ŞEBNEM TURHAN
Merkez Bankası bugün yeni yılın ilk Enflasyon Raporu’nu açıklayacak. Bu toplantı hem geçen yılın ara hedefi yüzde 24’ün neden tutmadığını ayrıntılarıyla anlatması hem de yüzde 16 olarak belirlenen 2026 ara hedefinin değiştirilip değiştirilmeyeceğinin ortaya çıkacağı nedeniyle oldukça kritik önemde. Ekonomistler ve uzmanlar yüksek gelen ocak ayı enflasyonu ve yine yüksek gelmesi beklenen şubat ayı enflasyonu nedeniyle yüzde 16 ara hedefinin 3 puan artırılarak yüzde 19’a çıkarılmasını tahmin ediyor. Ancak ekonomist ve uzmanlar bu değişikliğin sık sık hedef değiştirilmesine yol açtığı için sıkıntı yaratabileceğini değiştirilmediği takdirde ise inandırıcı olmayan bir hedef belirlendiği için piyasa tarafından olumsuz yorumlanabileceğine işaret etti.
Ocak ayı enflasyonu tahminleri değiştirdi
Merkez Bankası Kasım 2025’teki enflasyon raporu toplantısı sonrasında beklentilerin altında gelen Aralık 2025 enflasyonu biraz moralleri düzeltirken TÜİK’in de enflasyon ağırlık hesabını değiştirdiği ocak ayında piyasa beklentilerinin çok üzerinde yüzde 5’e yakın bir aylık enflasyon gerçekleşti. Şubat ayı için de enflasyon beklentileri piyasanın yüzde 3’ün üzerinde seyrediyor. Piyasa Katılımcıları Anketi ocak sonuçları piyasanın yılsonu enflasyon tahminini yüzde 23,2, 2027 için ise yüzde 17,8 seviyesinde bulunduğunu gösteriyor. Uzmanlar enflasyonda belirgin düşüşün ise yılın ikinci yarısında yaşanmasını bekliyor. Ocak ayı enflasyon verisi sonrasında ise 2026 sonu için piyasa tahminleri yukarı yönlü revizyona uğramış yüzde 23-24 seviyelerinden yüzde 23,5-24,5’e çıkarıldı. Politika faizine yönelik tahminler de 2026 sonu için 1.5-2 puan yukarı yönlü revizyona uğradı. Ayrıca mart ayına ilişkin Para Politikası Kurulu toplantısında 150 baz puan olan politika faizi indirim tahminleri de 100 baz puana indirildi. Şubat ayı enflasyonunun yüzde 3’ün üzerinde gelmesi halinde ise pas geçilmesi veya 50 baz puanlık indirimle yetinilmesi öne çıktı.
Bugünkü enflasyon raporu tüm bu tahminlerin daha net şekillenmesi ve fiyatlanmasını sağlayacak. Merkez Bankası yüzde 16 olan yılsonu ara hedefini ve yüzde 13-19 arasındaki tahmin aralığını yüzde 19 ara hedef yüzde 16-22 arasına çekerse daha makul bir seviyeye ulaştırmış olacak piyasanın görüşüne göre. Ancak bu güncellemenin bir olumsuz yanı sürekli hedef değiştirilmesi de inandırıcılığına zarar getirebilecek diye yorumlanıyor. Tüm düğüm bugün Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan’ın açıklamalarıyla çözülecek.
UZMANLAR MERKEZ BANKASI’NDAN NE BEKLİYOR?
İnandırıcılık sorunu her seçenekte
■ TOBB ETÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fatih Özatay: Merkez Bankası açısından sıkıntı şu ikilemden kaynaklanıyor. Hedef yüzde 16’da sabit tutulursa, hedef inandırıcı olmayacak. Ama hedef gerçekçi olmak adına yukarıya doğru güncellenirse, bu sefer de hedef sık sık değiştirilmiş olacak. Yine inandırıcılık sorunu ile karşı karşıya kalınacak: “Hedef sık değiştiriliyorsa neden son açıklanan hedefe inanayım” sorusu gündeme gelecek. Oysa enflasyon hedefi açıklanmasının temel nedeni siste deniz feneri olmak; ileriye yönelik enflasyon bekleyişlerini şekillendirmeye çalışmak. Zira o bekleyişler fiyat ve ücret belirleme süreçleri açısından önemli. Hedef, inandırıcı olduğu ölçüde belirsizliği azaltıyor. Bir üçüncü seçenek ise sadece tahminin üst sınırını yukarıya çekmek. Bunun, para politikasının itibarı açısından kötü bir seçenek olduğunu düşünüyorum: İlk iki seçenek için zor da olsa gerekçe belirtmek mümkün ama bu son seçenek için ne denilecek? Bugün Merkez Bankası yılsonu için ara hedef yüzde 22 olmak üzere yüzde 18- 26 arasında çekmeli tahmini.
3 puana kadar değiştirebilir
■ Ekonomist Uğur Gürses: Merkez Bankası’nın önündeki alan şöyle: Enflasyon tahminini 3 puana kadar değiştirebilir, buna da daha sıkı duruş sinyali eşlik ederse bu dönemi atlatır. Hedef yüzde 16, en düşük tahmin yüzde 16 olduğunda daha sıkı duruş (faiz indirimini durduracağınıza dair sinyal) göstermeniz gerekir. Aksi halde ara hedefi tutturamıyorum diyerek, hedefi yükseltmeniz gerekir.
Rasyonalite ve kredibilite sınavı
■ TOBB ETÜ Öğretim Üyesi Doç. Dr. Atılım Murat: TCMB bugünkü sunumunda, ocak ayı verisi ve şubat beklentileriyle şekillenen yeni piyasa dinamiklerini merkeze alan, gerçekçi bir iletişim stratejisi izlemelidir. Kurum için en büyük risk, gerçekleşmelerle bağını koparmış bir iyimserlik sergileyerek güvenilirliğini zedelemektir. Bu noktada yapılması gereken; 2026 yıl sonu tahminini piyasa gerçekliğiyle uyumlu hâle getirecek yukarı yönlü bir revizyon yapmak ve yüzde 16’lık ara hedefi bir çapa olarak sabit tutmaktır. Bu yaklaşım, hem sahadaki durumu kabul eden rasyonel bir duruş sergiler hem de enflasyonla mücadeleden vazgeçildi algısının önüne geçer. Ancak bu iki rakam arasındaki makasın açılması, TCMB’nin hangi araçlarla bu farkı kapatacağına dair ikna edici bir sözlü yönlendirme yapmasını zorunlu kılıyor. Yanı sıra, banka yönetimi, maliye politikasıyla koordinasyonun ve geciken yapısal reformların enflasyonu kalıcı olarak dizginlemek için ne kadar hayati olduğunu daha yüksek sesle dile getirmelidir
Teknik yüzde 1 seviyesinde ayarlama gelebilir
■ Gedik Yatırım Baş Ekonomisti Serkan Gönençler: TCMB’nin 22 Ocak’taki PPK toplantısında 150 baz puanlık beklenti yerine 100 baz puanlık bir indirimle yetinmesinin arkasındaki ana motivasyonun yüksek ocak enflasyonu beklentisinden daha çok 2026 sonu için yüzde 19’luk üst bant hedefinin altında kalmak konusundaki kararlılığını göstermek olduğunu düşünüyoruz. Bu da bize göre yeni Enflasyon Raporu’nda yüzde 16’lık (%13-19 bandı) ara hedefini değiştirmeme eğilimini yansıtıyor. Bununla beraber, son ağırlık güncellemesinin manşet enflasyona yüzde 1 puana yakın yukarı yönde etkilemesi nedeniyle, tahmin aralığının yüzde 1 puan yukarı kaydırılması şeklinde bir teknik ayarlamaya gidilmesini muhtemel görüyoruz. TCMB’nin 2026 sonu tahminini değiştirmeyerek kararlı duruş mesajı vermeyi amaçlıyor olsa da, TCMB ve piyasa beklentileri arasında ciddi bir fark olması, piyasanın TCMB tahminlerine olan güvenini azaltıyor. TCMB’nin bu kredibilite açığını daraltmak üzere revizyona gitmeyi tercih etmesi durumunda da (yukarıda bahsettiğimiz teknik ayarlama dışında) bu revizyonun yüzde 1,5-2,0 puanın ötesine geçmesini beklemeyiz. Buna göre, TCMB’nin bir revizyona gitse bile tahmin aralığının orta noktasını yüzde 20’nin altında (örneğin %19) tutmak isteyeceğini düşünüyoruz.
Piyasa ile arasındaki boşluğu kapatmalı
■ Nurol Portföy Yönetim Kurulu Danışmanı Altuğ Özaslan: Ocak ayında yüzde 4,84 açıklanan aylık enflasyondan sonra şubat ayında da yüzde 3 gelirse TCMB’nin tahmin aralığının üst bandı olan yüzde 19 hedefinin tutması için yılın kalan 10 ayında aylık ortalama enflasyonun yüzde 1,1 olması gerekiyor. Mevcut gidişat itibariyle hem yüzde 4 civarı büyüme sebebiyle çıktı açığı tahmininin tutması, iç tüketimin yüksek seyretmesi ve altındaki yükseliş kaynaklı varlık etkisi, hizmet ve konut sektöründeki fiyat artışlarının manşet enflasyona göre geriden gelmesi ve ataletin kırılamaması gibi nedenlerle yılın kalanında aylık yüzde 1,1 ortalama enflasyonunun gerçekleşmesi bence imkansızdır. Piyasanın yıl sonu için enflasyon beklentisinin ortalama yüzde 24 olduğunu varsayarsak, TCMB’nin orta bandı olan yüzde 16 ile arasındaki boşluğu kapatarak kredibilite sağlaması gerektiğini düşünüyorum. Ayrıca piyasanın TCMB tahmin aralığının sürekli üst bandını referans alması da kredibilite açısından bence sorun teşkil ediyor, beklentinin revize edilerek referansın kanalın orta noktasına yaklaştırılması gerekiyor. 2026 yılı için ara hedef bandı olan yüzde 13-16-19 bandının yukarıya revize edilmesi ama sonraki dönem için ana hedeflerin sabit bırakılması, TCMB’nin hedefleme nazarında gerçekçi olduğunu ve para politikasının ana hedeflere ulaşmak için sıkı kalmaya devam edeceği mesajını vererek kredibilitesini sağlamlaştırması anlamına gelir. Bu ER’de hedeflerin revize edilmemesi, TCMB’nin piyasaya göre güvercin ve/veya iyimser kaldığı izlenimi yaratabilir, bu yüzden geçmiş döneme kıyasla proaktif olunmasını ve yılın ilk enflasyon raporunda ara hedefin revize edilerek sıkı politika duruşunun perçinlemesi gerektiğini düşünüyorum.
