Ekonomist Ali Ağaoğlu ve gazeteci Hakan Güldağ, haftanın sohbetinde, başta finansman olmak üzere üretim sektörlerindeki sıkıntıları değerlendirdi.
Güldağ: Ekonomide sıkıntı arttı. Karşılıksız çek, tahsili gecikmiş alacak, konkordato, hepsi birden artıyor. Para dönmüyor...
Ağaoğlu: 'Çalınan çekleri' unutma. Gazetemize manşet oldu...
Güldağ: Sen de vurguluyorsun, ödeme sistemlerinde bir sıkıntı çıkmadan el atılması lazım diye...
Ağaoğlu: Şimdi faize ekstra bir yükseliş daha geldi. 49'dan fonluyor Merkez.19 Haziran'daki PPK toplantısına kadar yükselişin değişme ihtimali düşük. Belki 45'e iner sembolik biçimde. Sonuçta yüksek faize devam. Kamu maliyesinden destek gelmediği için, faizin yanına bir de kredilere sınırlar koyduk. Artık 'ucuz finansmana erişim' değil, finansmana erişim çok kritik bir hale geldi.
Güldağ: Zaten kredi artışında sınır var, faizler de yüksek. Yüksek faizli kredi kullanmak yerine, malını fiyat kırarak satanlar arttı. Vadeler de uzayınca, sanayici tarafında yedekte, yastık altında tutulanlar da kullanıldı. Deyim yerindeyse üretim cephesinde şu sıra son kurşunlar atılıyor.
Ağaoğlu: KOBİ'ler başta krediye erişiminin sağlanması şart. Hakikaten 'para dönmüyor'. Çekler karşılıksız çıkıyor. Vadeler uzuyor. Ve parası olan bile, 'yarın benim de başım belaya girecek' düşüncesiyle ödeyebileceği parayı geciktiriyor. Bazıları da bu gecikmeden dolayı sıkışıyor.
Güldağ: Bir sarmala gidiyor. S&P kredi notumuzu düşürmedi. Makroya baktı anlaşılan. İyi oldu tabi ama eğer mikroya bakarak not verse düşüş kaçınılmazdı.
Ağaoğlu: Ödemeler sistemini bozmamamız lazımdı, şu anda bozulmaya doğru gidiyor. Senin sahadan duydukların ilk sesler. Sonra çark kırılmaya başladığında tamir etmesi çok zor olacak.
Güldağ: 'İşler kötü diyorsunuz ama çalışacak insan bulamıyor fabrikalar" diyenler de azaldı. İnşallah bu, kitlesel bir işsizliğin ön sinyali değildir. Üretim damarları bir kez kurumaya başlayınca tekrar hayata döndürmek çok zor. Paraya erişmezse, 6 aya kalmaz 'sağlam' şirketler dahi çöker.
Ağaoğlu: Hiç olmazsa bir sonraki döneme, bunalıma girmeden, ahlaki bir erozyona da uğramadan geçebilecek şirketleri öldürmememiz lazım. 15-20 milyon mu dersiniz, sınırı 25 milyon lirada mı belirlersiniz, ama faizi bir tarafa, bir şekilde bu kredilerin sağlanması gerekiyor. Faizin düşük olmasından öte büyük bir finansmana erişim sıkıntısı var.
Petrol fiyatı 55 dolara doğru gerileyebilir
Güldağ: Bir iyi haber verelim desek...
Ağaoğlu: Olur, verelim. Petroldeki gelişmeler bize yarıyor, daha da yarayacak. Trump’ın vergileri ertelemesi kaynaklı kısa bir yükseliş oldu. 58.20’den 67’lere geldi...
Güldağ: Yine düşüyor. Brent 62'ye geriledi.
Ağaoğlu: Rusya-Ukrayna meselesi uzadıkça, Trump sinirlenecek. Rusya’yı cezalandırmak ve biraz da baskı altına almak için petrolün daha da düşmesi için Suudi Arabistan’la birlikte yeni bir hamle yapabilir.
Güldağ: Rusya ile ilgili "hayal kırıklığına" uğradım diyor. 'Putin'e güveniyor musunuz' sorusuna "2 haftaya söylerim" diyor.
Ağaoğlu: Son haber Kazakistan’dan. Anlaşılan OPEC'in üretim kısıntılarına katılmayacak. Ülke çıkarlarının öne çıkması pazar payı kavgası demek. Pazar payı kavgasıysa, daha düşük petrol fiyatları demek. Bu bizim için iyi bir haber olacaktır. Zaten Trump da yeni vergiler nedeniyle Amerikan hane halkının azalacak olan harcanabilir gelirini yerine koyabilmenin en iyi yolu olarak, düşük petrol, dolayısıyla düşük benzin fiyatı istiyor.
Güldağ: Kamuoyu desteği de düşüyor...
Ağaoğlu: Dolayısıyla, İran-ABD veya İran-İsrail arasında büyük bir savaş ortamı oluşmadığı sürece petrolün 60 dolara değil, 55 dolarlara doğru gerileyebileceğini düşünüyorum.
