Petrol fiyatları, Avrupa Birliği'nin (AB) Rusya'ya yönelik yaptırımlarını genişletmesi ve Ukrayna'nın Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu'na (CPC) ait bir petrol pompalama istasyonuna saldırdığı haberleriyle hafta boyunca yüksek seyretse de cuma günü tüm kazançlarını geri vererek tekrar 75 doların altında kapattı.
Önceki hafta 74,40 dolardan kapanan Brent petrol, pazartesi günü Ukrayna'nın Kazakistan petrolünü taşıyan CPC'ye ait bir istasyona "ABD'ye tepki" amacıyla saldırdığına ilişkin haberlerle yükseldi. Saldırının etkisiyle Brent petrol 75,12 dolara kadar çıkarken, günü yüzde 0,07 kazançla 75,06 dolardan tamamladı. Batı Teksas türü (WTI) ham petrol ise yüzde 1 artışla 71,28 dolara yükseldi.
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in özel sektörü destekleyen açıklamalarıyla, dünyanın en büyük petrol ithalatçısı Çin'de ekonomik toparlanma beklentileri oluştu. Böylece Brent petrol 18 Şubat'ta yüzde 0,5 artarak 75,45 dolara, WTI ise yüzde 0,6 yükselerek 71,74 dolara çıktı.
AB'nin Rusya'nın petrol taşımak ve yaptırımları aşmak için kullandığı "gölge filo"sunu hedef alan yeni yaptırım paketinin onaylanmasının ardından, 19 Şubat'ta Brent petrol 76,46 dolara kadar yükseldi ve günü de yüzde 0,5 artışla 75,81 dolardan kapattı. WTI ise yüzde 0,6 artışla 72,16 dolar oldu.
Perşembe günü de yukarı yönlü hareketini sürdüren Brent petrol yüzde 4 artarak günü 76,12 dolardan tamamladı. WTI da yaklaşık yüzde 4 yükselişle 72,43 dolar olarak kaydedildi. Ancak, aynı gün ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in, Ukrayna-Rusya savaşında barış sağlanması kapsamında Rusya'ya yönelik yaptırımların hafifletilmesinin masada olabileceğinin sinyalini vermesiyle fiyatların yukarı yönlü hareketi kısıtlandı.
Cuma günü ise Bessent'in Çin'in Ekonomik İlişkilerden Sorumlu Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng ile yaptığı telefon görüşmesinde, her iki tarafın Çin ve ABD arasındaki ekonomik ilişkilerin önemini vurguladığına ilişkin haberler arz kesintilerine yönelik endişeleri hafifletti. Böylece, yukarı yönlü hareketini sonlandıran Brent petrol, yüzde 3'e yakın değer kaybederek, Ekim 2024'ten beri en sert düşüşü kaydetti.
Brent petrol, 17 Şubat'la başlayan haftayı yüzde 0,7 düşüşle 73,90 dolardan tamamlayarak 5 haftalık düşüş hareketini sürdürdü. WTI da aynı dönemde yüzde 0,5 azalarak 70,20 dolar oldu.
"Fiyatlar 74-76 dolar arasında dar bir bantta seyrediyor"
Washington Arap Körfez Ülkeleri Enstitüsü Misafir Öğretim Üyesi Kate Dourian, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, küresel jeopolitik belirsizliklerin artmasına rağmen petrol fiyatlarının dar bir aralıkta seyrettiğini söyledi.
Dourian, yedek üretim kapasitelerinin fazla olması nedeniyle fiyatların istikrarlı kaldığını belirterek, "Petrol fiyatları 74-76 dolar arasında dar bir bantta kaldı ve düşük volatilite gösterdi. Yatırımcılar, Washington'dan gelecek yeni yaptırım ve Rusya-ABD barış görüşmeleri haberlerini beklerken, agresif pozisyonlar almak yerine durumu izlemeyi tercih ediyor olabilirler." dedi.
Rusya-Ukrayna savaşını sona erdirecek bir anlaşma yapılması ve Moskova'ya yönelik yaptırımların hafifletilmesi durumunda petrol fiyatlarının daha fazla düşebileceğini ifade eden Dourian, "Rusya'ya karşı yaptırımlar hafifletilse de, OPEC+ yaptırımları fiyat artışlarını sınırlayacaktır. Ayrıca, ABD eski Başkanı Joe Biden döneminde getirilen yaptırımlar nedeniyle alıcılar alternatif kaynaklara yöneldiği için Rus petrolüne geri dönmeleri zaman alacaktır." diye konuştu.
"Piyasalarda büyük belirsizlik hakim"
Londra merkezli enerji enformasyon şirketi Energy Intelligence Group'un Petrol Piyasaları Ekonomisti Julien Mathonniere de bu haftaki fiyat artışlarının piyasalardaki belirsizlikten kaynaklandığını belirtti.
Mathonniere, ABD ve Rusya arasındaki görüşmelerin yeniden başlamasıyla, Rus petrolünün Avrupa'ya yeniden gönderilebileceği umudunun, Brent petrolün varil fiyatını 75 doların altına çektiğini fakat fiyatların kısa sürede toparlandığına işaret ederek, şunları kaydetti:
"İlk olarak AB, 16. yaptırım paketini onayladı ve yaptırım uygulanan Rus tankerleri ile bunlara fon sağlayanların listesini genişletti. CPC üzerindeki durum ise belirsiz. Kazaklar ve Chevron saldırıdan etkilenme olmadığını söylese de Rusya, petrol akışlarının yüzde 30 ila yüzde 40'ının etkilenmiş olabileceğini belirtiyor. Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nden petrol ihracatının yeniden başlaması olasılığı da var ancak Ankara'nın 1,5 milyar dolarlık tahkim davası çözülmeden Ceyhan'a petrol akışını onaylaması pek olası değil. Son olarak, Trump yönetiminin İran petrolüne yönelik yaptırımlarını sertleştirme ihtimali sorgulanıyor. Bazı analistler İran tedarikinin günlük 200 bin ila 300 bin varil düşebileceğini belirtse de Washington'da yaptırımların daha sert uygulanacağı ihtimali varlığını koruyor. Dolayısıyla piyasalarda büyük bir belirsizlik söz konusu. Bu yüzden fiyatlar beklenenden fazla düşmedi."
Uluslararası veri şirketi Primary Vision Network Enerji ve Ekonomi Analisti Osama Rizvi ise OECD ülkelerinin petrol kaynaklarının azaldığını ve Çin talebinde bir toparlanma olabileceğini belirterek, "ABD ekonomisi de beklentilerin üzerinde performans gösteriyor ancak fiyat artışlarını tetikleyen kayda değer bir sebep bulunmuyor." ifadesini kullandı.
Rizvi, piyasa oyuncularının yükselişin aksine düşüş eğilimi gösterdiğini belirterek, "Petrol piyasalarındaki düşüş trendi devam ettikçe fiyatların ilerleyen süreçte daha fazla düşeceğine inanıyorum. Bu hafta ekonomik açıdan önemli haberler var ve bunlar sürece etki edecektir." değerlendirmesinde bulundu.
(AA)
