ŞEBNEM TURHAN
Yatırım fonları 2024 yılının tartışmasız en gözde yatırım enstrümanı oldu. Özellikle para piyasası fonlarına yoğun ilgi görülürken TL mevduatın üzerinde getiri elde edilen para piyasası fonlarının yanı sıra nitelikli yatırımcıların girdiği serbest fonlarda ise reel kazanç tüm yatırım enstrümanlarını geride bırakmayı başardı. 1 milyon lira ve üstü tasarrufu olan herkesin TEFAS’tan alabileceği serbest yatırım fonlarında reel getiri şampiyonu Ziraat Portföy’ün ikinci ve birinci serbest fonu oldu. Bu iki fon tek bir hisse senedine yoğun yatırımıyla dikkat çekerken 45 serbest fon 2024 yılında tek reel getiri sağlayan yatırım aracı olan külçe altını geçmeyi başardı. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre 2024 yılında külçe altının reel getirisi yüzde 7,13 oldu.
1 milyon lira sınırını aşan yatırımcı artık daha çok
Yükselen enflasyon değer kaybeden para birimi nitelikli yatırımcı olmayı da kolaylaştırdı. Nitelikli yatırımcı sınırı olan 1 milyon lira portföy şartını artık çok daha fazla yatırımcı aşabiliyor. Bu durum daha riskli olmasına rağmen daha yüksek getiri vaat eden serbest yatırım fonlarına olan ilgiyi de epey arttırdı. Geçen yıl serbest yatırım fonlarının toplam değeri 2.22 trilyon lira büyüklüğe ulaştı 2023 yılına göre yüzde 118,86 yani iki katından fazla arttı.
Piyasa uzmanlarının verdiği bilgiye göre geleneksel fonlara kıyasla daha yüksek risk taşıyan serbest fonlar, yüksek getiri hedefleyen ve bu amaçla karmaşık finansal enstrümanları, türev araçları ve kaldıraçlı işlemleri kullanabilen fonlar olarak tanımlanıyor. Serbest yatırım fonları portföy sınırlamalarının birçoğuna ayrıca Sermaye Piyasası Kurulu’nun diğer yatırım fonları için belirlediği portföy kısıtlamalarının birçoğundan muaf ve geniş bir yelpazede yatırım araçlarına yatırım yapabiliyor. Serbest fonlar ikiye ayrılıyor TEFAS’ta işlem gören ve görmeyenler.
TEFAS’ta işlem gören serbest fonlar nitelikli yatırımcı şartını sağlayan tüm yatırımcıların alım satımına açık. Ancak TEFAS’ta işlem görmeyen özel serbest fonlara ise nitelikli yatırımcı şartını sağlasa bile yatırımcıların istediği gibi ulaşması mümkün değil. Daha fazla yatırımcının işlem yapabildiği TEFAS’ta işlem gören serbest fonların 2024 yılında sağladığı nominal ve reel getirileri hesapladık.
Tek hisseli fonlar getiri şampiyonu
TEFAS’taki verilerden yapılan hesaplamalara göre 2024 yılında serbest fonlar arasında getiri şampiyonu Ziraat Portföy’ün ikinci ve birinci serbest fonu oldu. Ziraat Portföy ikinci serbest TL fonu yüzde 153,75 getiri sağladı, bu fondaki yatırımcının 2024 enfl asyonu sonrası reel kazancı ise yüzde 75,75 oldu. Ziraat Portföy birinci serbest fonu da yüzde 153,06 getirisiyle yüzde 75,3’lük reel kazancıyla öne çıktı. Bu iki serbest fonun sağladığı getiri oldukça yüksek.
Fonun Kamuyu Aydınlatma Platformu’ndan portföy dağılımına bakıldığında ise yüzde 90’ın üzerinde Ziraat GYO hissesinde yatırımı olduğu görülüyor. Üçüncülük Re-Pie Portföy birinci serbest fonunda, yıllık getiri yüzde 98,40 reel getiri ise yüzde 37,41 seviyesinde.
Bu fonun portföy dağılımında yatırım fonları ağırlıkta. Yüzde 95 üzeri yatırımı TEFAS’ta işlem görmeyen Re-Pie Portföy ikinci hisse senedi serbest fonuna yapılmış. Re-Pie ikinci hisse senedi serbest fonu ise portföyünde Erdemir, İş Bankası, Türkcell, Garanti, TÜPRAŞ, Yapı Kredi, Koç Holding ve Petkim’i bulunduruyor.
Getiri zirvesi listesinde dördüncü sırada ise yine belli hisselerde yoğun alım satımıyla dikkat çeken bir serbest fon yer alıyor. İstanbul Portföy ondördüncü serbest fon yüzde 96,76 nominal, yüzde 36,3 reel getiri sağladı yatırımcısına 2024 yılında. Bu fonun portföyünde yıl içinde başta Batı Söke Çimento olmak üzere Batı Anadolu Çimento hisselerinde ağırlık artırıldı ve azaltıldı. Son portföy dağılım raporuna göre ise Grainturk Holding hisseleri fon hisse portföyünün yüzde 44,03’ünü oluşturuyor.
Getiride beşinci sıradaki Neo Portföy Vento serbest fon ise yüzde 93,2 nominal getiri, yüzde 33,8 ise reel kazanç sağladı yatırımcısına. Bu serbest fonun portföyü ise çeşitliliğiyle dikkat çekiyor. KAP’ta yer alan bilgilere göre Neo Portföy Vento serbest fonun portföyünün yüzde 45,3’e hisse senedi, yüzde 28,39’u teminat, yüzde 11,76’sı yatırım fonu, yüzde 12,36’sı ise borsa yatırım fonundan oluşuyor.
Tek reel getiri külçe altında oldu
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) finansal yatırım araçları 2024 yılı reel getiri oranlarını açıkladı. Verilere göre geçen yıl finansal yatırım araçları arasında sadece külçe altın reel getiri sağladı. Külçe altın; Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 20,35, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 7,13 oranlarında yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı oldu. 2024 yılında TÜFE ile indirgendiğinde mevduat faizi (brüt) yüzde 5,53, BIST 100 endeksi yüzde 10,85, dolar yüzde 16,71, DİBS yüzde 17,68 ve Euro yüzde 20,09 ve oranlarında yatırımcısına kaybettirdi.
İşlem görmeyen özel fonlarda getiri %1000’i aştı
TEFAS’ta işlem görmeyen özel fonlarda ise getiri sıralaması çok daha dikkat çekici. Ancak piyasa uzmanları bu fonlardaki hareketlerin para girişlerine yönelik farklılaşabildiğini belirterek çok sağlıklı olmadığı uyarısı da yapıyor. TEFAS verilerine göre TEFAS’ta işlem görmeyen serbest fonlar arasında 2024 yılının nominal getiri şampiyonu yüzde 1413,7 ile Inveo Portföy elma hisse senedi TL serbest fonu oldu. Yüzde 847,2 getirisiyle Hedef Portföy poyraz hisse senedi TL serbest fonu ikinci, yüzde 455,45 ile Re-Pie Portföy ikinci hisse senedi serbest fonu üçüncü sırada yer aldı. TEFAS’ta işlem görmeyen özel fonların 2024 yılında 30 tanesi yüzde 100’ün üzerinde getiri sağlarken, 25 tanesi yüzde 75-100 arası, 206 tanesi yüzde 50-75 arası getiriye imza attı.
