ŞEBNEM TURHAN
Bankacılık sektöründe kredi ve mevduat faizleri yüksek seyrini koruyor. Eylülde yüksek gelen enflasyon verisi, Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan’ın şahin mesajları bankacılık sektöründe mevduat ve kredi faizlerinde indirimi erteledi. Eylül sonunda TL mevduatta yüzde 60 oranını yakalamak için artan faizler enflasyon verisi sonrası çok da gerileyemedi. Bankalar mevduat faiz oranlarını özellikle kısa vadede yüzde 40,5 olan politika faizinin üzerinde tutmaya devam ederken yeni müşterilere verilen faiz oranları yüzde 47-48 seviyesinde kalmaya sürdürüyor. İhtiyaç kredi faiz oranları da 12 ay vadede aylık yüzde 3,99 ile yüzde 7,49 arasında değişen oranlarda kullandırılıyor.
Eylül ayı enflasyonu yüzde 2,5 olan beklentileri oldukça aştı, yüzde 3,23 gerçekleşti, yıllık tüketici enflasyonu ise 16 ay sonra ilk kez bir önceki aydan yüksek çıkarak yüzde 33,29 oldu. Piyasanın ekim ayına ilişkin enflasyon beklentisi de yüzde 2,8 seviyesinde bulunuyor ve yıllık enflasyon da bu tahminler yüzde 33,2 seviyesinde yatay kalması öngörülüyor. Yılsonu piyasanın enflasyon tahminleri ise yüzde 30-32 arasında değişiyor. Enflasyonun Merkez Bankası’nın yüzde 25-29 olan tahmin bandının oldukça üzerinde yılı tamamlaması bekleniyor. Yılsonuna ilişkin politika faiz oranı beklentileri de 200 baz puana yakın yükseltildi. Yüzde 35-37 civarında olan yılsonu politika faiz beklentileri yüzde 37-39 aralığına çıkarıldı.
Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan da enflasyon verisi sonrası verdiği mesajlarda 2024 Haziran’dan bu yana devam eden dezenflasyon sürecinin yavaşladığını atacakları adımlarla enflasyonun ara hedeflere uyumlu şekilde seyretmesini sağlayacaklarını söyledi. Karahan para politikası kararlarını alırken verilere ve enflasyon hedeflerine baktıklarını gerçekleşen verilere göre gereken para politikası kararlarını aldıklarını dile getirdi.
Kararlılığın sınanacağı kritik bir toplantı
Hem Başkan Karahan’ın şahin açıklamaları hem beklentileri aşan enflasyon verisi sonrası piyasada Merkez Bankası’nın 23 Ekim’de açıklayacağı Para Politikası Kurulu toplantı kararına yönelik tahminleri de değiştirdi. Eylülde politika faizini 250 baz puan indirerek yüzde 40,5’e çeken Merkez Bankası’nın eylül enflasyon verisi öncesinde ekim toplantısında da 250 baz puan seviyesinde indirim yapması bekleniyordu. Bunun yanı sıra eylül ayı PPK metninde “Enflasyon görünümünün ara hedeflerden belirgin bir biçimde ayrışması durumunda, para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır” ifadesi de ekim ayı PPK toplantısında daha sıkı kalınabileceğinin işareti. Piyasada yüzde 40,5 olan politika faizinde 100- 150 baz puan indirim beklentisi öne çıkarken ara hedeflere ulaşma konusunda kararlılığın sınanacağı ve gelişmelere nasıl tepki verildiğinin anlaşılacağı kritik bir toplantı olacağı vurgulanıyor. Bazı ekonomistleri kasımda toplantı olmadığı için indirimlere ara vermek yerine adım küçültüleceğini belirtirken bazı ekonomistler ise pas geçilmesi gerektiği görüşünde.
Aylık yüzde 7,49 faizli ihtiyaç kredisi teklifi var
Her koşulda politika faiz indirimine ara verilmesi veya adım küçültülmesi bankacılık sektörü için sıkılığın korunacağı anlamına geliyor. Bankacılık sektörü de bu mesajı almış fiyatlamış görünüyor. Bankaların internet sitelerinde ilan ettikleri kredi ve mevduat faiz oranları da bunun kanıtı.
EKONOMİ’nin ihtiyaç kredi faizini takip ettiği bir yerli özel mevduat bankası bu hafta 12 ay vadeli ihtiyaç kredi faizini yüzde 5,79’a yükseltti. Bu oran bir önceki haftaya göre 20 baz puan daha yüksek. Diğer bankaların internet sitelerinde de 12 ay vadeli ihtiyaç kredi faiz oranlarının yüzde 3,99 ile yüzde 7,49’a kadar yükseliyor. Yılbaşından bu yana ihtiyaç kredi faizlerinde bu denli yüksek oranlar 19 Mart’ta İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınıp tutuklanmasıyla başlayan finansal sarsıntı sonrasında görülmüştü. İhtiyaç kredisinde yüksek faiz oranları hem para politikasında sıkılığı fiyatlarken hem de kredi büyümesinde kısıtlamalar da getiren makroihtiyati tedbirlerin uzun süre daha devam edeceğini gösteriyor
■ Devamlı müşteriye bile yüzde 40,5 üzerinde faiz
TL mevduat faiz oranları da yüksek seyrine devam ediyor. Bankaların internet sitelerinde ilan ettikleri standart TL mevduat faiz oranları bazı bankalarda yüzde 40,5 politika faizinin üzerinde. Garanti BBVA’da 100 bin lira mevduata 32 gün vadede yüzde 42,5 oranında faiz verilirken, Yapı Kredi'de bu oran yüzde 41,5, Denizbank'ta yüzde 44 seviyesinde bulunuyor. Halkbank'ta yüzde 35, Ziraat Bankası'nda yüzde 37, İş Bankası'nda yüzde 34,5, TEB'de yüzde 38, Akbank'ta yüzde 33, Fibabanka'da yüzde 39, QNB'de yüzde 29,75, Vakıfbank'ta ise yüzde 36 seviyesinde mevduat faizi var 32 gün vadede. 46 gün vadede politika faizinin üzerine sadece Denizbank çıkarken 92 gün vadeye bankalar 46 güne nazaran daha yüksek faiz teklif ediyor. Yapı Kredi 92 gün vadeli mevduata yüzde 40,5 ile politika faizi kadar faiz oranı sunuyor. Diğer bankaların da yüzde 24,25 ile yüzde 39,5 arasında değişen faiz oranları teklif ediyorlar müşterilerine.
Yeni müşterilere verilen hoş geldin faiz oranlarının tamamı yüzde 40,5 politika faizinin üzerinde. Bir ay geçerli olan bu faiz oranları yüzde 44 ile yüzde 48 arasında değişim gösteriyor. Çok yüklü mevduatlara ise bankalar daha özel faiz oranları teklif ediyor.
