19’uncu sırada yer alıyor. ABD’nin en fazla alım yaptığı 5 ülke ise Kanada, Brezilya Meksika, Güney Kore ve Çin şeklinde sıralanıyor. ABD, bu ülkelere ek vergiler getirdiği takdirde Türk ihracatçısının ABD pazarındaki konumunda yukarı yönlü ivmelenme beklentisi oluştu.
