Küresel mısır ticaretinde dengeler yeniden şekillenirken, Türkiye’nin Ukrayna mısırına yönelik güçlü talebi fiyatlar üzerinde belirleyici bir rol oynamaya başladı. Ocak ayı sonu itibarıyla Ukrayna mısır fiyatları, hem Türkiye’den gelen yoğun alımlar hem de devam eden lojistik kısıtlamalar nedeniyle son beş ayın en yüksek seviyesine yükseldi. Bu süreçte Avrupa Birliği’nin (AB) tedarik tercihleri de değişirken, Ukrayna mısırının giderek daha pahalı hale gelmesi bazı AB ülkelerini alternatif kaynaklara yöneltti.
Türkiye’nin talebi belirleyici
Piyasa katılımcılarına göre son yükselişin ana itici gücü Türkiye’den, özellikle de kümes hayvanları ve yem sektörlerinden gelen talep oldu. Türkiye’de bu sezon yerli mısır üretimi güçlü seyretmesine rağmen, düşük başlangıç stokları ve artan hayvansal üretim ithalat ihtiyacını artırdı. Bu durum, Ukrayna mısırının Karadeniz limanlarındaki fiyatlarını doğrudan yukarı çekti.
Ocak ayının son haftasında Ukrayna’da mısır için liman teslim fiyatları ton başına 2–3 dolar artarak 207–211 dolar seviyesine yükseldi. Çiftçilerin satışa isteksiz olması ve uzun süren don olaylarının iç lojistiği aksatması, limanlardaki arzı daha da daralttı. Ukrayna’da hasadın yaklaşık yüzde 8’inin henüz tamamlanmamış olması da fiyat beklentilerini yukarı yönlü besliyor.
Ukrayna liman verilerine göre, 1–23 Ocak döneminde Türkiye’ye yaklaşık 557 bin ton mısır sevk edilirken, Ekim–Aralık 2025 döneminde bu rakam 998 bin tonu aştı. Ocak ayında Ukrayna’nın toplam 2,9 milyon tonluk mısır ihracatının 625 bin tonu Türkiye’ye yapıldı. Bu tablo, Türkiye’yi Ukrayna mısırı için en kritik alıcılardan biri haline getirdi.
Türk piyasa kaynakları, sezon boyunca ithalatın süreceğini belirtiyor. S&P Global’in haberine göre bir aracı kurum yetkilisi, Ağustos ayına kadar Türkiye’ye yaklaşık 3,7 milyon ton mısır girebileceğini ifade ederken, tarihsel olarak düşük stok seviyelerinin talebi canlı tuttuğunu vurguladı. İç piyasada fiyatların yükselmesi üzerine Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) stok satışına başlaması da piyasadaki sıkışıklığın bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. İthalatçılar ise Şubat ayı içinde yeni bir ithalat kotası açıklanmasını bekliyor.
AB cephesinde denge değişiyor
Türkiye’den gelen güçlü talep, Ukrayna mısırını fiyat açısından daha az rekabetçi hale getirirken, Avrupa Birliği’nde ithalat dinamikleri de değişiyor. S&P Global Market Intelligence verilerine göre, AB’nin mısır ithalatı 2024/25 pazarlama yılında 18,79 milyon tonla önceki sezona kıyasla geriledi. 2025/26 sezonu için ise ithalatın 21 milyon tona yükselmesi bekleniyor.
Ukrayna, uzun yıllardır AB’nin en büyük mısır tedarikçisi konumunda olsa da, savaş kaynaklı lojistik sorunlar ve teslimat gecikmeleri alıcıları Brezilya ve ABD gibi alternatif kaynaklara yönlendirdi. Avrupa Komisyonu verileri, 2025/26 sezonunda Brezilya’nın AB ithalatındaki payının yüzde 40’a yükseldiğini, Ukrayna’nın payının ise yüzde 22,4’e gerilediğini gösteriyor.
Özellikle fiyatlara duyarlı bir pazar olan İspanya’da, Ukrayna mısırı Türkiye talebi nedeniyle pahalı kalınca ABD mısırına yönelim arttı. İspanyol ithalatçılar, ABD’deki yüksek üretim ve daha rekabetçi fiyatların bu tercihte belirleyici olduğunu ifade ediyor. Buna karşın İtalya ve Hollanda’nın Ukrayna’ya olan bağımlılığını büyük ölçüde koruması bekleniyor. Bu koşullar altında, Türkiye’den gelen talebin aktif kalması halinde fiyatların yukarı yönlü baskı altında kalmaya devam etmesi bekleniyor.
Küresel mısır fiyatlarında ABD baskısı
Küresel mısır piyasası, güçlü ticaret akışlarına rağmen 2026 yılına arz fazlası baskısıyla girdi. Chicago vadeli işlemlerinde mısır fiyatları son bir ayda yaklaşık yüzde 3,5 gerileyerek kile başına 4,30 dolar seviyesine düştü. StoneX analisti Raphael Bulascoschi’ye göre bu baskının temel nedeni, ABD’deki rekor hasat. ABD Tarım Bakanlığı verilerine göre, ABD 2025 yılında yaklaşık 432 milyon ton mısır üretti. Yüksek üretim ve artan stoklar, küresel fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı yaratmaya devam ediyor.
