HÜSEYİN GÖKÇE/ANKARA
Türkiye İstatistik Kurumu’nun temmuz-aralık Yİ-ÜFE değişim oranını yüzde 7,55 olarak açıklamasının ardından, herhangi bir Cumhurbaşkanı kararı yayımlanmazsa içki ve sigaradan alınan ÖTV bu oranda artırılacak. Yeni ÖTV tutarları, EKONOMİ’nin yaptığı hesaplamalara göre; sigara fiyatlarına en az 2-2,5 lira, 1 litrelik rakıya ise 100 lira fiyat artışı olarak yansıyacak. İçki ve sigara firmalarının enerji ve işçilik gibi giderleri de dikkate alarak, daha yüksek zam yapabilecekleri belirtiliyor.
Maliye Bakanlığı, ÖTV III sayılı listede farklı bir miktar ve oran belirlemezse, yüzde 7,55’lik ÖTV artışıyla birlikte sigaradan alınan 1,7026 liralık asgari maktu vergi yaklaşık 13 kuruş artarak 1 lira 8312 kuruşa yükselecek. 1 paket sigaranın asgari maktu vergi tutarı ise 34,05 liradan 36,62 liraya çıkacak. Asgari maktu vergi tutarı, satış fiyatı ne olursa olsun paket başına alınan vergi miktarını gösteriyor. Ancak piyasada satılan sigaraların yaklaşık yüzde 99’u asgari maktu vergi tutarının üzerinde vergiye tabi olacak şekilde fiyatlandırılıyor.
Sigaradan paket başına alınan maktu vergi tutarı ise 7 lira 80 kuruştan, 8 lira 38 kuruşa yükseliyor. Başka bir ifade ile 1 paket sigaranın maktu vergi tutarı 58 kuruş civarında artmış olacak. Sigara firmalarının bunu satış fiyatına 2,5 lira olarak yansıtması bekleniyor. Ancak firmaların enerji maliyetleriyle, işçilik maliyetlerindeki değişimi de satış fiyatlarına eklemesiyle sigara fiyatındaki artışın daha yüksek seviyede olacağı ifade ediliyor.
Sigaradan alınan vergi oranı geçen yılbaşında yapılan düzenlemeyle yüzde 63’ten yüzde 57’ye düşürülmüştü. Aynı kararda maktu vergide ise yüksek artışa gidilmişti. Bu düzenleme yapılmadan önce sigara maliyetlerindeki 1 liralık artışın satış fiyatına olan etkisi 7,5 lira seviyesindeydi. Çarpan etkisi şimdi her 1 liralık artış için 5,2 lira olarak hesaplanıyor. Hâlen 75 liraya satılan 1 paket sigara üzerindeki vergi yükü şöyle oluşacak:
■ Satış fiyatı: 75 TL
■ Nispi vergi (Yüzde 57): 40.13
■ Maktu vergi (paket başına): 8,39
■ Nispi+Maktu vergi :48,51
■ KDV :12,50 ■ Toplam vergi yükü: 61,01
■ Bayi marjı: 5,25
■ Sigara firması payı: 8,74
1 litre rakı 1350 lirayı aşacak Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) alkollü içkilerden alınan ÖTV’yi de (asgari maktu vergi tutarı) III sayılı listede açıklıyor. Bu listenin rakı bölümündeki ÖTV tutarı, saf alkolün ÖTV’si. Söz konusu tutar litre başına 1269,72 lira düzeyindeydi. Maliye farklı bir oran belirlemezse, bu tutar yüzde 7,5 artışla 1365,69 liraya çıkacak. Böylece yüzde 45 alkol derecesine sahip 1 litrelik rakıdan alınan ÖTV 571,37 liradan 614,56 liraya yükselecek. Litrelik rakıda vergisiz satış fiyatı geçen yıl yaklaşık 417 lira seviyesindeydi. Bunun üzerine 614,56 liralık asgari maktu verginin eklenmesiyle KDV öncesi fiyat 1058,56 lira oluyor. Yüzde 20’lik KDV’nin eklenmesiyle 1 litrelik rakının satış fiyatı 1270,27 lirayı aşacak. Ancak içki üreticileri diğer maliyet artışlarıyla birlikte bunun daha üzerinde bir satış fiyatı belirlemesi bekleniyor.
