EVRİM KÜÇÜK
ABD’de başkanlığı için ikinci dönemine hazırlanan Donald Trump’ın ‘Önce Amerika’ politikasının savunucularından Brooke Rollins’i tarım bakanlığına aday göstermesinden bu yana tahıl piyasasında belirsizlik hakim. Trump’ın ithalat tarifelerine karşı birçok ülkenin tarım endüstrisini hedef alan misillemelerde bulunması ve bunun hem iç hem de dünya piyasalarını etkilemesi bekleniyor.
Buğday fiyatları %15 geriledi
Columbia Grain International’ın CEO’su Jeff Van Pevenage buğday, mısır ve soya fasulyesi işinde herkesin tarifeler nedeniyle diken üstünde olduğu uyarısı yapıyor. Chicago’da buğday vadelileri yılbaşına göre yüzde 15 aşağıda kile başına 5.4 dolar seviyesinde. Soya fasulyesinin fiyatı yüzde 25 düşüşle 9.75 doların altına indi. Mısırın kile fiyatı da 4.3 gerileyerek 4.5 dolar civarında alıcı buluyor.
Rabobank: Tarımda görünüm karmaşık
Rabobank’ın Trump 2.0: Küresel Gıda ve Tarım Üzerindeki Etkiler başlıklı raporuna göre, Trump’ın dönüşü ve bunun sonucunda ortaya çıkan politika değişiklikleri küresel gıda ve tarım ticareti için karmaşık bir manzara yaratacak. Bu değişikliklerin etkileri arasında yerleşik ticaret ilişkilerinde olası bozulmalar, ihracat talebindeki değişimler ve tüketiciler ve işletmeler için artan maliyetler yer alıyor. Bu da enflasyonu, tüketici davranışını ve uluslararası ticaret dinamiklerinde değişiklikler yaratabilir.
Tarım endüstrisi misillemelerini hedef olacak
Trump’ın ABD ithalatına yönelik tarife önerisi ve Çin mallarına yönelik potansiyel yüzde 60 ithalat tarifesi, muhtemelen Çin ve etkilenen diğer ülkeler tarafından misilleme tarifelerine yol açacak. Rapora göre, bu önlemler, ABD dolarının gücüyle birlikte, ABD gıda ve tarım ihracatı üzerinde olumsuz bir etki doğuracak. Raporun baş yazarı ve RaboResearch Gıda ve Tarım İşletmeciliği-Kuzey Amerika Başkanı Roland Fumasi, “Etkinin boyutu, tarife seviyelerine, kapsamına bağlı olacak. Bu da misillemenin boyutlarını belirleyecek diyor.
En büyük risk soya ticaretinde
ABD-Çin soya fasulyesi ticaretine yönelik risk en büyük endişe olsa da, Fumasi tüm ABD gıda ve tarım ticareti kategorilerinin ticaret savaşının tırmanmasından olumsuz etkilenebileceğini söyledi.
“Brezilya kazançlı çıkar AB sınırlı etkilenir”
Küresel olarak, Brezilya’nın ABD-Çin ticaret savaşının tırmanmasından tekrar faydalanabileceğini, Avrupa, Afrika ve Güneydoğu Asya’nın ise ticaret kesintilerinin düzeyine ve belirli değer zincirlerinin uyum sağlama ve esnekliğine bağlı olarak sınırlı, ancak olumsuz etkiler görebileceği belirtiliyor.
■ Trump 2.0’ın tarımsal ilişkilere etkisi
■ ABD-Çin: Amerikan soya fasulyesi ve mısırına talebin azalmasının yanında misilleme amaçlı vergiler, ABD’nin tarım ve gıda ihracatına zarar verebilir. Tarımsal ilişkilerde en büyük hassas ürün ise soya fasulyesi.
■ ABD-Asya: Güneydoğu Asya’dan ithalat için önerilen yüzde 10 ila 20 tarifeler, bazı emtialarda maliyeti artırabilir. Ayrıca daha güçlü bir ABD doları ve küresel pazarlarda azalan ABD rekabet gücünün Avustralya ve Yeni Zelanda tahıl, yağ tohumu, süt ve sığır eti ihracatına fayda sağlayabilir.
■ ABD-Brezilya: Brezilya’nın ikinci bir Trump yönetiminden hem fırsatlar hem de zorluklar yaşayabileceği, bunun da ihracat hacimlerini, fiyatları ve pazar erişimini etkileyebileceği belirtiliyor. ABD ile Çin arasındaki gerginlikler, Brezilya’nın Çin’e soya fasulyesi ve mısır ihracatını artırabilir. 2018’den bu yana ABD’nin Çin soya fasulyesi ithalatındaki payı yüzde 40’tan yüzde 18’e düştü. Aynı zamanda Çin gümrük verilerine göre Brezilya’nın payı yüzde 46’dan yüzde 76’ya yükseldi. Çin ayrıca Arjantin, Ukrayna ve Avustralya’dan daha fazla soya fasulyesi satın aldı. Ayrıca Çin’e sığır eti ve domuz eti ihraç etmek için daha fazla fırsat görebilir.
■ ABD-Avrupa: Avrupa’da, tarifelerin bazı ürünler üzerinde minimal etkisi olabilir, ancak diğerleri için fark edilir artışlar olabilir. Avrupalı ihracatçılar maliyetleri karşılayabilir, ABD pazarına odaklarını azaltabilir veya ABD’deki üretimi yerelleştirebilir. ABD %20 tarifeler uygularsa veya katı düzenleyici gereklilikler gibi tarife dışı engeller getirirse, bu durum Avrupalı ihracatçılar için manzarayı büyük ölçüde değiştirebilir. Böyle bir senaryoda, Avrupalı şirketler ABD’ye ihracatlarını önemli ölçüde azaltabilir ve misilleme önlemleri alabilir; bu da daha geniş kapsamlı bir ticaret anlaşmazlığına yol açabilir.
■ ABD-Afrika: Afrika ülkelerinin kakao, meyve, fındık gibi toplam gıda ihracatı 4.1 milyar dolar civarında. Kakao tariflerden daha az etkilenir. Ancak fiyatlara karşı daha duyarlı olan Kuzey Afrika’nın ve Nijerya’nın gübre ihracatı etkilenebilir.
