HÜSEYİN GÖKÇE/ANKARA
2030 Sanayi Stratejisi kapsamında bugün 15 milyar dolarlık ciroya ulaşan savunma sanayiinin sağladığı başarının, Sanayileşme İcra Komitesi (SAİK) aracılığıyla sanayideki öncelikli sektörlere aktarılmasını öngören politika gündeme geldi. Ekim 2020’de kurulan ancak bugüne kadar toplanamayan SAİK, kritik şirketlerin ortaklık yapılarındaki değişikliklere müdahale edebilecek. Savunma sanayiinde elde edilen kazanımların; ilaç, tıbbi cihaz, raylı sistemler ve siber güvenlik gibi öncelikli sektörlerde kullanılabilmesi amacıyla aralarındaki etkileşim güçlendirilecek. Öncelikli sektörlerin güçlendirilmesi için savunma sanayiinde olduğu gibi kamu alımları devreye girecek.SAİK, kalkınma planları ve programlarında yer alan politika ve hedefl er doğrultusunda yerli üretimin ve teknolojik kabiliyetlerin kamu alımları dahil farklı yollarla geliştirilmesini sağlamak amacıyla 2020 yılında kuruldu. Ancak aradan 5 yıl geçmesine rağmen hiç toplantı yapmadı.
Ortak ödenekten kaynak
2030 Sanayi Stratejisi’ne göre SAİK mekanizması bir an önce işlevsel hale getirilerek yerli ve milli sanayi ortak ödenekten ya da fondan desteklenecek. SAİK, ilaç ve tıbbi cihaz, raylı sistemler, siber güvenlik gibi kalkınma planlarında belirlenen sektörlerde ihtiyaç duyulan teknoloji, ürün ve kritik bileşenlerin yerli üretilmesine yönelik kararlar alacak ve yönlendirecek.
Türkiye’nin üretim ve ihracatta gözbebeği olarak nitelendirilen savunma sanayi sektöründe elde edilen ürün, yetenek ve teknolojik kazanımlar SAİK aracılığıyla sivil sektörlere aktarılacak. Sağlık, tekstil, malzeme, yazılım teknolojileri başta olmak üzere farklı sektör ve alanlarda kullanıma hazır hale getirilmesi için savunma sanayii ile özel sektör arasındaki etkileşim güçlendirilecek.
Ayrıca savunma sanayiinin gelişiminde kamunun üstlendiği rolün ve geliştirdiği araçların sivil alanda uygulanabilirliği de sağlanacak. SAİK kararlarıyla; ilaç ve tıbbi cihaz, raylı sistemler, bilgi ve iletişim teknolojileri başta olmak üzere, kamu alımlarında yerli ürünlere, yerli teknolojilere yönelmeyi sağlayacak araçlar geliştirilecek. Yanı sıra kritik alanlardaki araştırma ve ürün ticarileştirme süreçlerinde kamu-özel iş birliği mekanizmaları çeşitlendirilecek. Kamu alımları yoluyla büyüyen savunma sanayiinde uygulanan formül; öncelikli alanlarda da kullanılacak.
■ Kritik şirketlerin ortaklık yapısına müdahale
SAİK, ülke için kritik öneme sahip şirketlerin, ortaklık yapılarında, yurt içi üretimin sürekliliğini ve ulusal güvenliği riske atabilecek değişikliklere ilişkin kararlar alabilecek. Öncelikli ürünlere yönelik ilgili kurum ve kuruluşları bağlayıcı yol haritaları oluşturulmasına ilişkin kararlar alacak.
