ABD ile İran arasında varılan iki haftalık ateşkes, küresel piyasaların tansiyonunu bir anda düşürdü. Haftalardır savaşın gölgesinde yön arayan enerji piyasaları, ateşkes haberiyle birlikte adeta “rahatlama rallisi” yaşadı. Petrol fiyatları hızla geri çekilirken, risk iştahı yeniden canlandı.
Euro/dolar 1.17’ye çıktı
Piyasaların ilk tepkisinde biri dolar satışı odu. ABD’nin ticaret ortaklarının para birimleri karşısında doların hareketini izleyen endeks dün keskin bir düşüşle 99’un altına gerileyerek dört haftanın en düşük seviyesine ulaştı. Dolar euro karşısında geriledi ve euro/dolar paritesi şubat sonundan bu yana en yüksek seviyesi olan 1,17 dolara yükseldi.
Brent %16 geriledi
Ateşkes kapsamında İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açması karşılığında ABD ve İsrail’in askeri operasyonları durdurması bekleniyor. Bu gelişme, piyasaların en büyük korkusu olan arz kesintisi riskini kısa vadede ortadan kaldırdı. Nitekim Brent petrol yüzde 16’ya varan düşüşle 94 dolar seviyesine gerilerken, WTI petrol de 96 dolar civarına inerek son yılların en sert günlük düşüşlerinden birini kaydetti.
Petroldeki bu hızlı geri çekilme, rafine ürünlere de yansıdı. Avrupa dizel kontratları yüzde 20’nin üzerinde düşüşle son dört yılın en sert kaybını yaşarken, Ortadoğu ham petrolüne endeksli vadeli işlemlerde de benzer bir çözülme görüldü. Bu tablo, savaşın ilk günlerinde oluşan “arz şoku” fiyatlamasının büyük ölçüde geri alındığına işaret ediyor.
Ancak piyasalarda temkinli iyimserlik hakim. Çünkü ateşkesin geçici olması ve Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin sürdürülebilir şekilde normale dönüp dönmeyeceği belirsizliğini koruyor. Üstelik boğazdan geçişler için ücret alınması planı, orta vadede enerji maliyetleri üzerinde yeni bir baskı unsuru yaratabilir.
Borsa ve altın rahatladı
Enerji piyasalarındaki bu rahatlama, diğer varlık sınıflarına da hızla yayıldı. Avrupa borsaları yüzde 3-5 aralığında yükselirken, Asya piyasalarında da güçlü alımlar görüldü.
Endüstriyel metallerde bakır üç haftanın en yüksek seviyesine çıktı. New York’ta fiyat yüzde 4’e yakın artışla pound başına 5.75 doları aştı. Londra’da 3 ay vadeli bakırı ton fiyatı 12.300 doların üzerine yerleşti. Tedarik zincirine ilişkin kaygıların azalması özellikle alüminyum tarafında fiyatları destekledi.
Altın karmaşık bir seyir izledi. Ateşkesle birlikte jeopolitik risklerin azalması güvenli liman talebini zayıflatırken, piyasadaki toparlanma beklentileri değerli metale destek verip fiyatı ons başına 4,850 dolara kadar taşıdı. Buna rağmen altın fiyatları, savaşın ilk günlerindeki zirvelerin belirgin şekilde altında kalmayı sürdürüyor.
Uzmanlara göre, önümüzdeki günlerde piyasaların yönü, diplomatik temasların kalıcı bir anlaşmaya dönüşüp dönüşmeyeceğine bağlı olacak.
FT: Altındaki düşüşlerin arkasında Türkiye var
Savaşın yarattığı dalgalı ortamda dikkat çeken bir diğer gelişme Türkiye’nin altın satışları oldu. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın Şubat sonundan bu yana yaklaşık 52 ton altın satması ve önemli miktarda swap işlemi gerçekleştirmesi, küresel altın fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı yarattı. Toplam büyüklüğü 20 milyar dolara yaklaşan bu işlemler, altının son dönemde yüzde 11’in üzerinde değer kaybetmesinde etkili oldu. Analistler, merkez bankalarının alıcı konumundan kısmen çıkmasının, altın piyasasında dengeleri değiştiren kritik bir unsur haline geldiğine dikkat çekiyor.
