ŞEBNEM TURHAN
ABD ve İsrail’in İran’a saldırısı ve sonrasında artan gerilim Türkiye piyasalarını haftanın ilk işlem gününde salladı. Merkez Bankası, Sermaye Piyasası Kurulu ve Borsa İstanbul açılış öncesi önlemler alarak hasarı önlemeye çalışırken işlem saatlerinde de hem döviz hem de hisse piyasasında kamunun eli hissedildi. BİST100 endeksi yüzde 5,32 düşüşle açtığı günü yüzde 2,71 düşüşle 13 bin 346 puandan kapattı, bankacılık endeksi yüzde 7,43 kayıpla öne çıktı. Türkiye Varlık Fonu Ziraat Yatırım üzerinden yaptığı işlemlerle hisse senedi piyasasında varlık gösterdi, Merkez Bankası piyasa uzmanlarının hesaplamalarına göre 6 milyar dolar döviz sattı ve gün içinde dolar/ TL cuma kapanış fiyatının bile altına geldi, TL devlet tahvilleri satış yese de faizler sert bir yükseliş yaşamadı.
Dolar/TL’de 43.97 seviyesi savunması
Son haftalarda gündemden düşmeyen ve küresel piyasalarda fiyatlanan ABD-İsrail İran saldırısı hafta sonu gerçek olunca önceki yıllarda geç tepki verdiği için eleştirilen tüm düzenleyici kurumlar piyasa açılmadan üst üste önlemlerini açıkladı. Önce Merkez Bankası TL varlıklarda yaşanacak satışların döviz kurunda yaratacağı baskıyı dengelemek için TL uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemlerine başlayacağını duyurdu. Bu araçla Merkez Bankası vadeli döviz alış taleplerini karşılarken spot piyasada gündelik döviz satımları da devam etti. Uzmanlar Merkez Bankası’nın güçlü rezervlerinin yüksek tutarlardaki döviz talebini karşılayabilecek güçte olduğuna dikkat çekerken hesaplamalar dün 6 milyar doları aşan bir satış gerçekleştirildiğini ortaya koydu.
Yine bankacıların iddiası döviz satışlarının kamu bankaları değil özel bankalar üzerinden yapıldığı ve gün sonu bu bankalarla hesaplaşılacağı yönünde oldu. Merkez Bankası ayrıca Borsa İstanbul vadeli işlemler piyasasında döviz sözleşmelerinde satım tarafında işlem yapmaya başladı. Tüm bu önlemlerin ışığında dolar/TL ilk işlemlerde 44 seviyesinin üzerine çıktı ancak gün içinde 43.97 seviyesi bir baraj gibi işlev gördü. Cuma günkü işlemlerde de 44 seviyesi test edilmişti dolar/TL’de. Bankalararası piyasada dolar/TL’de son işlemler 43.9580 seviyesinden gerçekleşti cumaya göre sadece yüzde 0,05 arttı.
Tahvil geri alımı, likidite senedi ihracı
Merkez Bankası’nın ikinci hamlesi ise 1 hafta vadeli repo ihalelerine ara vermek oldu. Piyasada cuma günü itibariyle 764.3 milyar lira likidite fazlası bulunuyor. Merkez Bankası bu hamlesiyle likidite fazlası olan piyasada faizleri yükseltmeye yönelik adım attı. Uzmanlar likidite fazlası eridikten sonra bankaların ihtiyaçları olması durumunda gecelik faizlerin yüzde 40’a yükselerek politika faizinin üzerine çıkabileceğini belirtti. Ayrıca dün Merkez Bankası likiditeyi çekmek için 1 aylık 20 milyar liralık likidite senedi ihracına da çıktı ayrıca bankacıların verdiği bilgiye göre Merkez Bankası dün her biri 2.5 milyar TL nominal değere sahip dört TLREF bağlantılı ve dört sabit kuponlu tahvili kapsayan sekiz tahvil geri alım ihalesi açarak toplamı 20 milyar TL destek verdi. Bazı bankacılık sektörü kaynakları Merkez Bankası’nın bu hamlesiyle 12 Mart’taki Para Politikası Kurulu toplantısında pas geçeceğinin sinyalini de verdiğini ileri sürdü.
TVF hisse senedi piyasasında
Hisse senedi piyasası için SPK ve Borsa İstanbul devredeydi. Borsa İstanbul yüksek frekanslı işlemleri yavaşlatmak için emir/işlem oranını 5:1’den 3:1’e düşündü. SPK ise dünden başlayarak açığa satış işlemlerini durdurdu. Kredili işlemlerde ise özkaynak oranında esnemeye gitti, yüzde 35’ten yüzde 20’ye çekildi. Uzmanlar bu adımların volatilite artışının daha kontrollü yönetilmesine imkan tanıdığını belirtti.
Borsa İstanbul BİST100 endeksi yüzde 5,32 düşüşle açıldı, açılışta en sert düşüşü yüzde 8,16 ile havacılık, yüzde 9,08 ile tekstil ve yüzde 8,12 ile KOBİ endeksinde oldu. Yabancının en çok tercih ettiği ve yılın başından bu yana girişiyle dikkat çeken bankacılık hisseleri sert satış yedi. Havacılık hisselerinde satış gün boyu sürerken başta Aselsan olmak üzere savunma, teknoloji ve kıymetli madenler hisseleri alıcı buldu. En yüksek işlem hacmi Aselsan’da yaşandı, BİST100 endeksinin daha fazla kayıp yaşamasını engelleyen de Aselsan hissesinin performansı oldu.
En fazla BİST100’ü düşüren hisseler ise Akbank, THY, Yapı Kredi, Kiler Holding, İş Bankası, Garanti BBVA ve Destek Faktoring olarak sıralandı. Piyasa uzmanlar Türkiye Varlık Fonu’nun özellikle kamu şirketlerinin hisselerine Ziraat Yatırım fonları ve Halk Yatırım üzerinden alım yaparak destek olduğunu vurguladı. Kapanışta bankacılık endeksi yüzde 7,43 ulaştırma endeksi yüzde 5,18 kayıp yaşadı.
Bu hafta dalgalı seyir sürecek
Gösterge devlet tahvillerinde geçen haftadan başlayan satış eğilimi dünkü gerilim ışığında da devam etti. Tahvillerde çok sert satış olmasa da iki yıl vadeli gösterge tahvil faizi yüzde 37,23’e, 5 yıl vadeli gösterge tahvil faizi yüzde 33,88’e, 10 yıl vadeli gösterge tahvil faizi ise yüzde 30,99’a yükseldi. Türkiye’nin 5 yıllık iflas risk primi CDS’leri ise 245 baz puanın üzerine çıktı.
Uzmanlar yılın başından bu yana pozitif performansıyla öne çıkan Borsa İstanbul endekslerinde yaşanan satış baskısının normal olduğunu dile getirirken alınan önlemlerin ise volatilite artışını sınırladığını kaydetti. Önemli olanın bu belirsizlik ve savaş durumunun ne kadar süreceği ile en kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın durumu olduğunu vurgulayan uzmanlar, emtia fiyatlarında kalıcı yukarı yönlü riskler olmadığı durumda bu yıl TL varlıklara giren yabancı yatırımcıdan toplu bir çıkışa neden olmasının beklenmediğini kaydetti. Ancak uzmanların ortak görüşü bu hafta oldukça dalgalı bir TL varlıklara sahne olacağımız yönünde.
Yabancılarda beklenti pas geçilmesi
Uluslararası yatırım bankaları ise hemen dün yayımladıkları raporlarla Merkez Bankası’nın 12 Mart toplantısına yönelik beklentilerinde revizyona gitti. ING Global mevcut gelişmelerin, TCMB’nin 12 Mart’taki toplantısında, kur istikrarını korumaya odaklanılarak faiz indirimlerine ara vermesine işaret ettiğini belirtirken JP Morgan martta faiz indirimi beklemediğini kaydetti. JP Morgan değerlendirmesinde 2026 sonu politika faiz tahminini yüzde 30’dan yüzde 31’e, enflasyon tahminini yüzde 24’ten yüzde 25’e yükseltti. Banka, revizyonun gerekçesi olarak artan petrol fi yatları, genişleyen cari açık ve olası sermaye çıkışlarını gösterdi. BBVA analistleri de ieopolitik gerginliklerde ciddi bir azalma olmazsa, 12 Mart’taki TCMB toplantısında faiz indirim olasılığının zayıf göründüğünü belirtti. BBVA, savaşın devamı durumunda ekonomi yönetiminin faiz artırımı yerine sıkı likidite yönetimi ve makro ihtiyati tedbirlere yönelmesini beklerken bu çerçevede, yakın gelecekteki faiz indirimi beklentilerinin değiştiği ve önceki patikaya dönüşün zaman alacağı, bu durumun da Türk varlıkları üzerinde baskı oluşturabileceğini vurguladı.
Gram altın fiyatı yüzde 2,6 yükseldi
Borsa İstanbul Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası’nda (KMKTP) standart altının kilogram fiyatı, haftanın ilk işlem gününün sonunda 7 milyon 810 bin liraya çıktı. Altın piyasasında en düşük 7 milyon 690 bin lira, en yüksek 8 milyon 40 bin lirayı gören standart altının kilogram fiyatı, günün sonunda yüzde 5,5 artışla 7 milyon 810 bin lira oldu. Standart altının kilogram fiyatı cuma günü 7 milyon 400 bin liradan tamamlamıştı. KMKTP’de altında toplam işlem hacmi 11 milyar 258 milyon 133 bin 40,20 lira, işlem miktarı ise 1466,63 kilogram oldu. Tüm metallerde toplam işlem hacmi ise 15 milyar 992 milyon 237 bin 248,29 lira olarak gerçekleşti. Gram altın fiyatı ise 7.760,79 lira ile yüzde 2,36 yükselirken serbest piyasada çeyrek altın yüzde 1,91 artışla 12 bin 381,97 lirayı gördü.
