Şans Sohbetleri'nde Ali Ağaoğlu ve Hakan Güldağ, bu hafta Merkez Bankası'nın hamlelerinin piyasalarda ne kadar etkili olacağını ve masaya yatırdı.
Güldağ: Piyasayı kontrol altına almak için Merkez Bankası'ndan gelen hamleler etkisini göstermeye başladı ama soru işaretleri devam ediyor. Döviz tarafında tansiyon biraz düştü. Merkez'in "kazık fren" etkisi yapacak önlemleriyle daha da düşmesi sürpriz olmaz.
Ağaoğlu: Fatih Karahan'ın başkan olmasının hemen ardından yapılan enflasyon raporundan beri çok ses duymadık. Aslında iyi bir şey duymamamız. Ama önlemler alıyor. Ağırlıklı ortalama fonlama faizi 46'nın üzerine çıktı. Bir ay kadar önce sıkça konuştuğumuz TL tarafında para politikasının verimli çalışmıyor olması döneminin yavaş yavaş sonuna geldik. Artık TL'de Merkez Bankası'na bağımlı olan bir para piyasası haline geliyor. Bu para politikasının daha verimli çalışması için iyi bir haber.
Güldağ: Likiditeyi de çekti.
Ağaoğlu: TCMB borç verir hale geldi ki, olması gereken oydu. Öte yandan dövizle ilgili atılan taşlar ürkütülen kurbağaya değmiyor. Kuru baskılayarak enflasyonu yöneteceğiz yönlü açıklamaya gelince, 'kura baskı yapacaklar, sonra bir yerde patlayacak endişesi' oluşturuyor.
Güldağ: Aslına bakarsan piyasada o hava 'linkler kopuk' meselesinden bu tarafa var.
Ağaoğlu: Para politikasını yeterince sıkı tutarak talebi kontrol altına alacağız demeleri lazımdı. Bu sefer piyasada ekstra bir faiz artış beklentisi ortaya çıktı.
Güldağ: Faiz artışı gelir mi?
Ağaoğlu: Yüzde 45 yeterli diye düşünüyordum ama nisanda 250 ya da 500 baz puanlık bir faiz artışının ihtiyaç haline geldiğini düşünen tarafa geçtim.
Güldağ: Aslına bakarsan Merkez Bankası faizi yükseltti. Fonlamayı 46,5'a çıkardı. Son sıkılaştırma adımlarının etkisi nereden baksan 2-2,5 puan yapar. Şimdi yaptığı sıkılaştırmaların etkisini görmek isteyecektir. Bunlar da fayda etmezse faiz artışını düşünür. Şimdi kredileri öyle bir sıktı, faizler de yükseldi ki, krediyle dövize gidecek kalmadı.
Ağaoğlu: Söylem-eylem birliği önemli. Ne söylüyorsanız o eylemi yapmanız lazım. Krediyi 'yasaklamak' yerine olması gereken faiz ortamına getirsin. Çünkü ihtiyaç duyulan bir kredi ortamı var piyasada.
Güldağ: Kredi kartları da öyle...
Ağaoğlu: Kart harcamaları korkunç artmış durumda. 8 Mart haftasında işlem sayısı rekor kırdı.
Güldağ: Fiyatlar daha da artacak diye düşündükçe vatandaş 'alınmış alınmıştır' yaklaşımı ile hareket ediyor. Ramazanın ilk günlerinde raflar boşaldı. Şimdi Bakan Şimşek enflasyonu aşağıya çekme yönünde daha sık ve net mesajlar vermeye başladı ama bu arada bir zaman da kaybedildi. Enflasyonla mücadele uzadıkça kredibilite azalıyor. Ve zihinlerde seçim sonrasına yönelik soru işaretleri sürüyor. Hem içeride hem dışarıda. BBVA başekonomisti Tufan Cömert söylüyordu geçen. İki şey soruyorlar biri seçim, biri geçim diye. Belki seçim sonrasında kabinenin, politikaların tavizsiz süreceğine ilişkin, Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan açıklamaların gelmesi, gerekirse bazı taahhütlerde bulunulması enerji ve zaman kaybını önleyebilir.
Ağaoğlu: O da 'şüphe mi var' diye anlaşılabilir. Söylemi değiştirmek ve ona göre de eylem planını oluşturmak gerekiyor. Şu anda söylem kuru aşağı çekerek biz enflasyonu kontrol edeceğiz. Hayır biz faizi doğru yere oturtup, toplam talebi aşağı çekeceğiz diyen bir söyleme geçilmesi ve gerekli adımların atılması. Ayinesi iştir kişinin lafa bakılmaz.
Güldağ: Söylem de etkili olur...
Ağaoğlu: Gaye Erkan için de 'görevinin başında' dedi sayın Cumhurbaşkanı. Şöyle düşün, B planımızın olmadığı gerekçesiyle mart ayındaki toplantıda 250 baz puanlık bir artışı yaparsanız, arkasından da seçim öncesinde de sonrasında da enflasyonla mücadele programımızı tavizsiz uygulayacağız dersiniz biter gider.
Güldağ: Yıl sonu kur beklentinde değişiklik oldu mu? Hareketlenme öncesi 40 liranın altı diyordun...
Ağaoğlu: Dolar tahminim aynı. Nisan ve mayısta hareketin yüzde 7,5-10'a kadar çıkabileceğini düşünmekle beraber, yıl sonu için bir değişiklik yok. Haziranda yine konuşuruz. Endişeye mahal olmadığını düşünüyorum. Eğer iş insanları endişe ediyorsa kendilerini hedge edebilirler. Tabii o da bedava değildir. Yüzde 20 teminat yatırarak yapıyorsunuz. Yıllık yüzde 5-7 arası bir maliyetle halledersiniz.
Güldağ: Mevduat faizleri yükseliyor. Yüzde 50 civarına geldi.
Ağaoğlu: Yılbaşından bu yana bu yıl TL mevduatın önemli bir yatırım alternatifi olduğunu söylemeye devam ediyorum.
Güldağ: Dövizini bozup mevduata koyar mısın?
Ağaoğlu: Yaptım bile. Yatırım alternatiflerimin farklı enstrümanları olduğu için kontrol ederek yapabiliyorum. Ama bugün döviz satmak yerine bir buçuk ay daha bekleyip de hareket edebilirsiniz.
Güldağ: Ya borsa?
Ağaoğlu: Dolar bazında borsanın 2,60-65 gibi bir yere kadar düşme ihtimali var. O noktada dolar mı alayım borsada mı olayım diye iki tercihten birini yapacaksanız borsanın daha ağırlıklı bir tercih olacağı zamanlardır diye düşünüyorum dolar bazında 2,60'lı seviyeler.
Güldağ: Seçim sonrası netleşir...
Ağaoğlu: Onun için bugün dövizi satmak yerine bir ay daha bekleyin. Mevduat faizi de, kurun hareketi de daha netleşir. Şimdi durduğunuz yerde durmakta bir sakınca yok. Bir de akşam kafanızı yastığa koyduğunuzda hangi finansal pozisyonda rahat edecekseniz, o pozisyonda finansal pozisyonla uyuyun!
Altın biraz düzeltme yaptıktan sonra yine çıkabilir
Güldağ: Petrol de yükseliyor, altın da...
Ağaoğlu: Altın 2195 dolarla herkesin katılımcı olduğu bir zamanda gerçek bir rekor kırdı. Altının ons fiyatında 2250 dolar tepe tahminimi koruyorum.
Güldağ: Piyasada 3000 dolarlar varken...
Ağaoğlu: Altının yükselmesini çok beklemiyorum. Düzeltme geleceğini düşünen taraftayım. Ama eğer yükseliş olacaksa gümüş daha fazla gidecek. Ben bir düzeltmesinin olacağını düşünen taraftarıyım. Halen daha 2065 seviyesine kadar aşağıda bir düzeltme ihtimali var.
Güldağ: Epey çalkantılı bir piyasa var...
Ağaoğlu: Büyük emtia spekülasyonu dediğimiz bir dönem var 2008'de. Fonlar, altından çıktılar, petrole girdiler, petrolden çıktılar, bakıra girdiler, bakırdan çıkıp başka bir şeye girdiler. Sonra, tarımsal emtiadan çıkıp yine altına girdiler. Altından çıktılar, endüstriyel metallere girdiler.
Güldağ: Ona benzer sinyallerini mi var?
Ağaoğlu: Çok doğru söyledin. Mesela kakao şu anda tıpkı kripto para gibi hareket ediyor. 2000'lerde 6000'lere geldi. Uzun olmayan bir sürede. Kakao biraz manipülatif bir emtia derseniz ve dışarıda tutsanız bile altın, gümüş, petrol ve bakır da bir tür zincirleme spekülasyon yaşandığı izlenimi bende oluşmaya başladı. Altında biraz düzeltme yaptıktan sonra tekrar 2250'lere gidip ondan sonra düzeltme olur ihtimalini daha yüksek görüyorum şu anda.
Haziranda önce Avrupa ardından Amerika faiz indirir
Güldağ: Avrupa Merkez Bankası'nın daha erken faiz indirmesi beklenirken, oradan da 'hazirandaki enflasyon rakamlarına bakıp hareket edeceğiz' açıklamaları geldi. Fed tarafında da faizler tekrar bir 4,28'lere geldi 10 yıllıklar. Nasıl etkiliyor piyasayı?
Ağaoğlu: Esas kritik konu altındaki yükselişin başlangıç sebebi Amerika'daki faizlerin artık düşeceğine piyasanın bir şekilde ikna olmasıydı. Oysa geçen yıl altın fonlarından önemli bir çıkış olmuştu.
Güldağ: Altına dayalı yatırım fonlarından.
Ağaoğlu: Yurtdışındaki yatırım fonlarından çıkış olmuştu. Piyasada milletin imansız yakalandığı bir anda bunu rahatlıkla o altını almış olanlar biraz yukarıya hareket yaptılar. Onun da sebebi faizler düşecek beklentisi. Fakat Amerika'da gelen tüketici ve üretici ve perakende satışları aslında çok da enflasyonun beklendiği kadar hızlı düşmeyeceğini söylüyor. İşte Noel Rallisi'nde 3,84'ü gören Amerikan 10 yıllıkları şu an 4,28'e geldi. Hatırlarsan, yıl başından önce elde alınacak bonuslar nedeniyle işler biraz manipüle edildi. Abartıldığını söylemiştim. Nitekim hem onun düzeltmesi geliyor hem de son açıklanan enflasyon verilerinin verdiği sinyaller etkili oluyor.
Güldağ: ABD enflasyonundaki artış 0,3'ten 0,6'ya çıkmış. Bize göre hiçbir şey...
Ağaoğlu: Onlar için büyük. Bu bir. İkincisi, faiz indirim sürecini hep ertelemeye yönelik haberler bunlar. Ben halen Avrupa'nın önce indirip sonra Fed'in indireceğini düşünüyorum. Haziran'da Avrupa Merkez Bankası toplantısı önce, sonra Far geliyor. Artık haziranda ineceğini tahmin ediyorum. Çünkü bu kadar büyük bir reel faizi de Amerika çok uzun süre sürdürmek istemeyecektir. Coşkulu bir faiz indirimi zaten olmayacağını söyleyebiliriz. 6 kez faiz indirimi beklentisinden 3'lere doğru indi. Nitekim üçte kalırsa da piyasa için iyi. Büyük ihtimalle üçte kalacak ama 2 bile olabilir.
