Ankara Sanayi Odası (ASO) Başkanı Seyit Ardıç’ı isyan ettiren tablo sayfada. Ardıç, TCMB Başkanı Fatih Karahan’ın da katıldığı son meclis toplantısında, finans sektörü büyürken sanayinin küçülmesinin endişe verici olduğunu belirterek, “Parasını faize yatıran rahat uyurken biz uykusuz geceler geçiriyoruz” demişti. Ardıç, sanayicinin, Merkez Bankası’nın yılsonu enflasyon hedefinin iki katı faiz ödeyerek ayakta kalamayacağını da söylemişti.
Ardıç, yüksek miktarlı mevduat sahiplerinin (kişiler, şirketler, kurumlar) şu sıralar %40 – 43 seviyelerinde seyreden mevduat faizlerinden memnun olduklarına işaret ederken, işin diğer tarafında ticari kredi faizlerinin durumu var. Oranlar Ardıç’ı haklı çıkarıyor. Son veri; ticari kredi faizleri mevcut enflasyonun 26 puan üzerinde. Yıl içinde 30 puanı gördüğü zamanlar da oldu. Gelecek dönem enflasyon hedef ve tahminlerini baz alırsak durum daha da vahim hale geliyor. Bugün kredi kullandıran bir bankanın, önümüzdeki dönem (kendi) enflasyon tahminini baz almakta olması olağandır ancak faiz oranları ile piyasa katılımcıları anketindeki beklentilerin de alakasını kurmak zor. TCMB, 2025 sonu için yüzde 24 altı enflasyon tahmininde bulunuyor. Faizler bunun iki katı seviyede! Diyelim şu sıralar kullandırılan bir kredinin dikkate alması gereken gelecek dönem enflasyon tahminlerinden bakarsak, belirttiğim gibi durum daha da vahim, fark 40 puanı buluyor.
Daha önceki dönem, Şimşek’in program başlamadan ve TCMB politika faizini artırmaya başlamadan önce durum tersiydi. Ancak irrasyonel politikalardan çıkışta beklenen, faizlerin enflasyonun makul oranda üzerine gelmesiydi… 2024 yılı Temmuz ayında faiz seviyesi ile enflasyon seviyesi eşitlendi ve faizler rasyonalite gereği enflasyonun üzerine çıktı… Ancak o çıkış tefritten ifrat seviyesine varmış gibi görünüyor. Faiz oluşumunda esas olan gelecek dönem enflasyonu olduğuna göre TCMB yıl başından itibaren hedef olarak yüzde 30’un altında oranlar telaffuz etti. Enflasyon beklentileri anketlerine bakılırsa da oran yüzde 30’un altına çekildi… Fakat faiz seviyeleri bu beklentiyi yansıtmaktan uzak kaldı.
TCMB’nin haftalık açıkladığı “ticari kredi faiz oranları (akım verisi) diğer bazı kredi türlerinde olduğu gibi ticari kredilerde de doğru bir linkin henüz kurulmadığını düşündürüyor. “İşletme kredilerinde” durum daha vahim. TCMB’nin “uygulanan en yüksek işletme faizi oranı” verisi şu sıralar %95’leri gösteriyor!
