Ortadoğu’daki savaşın yarattığı arz baskısı, küresel petrol ticaretinin yönünü hızla değiştiriyor. Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksaklıklar ve ABD ablukasının etkisiyle günlük yaklaşık 13 milyon varillik akışın sekteye uğraması, piyasada yeni tedarik arayışını hızlandırdı. Bu tablo, Latin Amerika’yı yalnızca alternatif değil, giderek stratejik bir enerji merkezi haline getiriyor. Uzmanlara göre yaşananlar geçici bir krizden öte, küresel enerji sistemindeki kırılganlığın göstergesi.
Brezilya ve Arjantin sahneye çıkıyor
Enerji güvenliğinin öncelik haline gelmesiyle birlikte, yatırım akışlarının jeopolitik riskten uzak coğrafyalara yöneldiği görülüyor. Bu süreçte Latin Amerika, hem coğrafi avantajı hem de keşif potansiyeliyle öne çıkıyor. Mart ayında Brezilya’nın petrol ihracatı: günlük 2,5 milyon varil olurken, bunun 1,6 milyon varili tek başına Çin’e gitti. Arjantin’de Vaca Muerta kaynaklı üretimin yol sonunda 1 milyon verile çıkması planlanıyor.
Rice Üniversitesi Baker Kamu Politikaları Enstitüsü’nde enerji ve jeopolitik uzmanı olan Tony Payan’a göre, Brezilya’nın derin deniz rezervleri, Arjantin’in Vaca Muerta kaya petrolü oluşumu ve Surinam’daki yeni fırsatların, bölgeyi kısa vadede artan küresel talebi karşılayacak konuma getiriyor. Yetkili, Bolivya’nın doğal gaz kaynakları ve Kolombiya’nın petrol ve gaz arama ve üretim potansiyelinin de daha az ölçüde olsa da yatırımcıların ilgisini yeniden çekebileceğini belirtiliyor.
Uzmanlar, Venezuela’nın yeniden küresel pazara dönmesinin ise orta vadede “oyun değiştirici” olabileceğine dikkat çekiyor. Ancak bunun için milyarlarca dolarlık yatırım ve yıllar sürecek altyapı dönüşümü gerekiyor.
Meksika fırsatı kaçırabilir
Bölgedeki yükselişe rağmen Meksika aynı hikâyenin dışında kalma riski taşıyor. Sık değişen regülasyonlar ve yatırım ortamındaki belirsizlikler, ülkenin potansiyelini sınırlayan temel faktörler olarak öne çıkıyor.
Analistlere göre, küresel piyasa alternatif arayışındayken yatırım çekemeyen ülkeler geri planda kalacak. Bu nedenle Meksika’nın kaderi, kaynaklarını ne ölçüde üretime dönüştürebileceğine bağlı olacak.
ABD LNG için fiyat düşüyor
ABD enerji piyasasında ise farklı bir dinamik öne çıkıyor. LNG fiyatları, Ortadoğu geriliminin başlamasından bu yana en düşük seviyelere gerilerken, talepteki zayıflama ve alıcıların temkinli duruşu fiyatları aşağı çekiyor.
Platts Körfez Kıyısı LNG göstergesi 12,76 dolar/MMBtu seviyesine kadar gerilerken, Asya ve Avrupa teslimat fiyatlarında da benzer düşüşler görüldü. Özellikle Avrupa’da fiyatların yeniden gazlaştırma maliyetlerini karşılamaması, spot LNG talebini sınırlıyor.
Petrol ihracatı artıyor
Buna karşın ABD, petrol tarafında güçlü bir ihracat performansı sergiliyor. Ham petrol ihracatı 5,23 milyon varil/güne, toplam petrol ve ürün ihracatı ise 12,74 milyon varil/günle rekor seviyeye ulaştı. Bu tablo, küresel alıcıların Ortadoğu dışındaki kaynaklara yöneldiğini açıkça ortaya koyuyor.
