Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Şubat Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu'nu yayımladı.
Rapora göre, tüketici fiyatları şubat ayında yüzde 2,96 arttı, yıllık enflasyon 0,88 puan yükselişle yüzde 31,53 seviyesinde gerçekleşti. Yıllık enflasyon gıda ile alkol-tütün-altın gruplarında belirgin oranda yükselirken, diğer ana gruplarda geriledi.
Bu dönemde aylık tüketici fiyat artışında gıda grubunun etkisi öne çıktı, nitekim gıda dışı tüketici fiyatlarının artışı yüzde 1,66 ile sınırlı kaldı. Şubat ayında, işlenmemiş gıda fiyatlarında büyük ölçüde sebze ile beyaz et fiyatları öne çıkarken, işlenmiş gıda grubunda özellikle süt ve süt ürünlerinin etkisi belirgin oldu.
Bu dönemde, gıda fiyatları üzerinde hava koşullarının yanı sıra ramazan ayına özgü unsurların da etkisi hissedildi. Mevsimsel etkilerden arındırıldığında hizmet enflasyonu haberleşme hizmetleri fiyatlarındaki hızlanmanın da katkısıyla bir önceki aya kıyasla yükseldi. Temel mal enflasyonundaki düşük seyrin sürdüğü ve alt gruplar geneline yayıldığı takip edildi.
Diğer taraftan, üretici fiyatları şubat ayında yüzde 2,43 artışla yüksek seyretmeye devam etti ve yıllık üretici enflasyonu 0,39 puanlık artışla yüzde 27,56 oldu.
Temel mallar ve enerji gruplarının katkıları bir önceki aya kıyasla azaldı
Rapora göre, yıllık tüketici enflasyonundaki yükselişe karşın, B endeksinin yıllık değişim oranı 0,20 puan, C endeksinin yıllık değişim oranı ise 0,34 puan düşerek sırasıyla yüzde 29,91’e ve yüzde 29,46’ya geriledi.
Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde, temel mallar ve enerji gruplarının katkıları bir önceki aya kıyasla sırasıyla 0,45 ve 0,25 puan azalırken, gıda ve alkolsüz içecekler, hizmet ve alkol-tütün-altın gruplarının katkıları sırasıyla 1,24, 0,24 ve 0,10 puan arttı.
Mevsimsellikten arındırılmış verilerle, tüketici fiyatlarının aylık artışı bir önceki aya kıyasla görece yatay seyretti.
Diğer taraftan, bu dönemde gıda hariç tüketici enflasyonu yavaşladı. Aylık artışlar, B endeksinde sınırlı bir oranda yükselirken, C endeksinde düştü. Bu ayrışmada işlenmiş gıda fiyatlarındaki kayda değer artış etkili oldu.
Fiyat artışları B endeksini oluşturan gruplardan işlenmiş gıda ve hizmet gruplarında yükselirken temel mallarda belirgin bir şekilde zayıfladı.
TCMB bünyesinde takip edilen göstergeler, şubat ayında enflasyonun ana eğiliminin yataya yakın seyrettiğine işaret etti. Göstergeler üç aylık ortalamalar bazında ise sınırlı bir artış gösterdi.
Hizmet fiyatları şubat ayında yüzde 3,19 arttı, grup yıllık enflasyonu 0,56 puan azalarak yüzde 39,67 oldu.
Yıllık enflasyon haberleşme ve diğer hizmetler gruplarında yükseldi, diğer alt gruplarda ise geriledi. Alt kalemler arasında haberleşme hizmetleri aylık yüzde 8,73’lük artış ile öne çıktı, bu gelişmede cep telefonu görüşme ücretleri etkili oldu.
Diğer hizmetler grubunda en belirgin artış yüzde 11,06 ile finansal hizmetlerde gözlendi, bunu yüzde 5,00 artışla bakım-onarım kalemi izledi.
Eğitim hizmetlerinde aylık fiyat artışı yüzde 3,97 ile bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla daha düşük gerçekleşti. Şubat ayında, kira artışı yüzde 3,46 olurken, bu grupta yıllık enflasyon 2,64 puan azalışla yüzde 53,91’e geriledi.
Lokanta-otel grubunda fiyatlar, gıdadaki olumsuz seyre karşın, yüzde 2,82 ile görece daha sınırlı bir oranda arttı. Ulaştırma hizmetleri fiyatları, hava yolu ücretlerindeki dönemsel gerilemeye bağlı olarak ılımlı seyretti.
Temel mal grubu fiyatları azaldı
Temel mal grubu fiyatları şubat ayında yüzde 1,00 azaldı, grup yıllık enflasyonu 0,88 puanlık düşüşle yüzde 16,57’ye geriledi.
Bu dönemde, dayanıklı mal (altın hariç) fiyatları yüzde 1,04 ile ılımlı bir şekilde yükseldi. Şubat ayında mobilya ile beyaz eşya fiyatlarındaki artışlar (sırasıyla yüzde 0,47 ve yüzde 0,45) önemli ölçüde yavaşladı, diğer elektrikli ve elektriksiz alet fiyatları yüzde 1,19 azaldı, otomobil fiyatları ise yüzde 2,44 yükseldi.
Bu dönemde, giyim ve ayakkabı fiyatları mevsimsel etkilerle yüzde 5,43 geriledi. Diğer temel mallar alt grubunda ise fiyatlar yataya yakın seyretti.
Enerji fiyatları şubat ayında yüzde 1,97 arttı, grup yıllık enflasyonu 2,02 puan gerileyerek yüzde 28,19 oldu. Bu dönemde uluslararası enerji fiyat gelişmelerini takiben akaryakıt (yüzde 4,52) ve tüp gaz (yüzde 5,58) fiyatlarında artışlar gözlendi. Diğer taraftan, piyasa takas fiyatlarındaki gelişmelere bağlı olarak son kaynak tedarik tarifesi (SKTT) kaynaklı elektrik fiyatındaki gerileme (yüzde -3,74) daha olumsuz bir görünümü sınırladı.
Gıda ve alkolsüz içecekler grubu fiyatları arttı
Şubat ayında gıda ve alkolsüz içecekler grubu aylık enflasyonu yüzde 6,90 ile yüksek seyrini sürdürdü, bu grupta yıllık enflasyon 4,76 puan artışla yüzde 36,45 gerçekleşti. Yıllık enflasyon işlenmemiş gıdada daha belirgin olmak üzere hem işlenmiş hem de işlenmemiş gıda grubunda yükseldi.
İşlenmemiş gıda fiyatları aylık bazda yüzde 9,03 ile kayda değer bir oranda arttı, bu gelişmede büyük ölçüde sebze ile beyaz et fiyatları etkili oldu.
İşlenmiş gıda grubunda ise çiğ süt fiyat artışı süt ile süt ürünlerine yansırken, et fiyatlarındaki artışın etkisi işlenmiş et ürünlerinde hissedildi. Genel itibarıyla gıda fiyatları üzerinde olumsuz hava koşulları ile birlikte ramazan ayına özgü unsurların da etkisi izlendi.
Alkollü içecekler ve tütün grubunda, ocak ayındaki vergi güncellemesinin etkisinin şubat ayında gözlemlenmesiyle tütün grubu fiyatları arttı. Bu fiyat artışının mart ayına da sarkan etkileri olacağının not edilmesi gerektiği belirtildi. Ayrıca bu dönemde alkollü içecek fiyatları da bir miktar yükseldi.
Yurt içi üretici fiyatları arttı
Yurt içi üretici fiyatları şubat ayında yüzde 2,43 arttı, yıllık enflasyon 0,39 puan artarak yüzde 27,56 oldu. Bu dönemde enerji fiyatları (yüzde -0,22) düşerken, dayanıklı (yüzde 4,47) ve dayanıksız (yüzde 3,30) tüketim mal fiyatları yüksek artışları ile öne çıktı.
Sektörel bazda incelendiğinde ise rafine petrol ürünleri, diğer mamul eşyalar (değerli metal fiyat gelişmelerinin etkisi ile) ve metal cevherleri yüksek fiyat artışı gösteren alt gruplar oldu.
