Mehmet KAYA
Merkez Bankası olağan genel kurulu 28 Mart günü toplanacak. Her yıl olduğu gibi banka organlarında boşalan üyelikler ve kar dağıtım maddeleri genel kurulda oylanacak. Bu yıl ise Genel Kurul gündeminde deprem nedeniyle yapılan 30 milyar TL’lik bağışın ne şekilde yapılacağına yönelik bir detay da genel kurul gündeminde yer aldı. Buna göre, Türk Ticaret Kanunu’nun 523. Maddesine göre genel kurul kararı oluşturularak bağış yapılacak.
Acil kamu harcaması bağış mı?
Merkez Bankası Başkanı Şahap Kavcıoğlu, 15 Şubat günü, deprem felaketi nedeniyle bağış toplama amaçlı bazı televizyon kanallarının ortak düzenlediği yardım yayınında banka olarak 30 Milyar TL bağış yaptıklarını açıklamıştı. İlerleyen zamanda ise Bankanın hukuken böyle bir bağış yapma yetkisinin olup olmadığı ve sonuçta Hazine’ye kamu harcaması amaçlı kullanılacak bir kaynağın yine acil kamu harcaması için bağış olarak verilmesinin anlamı sorgulanmıştı. Merkez Bankası’nın 1999 Marmara depremine de bağışta bulunduğu da sonradan hatırlatılmıştı. Merkez Bankası Başkanı Şahap Kavcıoğlu, eleştirileri yanıtlarken, bağışın Merkez Bankası’nın karından yapıldığını vurgulayarak, sonuçta kamu da olsa dayanışmanın ve deprem harcamalarının karşılanmasına yönelik bir paranın ortaya konulduğunu söylemişti.
Her ne kadar Anonim Şirket olsa da özel kanuna sahip, hisselerinin hemen hepsi Hazine’ye ait Merkez Bankası’nın bu yardımı yapıp yapamayacağına yönelik hukuki tartışmalar da yapıldı. Merkez Bankası, bağışın hukuki temelini Türk Ticaret Kanunu (TTK) ile oluşturacak. Merkez Bankası Genel Kurulu’nda Türk Ticaret Kanunu’nun 523. Maddesinin 3 numaralı fıkrasında şirketlere verilen yetkiyi kullanacak. Bu fıkrada, “(3) Esas sözleşmede hüküm bulunmasa bile, genel kurul, şirketin işçileri için yardım sandıkları ve diğer yardım örgütleri kurulması veya bunların sürdürülebilmesi amacıyla veya diğer yardım ve hayır amaçlarına hizmet etmek üzere, bilanço kârından yedek akçe ayırabilir” imkanı sağlanıyor.
30 milyar TL’yi yedek akçe olarak ayıracak
Genel Kurul gündeminde, kar dağıtımına yönelik gündem maddesinde, TTK’nın bu maddesi doğrultusunda yedek akçe ayrılması ve kar dağıtımının yapılmasına ilişkin öneri yer aldı. Böylece, Merkez Bankası bilanço kârından 30 milyar TL’yi yardım amaçlı yedek akçe olarak ayıracak ve bağışı yapacak. Merkez Bankası Genel Kurulunda, 2022 yılı karından Hazine’ye aktarılacak olan paya da karar verilecek. Geçmiş yıllarda yedek akçelerin de aktarımı sağlanmıştı. Genel Kurul’da Banka Meclisi, Denetleme Kurulu’nun boşalan üyelikleri için de seçim yapılacak.
